ਦृष੍ਟ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਰਮ੍ਯਂ ਸਾਸੁਰੀ ਕਨ੍ਯਕਾ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਮਾਹਿष੍ਮਤੀ ਵਰਾਰੋਹਾ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਭਾਮਿਨੀ ।। ੯੪.
ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਨਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਅਸੁਰ ਕੁੜੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਗਈ।
ਭੀषਯਿਤ੍ਵਾਹਮੇਨਂ ਤੁ ਤਾਪਸਂ ਤ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮੇ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਕ੍ਰੀਡਤੀ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸਖੀਭਿਃ ਪਰਮਾਰ੍ਚਿਤਾ ।। ੯੪.
ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਮੈਂ ਆਪ ਇਸ ਤਪੱਸਵੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਡਰਾ ਦੇਵਾਂਗੀ ਤੇ ਇਥੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦਿਆਂ ਰਹਾਂਗੀ, ਸਭ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਵਾਂਗੀ।'
ਏਵਂ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸਾ ਦੇਵੀ ਮਹਿषੀ ਸਂਬਭੂਵ ਹ । ਸਖੀਭਿਃ ਸਹ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਿ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਸ਼੍ਰृਙ੍ਗਾਗ੍ਰਧਾਰਿਣੀ ।। ੯੪.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਹੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਮਾਲਕਾ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਸਮੇਤ ਤਿੱਖੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਮਾਹਿਸ਼ੀ (ਭੈਂਸ) ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਤਮृषਿਂ ਭੀषਿਤੁਂ ਤਾਭਿਃ ਸਹ ਗਤ੍ਵਾ ਵਰਾਨਨਾ । ਅਸੌ ਬਿਭੀषਿਤਸ੍ਤਾਭਿਸ੍ਤਾਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਜ੍ਞਾਨਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ । ਆਸੁਰੀਂ ਕ੍ਰੋਧਸਂਪਨ੍ਨਃ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਸ਼ੁਭਲੋਚਨਾਮ੍ ।। ੯੪.
ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਗਈ। ਪਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਪਛਾਣ ਲਈ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸ ਸੁਭਗ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਅਸੁਰ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਯਸ੍ਮਾਦ੍ ਭੀषਯਸੇ ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਮਹਿषੀਰੂਪਧਾਰਿਣੀ । ਅਤੋ ਭਵ ਮਹਿष੍ਯੇਵ ਪਾਪਕਰ੍ਮੇ ਸ਼ਤਂ ਸਮਾਃ ।। ੯੪.
'ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮਾਹਿਸ਼ੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਡਰਾ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਸੌ ਸਾਲ ਮਾਹਿਸ਼ੀ ਬਣੀ ਰਹੀਂ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤਤਃ ਸਾ ਤੁ ਸਖੀਭਿਃ ਸਹ ਵੇਪਤੀ । ਪਾਦਯੋਰ੍ਨ੍ਯਪਤਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਾਪਾਨ੍ਤਂ ਕੁਰੁ ਜਲ੍ਪਤੀ ।। ੯੪.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਸਮੇਤ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਈ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਈ, ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, 'ਮੇਰਾ ਸ਼ਾਪ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵੋ।'
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਮੁਨਿਃ ਕਰੁਣਾਨ੍ਵਿਤਃ । ਸ਼ਾਪਾਨ੍ਤਮਕਰੋਤ੍ ਤਸ੍ਯਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਚੇਦਮੁਵਾਚ ਹ ।। ੯੪.
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਦਇਆ ਆ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਮੁਕਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ।
ਅਨੇਨੈਵ ਸ੍ਵਰੂਪੇਣ ਪੁਤ੍ਰਮੇਕਂ ਪ੍ਰਸੂਯ ਵੈ । ਸ਼ਾਪਾਨ੍ਤੋ ਭਵਿਤਾ ਭਦ੍ਰੇ ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਨ ਮृषਾ ਭਵੇਤ੍ ।। ੯੪.
'ਇਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਣ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇਰਾ ਸ਼ਾਪ ਮੁਕ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਗਤਾ ਸਾ ਤੁ ਨਰ੍ਮਦਾਤੀਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਯਤ੍ਰ ਤੇਪੇ ਤਪੋ ਘੋਰਂ ਸਿਨ੍ਧੁਦ੍ਵੀਪੋ ਮਹਾਤਪਾਃ ।। ੯੪.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਚੰਗੀ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਚਲੀ ਗਈ, ਜਿਥੇ ਸਿੰਧੁਦਵੀਪ ਵੱਡਾ ਤਪੱਸਵੀ ਭਾਰੀ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਚੇਨ੍ਦੁਮਤੀ ਨਾਮ ਦੈਤ੍ਯਕਨ੍ਯਾऽਤਿਰੂਪਿਣੀ । ਸਾ ਦृष੍ਟਾ ਤੇਨ ਮੁਨਿਨਾ ਵਿਵਸ੍ਤ੍ਰਾ ਮਜ੍ਜਤੀ ਜਲੇ ।। ੯੪.
ਉਥੇ ਇੱਕ ਅਸੁਰ ਕੁੜੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਏੰਦੁਮਤੀ ਸੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸੁੰਦਰ ਸੀ। ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੀ ਵੇਖਿਆ।
ਚਸ੍ਕਨ੍ਦ ਸ ਮੁਨਿਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਸ਼ਿਲਾਦ੍ਰੋਣ੍ਯਾਂ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਤਚ੍ਚ ਮਾਹਿष੍ਮਤੀ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਿਵ੍ਯਗਨ੍ਧਿ ਸੁਗਨ੍ਧਿ ਚ । ਤਤਃ ਸਖੀਰੁਵਾਚੇਦਂ ਪਿਬਾਮੀਦਂ ਜਲਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ।। ੯੪.
ਉਸ ਵੱਡੇ ਤਪੱਸਵੀ ਦਾ ਬੀਜ ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਲੀ ਢਲਾਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਨੇ ਉਹ ਦੇਵੀ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲਾ ਬੀਜ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਖੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਇਹ ਸੁੱਚਾ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੀ ਹਾਂ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਾ ਪੀਤ੍ਵਾ ਤਚ੍ਛੁਕ੍ਰਂ ਮੁਨਿਸਂਭਵਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਗਰ੍ਭਂ ਮੁਨੇਰ੍ਬੀਜਾਤ੍ ਸੁषਾਵ ਚ ਤਦਾ ਸਤੋ ।। ੯੪.
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਬੀਜ ਮਿਲਿਆ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ ਉਹ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਈ ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪੁੱਤਰ ਜਣਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭਵਦ੍ ਧੀਮਾਨ੍ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਃ । ਮਹਿषੇਤਿ ਸ੍ਮृਤੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਂਸ਼ਵਿਵਰ੍ਧਨਃ । ਸ ਤ੍ਵਾਂ ਵਰਯਤੇ ਦੇਵਿ ਦੇਵਸੈਨ੍ਯਵਿਮਰ੍ਦਨਃ ।। ੯੪.
ਉਸ ਦੀ ਪੂਤ੍ਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਮਝਦਾਰ, ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਵੱਡੀ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਮਹਿਸ਼ਾ ਸੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਹ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਰੌਂਦਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਆਹਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਸ ਸੁਰਾਨਪਿ ਜਿਤ੍ਵਾऽऽਜੌ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਚ ਤਵਾਨਘੇ । ਦਾਸ੍ਯਤੇ ਦੇਵਿ ਸੁਪ੍ਰੋਤਸ੍ਤਵ ਸਰ੍ਵਂ ਮਹਾਸੁਰਃ । ਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮੋਪਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਕੁਰੁ ਦੇਵਿ ਮਹਤ੍ ਕृਤਮ੍ ।। ੯੪.
ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤੇ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੇ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਦੇਵੇਗਾ। ਆਪਣਾ ਆਪ ਤੁਹਾਡੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤਦਾ ਦੇਵੀ ਤੇਨ ਦੂਤੇਨ ਸ਼ੋਭਨਾ । ਜਹਾਸ ਪਰਮਾ ਦੇਵੀ ਵਾਕ੍ਯਂ ਨੋਵਾਚ ਕਿਞ੍ਚਨ ।। ੯੪.
ਉਸ ਦੂਤ ਵਲੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਦੇਵੀ ਹੱਸ ਪਈ। ਪਰਮ ਦੇਵੀ ਨੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾ ਹਸਨ੍ਤ੍ਯਾ ਦੂਤੋऽਸੌ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਕੁਕ੍ਸ਼ੌ ਸਂਭ੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ਸਮਪਦ੍ਯਤ ।। ੯੪.
ਜਦੋਂ ਉਹ ਹੱਸ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੂਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ, ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਨਾ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਵੇਖ ਲਿਆ। ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਹ ਡਰ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਤੀਹਾਰੀ ਜਯਾ ਨਾਮਾਤਿਤੇਜਨਾ । ਦੇਵ੍ਯਾ ਹृਦਿ ਸ੍ਥਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਤਨੁਮਧ੍ਯਮਾ ।। ੯੪.
ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸੇਵਕ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਜਯਾ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਬਿਆਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਜਯਾ ਉਵਾਚ । ਕਨ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਵਦਤੇ ਯਦ੍ਧਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਸਮੁਦੀਰਿਤਮ੍ । ਯਦਿ ਨਾਮ ਵ੍ਰਤਂ ਚਾਸ੍ਯਾਃ ਕੌਮਾਰਂ ਸਾਰ੍ਵਕਾਲਿਕਮ੍ । ਅਪਿ ਚਾਨ੍ਯਾਃ ਕੁਮਾਰ੍ਯੋऽਤ੍ਰ ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਪਦਾਨੁਗਾਃ ।। ੯੪.
ਜਯਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਕੁੜੀ ਵਿਆਹਣ ਦੀ ਗੱਲ ਤੂੰ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਤੂੰ ਖੁਦ ਹੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਦਾ ਕੁਆਰੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਵਚਨ ਸਦਾ ਲਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕੁੜੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਾਸਾਮੇਕਾऽਪਿ ਨੋ ਲਭ੍ਯਾ ਕਿਮੁ ਦੇਵੀ ਸ੍ਵਯਂ ਸ਼ੁਭਾ । ਯਾਹਿ ਦੂਤ ਤ੍ਵਰਨ੍ ਮਾ ਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦਨ੍ਯਦ੍ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੯੪.
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ, ਫਿਰ ਸੁਭਾਗਣ ਦੇਵੀ ਤਾਂ ਰਹਿਣ ਹੀ ਦੇ। ਜਾ ਦੂਤ, ਜਲਦੀ ਕਰ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਗਤੋ ਦੂਤਸ੍ਤਾਵਦ੍ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਮਹਾਮੁਨਿਃ । ਆਯਾਤੋ ਨਾਰਦਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਨृਤ੍ਯਨ੍ਨੁਚ੍ਚੈਰ੍ਮਹਾਤਪਾਃ ।। ੯੪.
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਦੂਤ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਧਰ, ਉੱਚੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਨਾਰਦ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨੱਚਦਾ ਹੋਇਆ ਆ ਗਿਆ।
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਦਿष੍ਟ੍ਯੇਤਿ ਵਦਤਸ੍ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਸ਼ੁਭਲੋਚਨਾਮ੍ । ਉਪਵਿष੍ਟੋ ਜਗਾਦਾਥ ਆਸਨੇ ਪਰਮੇऽਰ੍ਚਿਤਃ ।। ੯੪.
ਉਹ 'ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ, ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ' ਆਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਦੇਵੀਂ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ੀਮੁਵਾਚ ਚ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਦੇਵਿ ਦੇਵੈਰਹਂ ਪ੍ਰੀਤੈਃ ਪ੍ਰੇषਿਤੋऽਸ੍ਮਿ ਤਵਾਨ੍ਤਿਕਮ੍ ।। ੯੪.
ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਸਭ ਦੀ ਮਾਲਕ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਵਿਜਿਤਾ ਦੇਵਿ ਦੈਤ੍ਯੇਨ ਮਹਿषਾਖ੍ਯੇਨ ਨਿਰ੍ਜਰਾਃ । ਤ੍ਵਾਂ ਗृਹੀਤੁਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਂ ਸ ਕृਤਵਾਨ੍ ਦੇਵਿ ਦੈਤ੍ਯਰਾਟ੍ ।। ੯੪.
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮਹਿਸ਼ਾ ਨਾਂ ਦੇ ਦੈਤ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿ ਦੇਵੈਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਬੋਧਯਾਮਿ ਵਰਾਨਨੇ । ਸ੍ਥਿਰੀਭੂਤਾ ਮਹਾਦੇਵਿ ਤਂ ਦੈਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿਘਾਤਯ ।। ੯੪.
ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸੁਣ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਮੁਖ ਵਾਲੀ। ਹੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਉਸ ਦੈਤ ਦਾ ਡਟ ਕੇ ਵਿਰੋਧ ਕਰੋ।
ਉਕ੍ਤ੍ਵੈਵਾਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤਃ ਸਦ੍ਯੋ ਨਾਰਦਃ ਸ੍ਵੇਚ੍ਛਯਾ ਯਯੌ । ਦੇਵੀ ਚ ਕਨ੍ਯਾਸ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਨ੍ਨਹ੍ਯਨ੍ਤਾਮੁਵਾਚ ਹ ।। ੯੪.
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਤੁਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਃ ਕਨ੍ਯਾ ਮਹਾਭਾਗਾਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾ ਦੇਵਿਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ । ਬਭੂਵੁਰ੍ਘੋਰਰੂਪਿਣ੍ਯਃ ਖਙ੍ਗਚਰ੍ਮਧਨੁਰ੍ਧਰਾਃ । ਸਂਗ੍ਰਾਮਹੇਤੋਃ ਸਂਤਸ੍ਥੁਰ੍ਦੈਤ੍ਯਵਿਧ੍ਵਂਸਨਾਯ ਤਾਃ ।। ੯੪.
ਫਿਰ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਸਾਰੀਆਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਢਾਲਾਂ ਤੇ ਧਨੁੱਖ ਫੜ ਕੇ, ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ।
ਤਾਵਦ੍ ਦੈਤ੍ਯਬਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਵਚਮੂਂ ਦ੍ਰੁਤਮ੍ । ਆਯਯੌ ਯਤ੍ਰ ਤਦ੍ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਸਂਨਦ੍ਧਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਬਲਂ ਮਹਤ੍ ।। ੯੪.
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸਾਰੇ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਸੈਣਿਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਜਲਦੀ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਤਤਸ੍ਤਾ ਯੁਯੁਧੁਃ ਕਨ੍ਯਾ ਦਾਨਵੈਃ ਸਹ ਦਰ੍ਪਿਤਾਃ । ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਤਦ੍ ਬਲਂ ਤਾਭਿਸ਼੍ਚਤੁਰਙ੍ਗਂ ਨਿਪਾਤਿਤਮ੍ ।। ੯੪.
ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੈਤਾਂ ਨਾਲ ਲੜ ਪਈਆਂ। ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸੁੱਟਿਆ।
ਸ਼ਿਰਾਂਸਿ ਤਤ੍ਰ ਕੇषਾਂਚਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਨਿ ਪਤਿਤਾਨਿ ਚ । ਅਪਰੇषਾਂ ਵਿਦਾਰ੍ਯੋਰਃ ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਾਃ ਪਾਨ੍ਤਿ ਸ਼ੋਣਿਤਮ੍ ।। ੯੪.
ਉਥੇ, ਕੁਝ ਦੇ ਸਿਰ ਕੱਟ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਸਿਨੇ ਚੀਰ ਕੇ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਲਹੂ ਪੀ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਨ੍ਯੇ ਕਬਨ੍ਧਭੂਤਾਸ੍ਤੁ ਨਨृਤੁਰ੍ਦੈਤ੍ਯਨਾਯਕਾਃ । ਏਵਂ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਾਃ ਪਾਪਚੇਤਸਃ । ਅਪਰੇ ਵਿਦ੍ਰੁਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਤ੍ਰਾਸੌ ਮਹਿषਾਸੁਰਃ ।। ੯੪.
ਹੋਰ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਉਹ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਮਹਿਸ਼ਾਸੁਰ ਦੇ ਕੋਲ ਭੱਜ ਗਏ।