ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਆਨੀਯਤਾਂ ਦ੍ਰੁਤਂ ਸੈਨ੍ਯਂ ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਰਥਪਤ੍ਤਿਨਾਮ੍ । ਯੇਨ ਦੇਵਾਨ੍ ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਨ੍ ਜਯਾਮਿ ਯੁਧਿ ਦੁਰ੍ਜ੍ਜਯਾਨ੍ ।। ੯੨.

ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਤੇ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲਿਆਓ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਜਿੱਤਣੇ ਔਖੇ ਹਨ, ਜਿੱਤ ਲਵਾਂ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਦਾ ਸੇਨਾਪਤਿਰ੍ਦ੍ਰੁਤਮ੍ । ਆਨਿਨਾਯ ਮਹਤ੍ਸੈਨ੍ਯਮਨਨ੍ਤਮਪਰਾਜਿਤਮ੍ ।। ੯੨.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਵਿਰੂਪਾਖ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵੱਡੀ, ਅੰਤਹੀਨ ਤੇ ਅਜਿੱਤ ਫੌਜ ਲਿਆ ਆਇਆ।

ਏਕੈਕੋ ਦਾਨਵਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਜ੍ਰਹਸ੍ਤਸਮੋ ਯੁਧਿ । ਏਕੈਕਂ ਸ੍ਪਰ੍ਧਤੇ ਦੇਵਂ ਜੇਤੁਂ ਸ੍ਵੇਨ ਬਲੇਨ ਹ ।। ੯੨.

ਉਥੇ ਹਰ ਦਾਨਵ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਜਰ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ; ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨਭੂਤਾਨਾਮਰ੍ਬੁਦਂ ਨਵਕੋਟਯਃ । ਯੇषਾਮੇਕਸ੍ਯਾਨੁਯਾਤਿ ਤਾਵਦ੍ ਬਲਮਰ੍ਥੋਰ੍ਜ੍ਜਿਤਮ੍ ।। ੯੨.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਮੁੱਖ ਸੀ, ਉਹ ਨਵੇਂ ਕਰੋੜ (ਨਵ ਕੋਟੀਆਂ) ਸੀ; ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਤਨੀ ਹੀ ਫੌਜ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸੀ।

ਤੇषਾਂ ਨੈਕਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਤੁ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਸਮਿਤਿਂ ਚਕ੍ਰੁਰਵ੍ਯਗ੍ਰਾਸ੍ਤਦਾ ਦੈਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਹਾਰਿਣਃ । ਪ੍ਰਯਾਣਂ ਕਾਰਯਾਮਾਸੁਰ੍ਦੇਵਸੈਨ੍ਯਜਿਘਾਂਸਯਾ ।। ੯੨.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਦੈਤ, ਬਿਨਾ ਡਰ-ਫਿਕਰ ਦੇ, ਜੰਗ ਦੀ ਕਤਾਰ ਬਣਾਈ; ਫਿਰ ਦੈਤ, ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਨਿਕਲ ਪਏ।

ਵਿਚਿਤ੍ਰਯਾਨਾ ਵਿਵਿਧਧ੍ਵਜਾਗ੍ਰਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾ ਵਿਵਿਧੋਗ੍ਰਰੂਪਾਃ । ਦੈਤ੍ਯਾ ਸੁਰਾਞ੍ ਜੇਤੁਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤ ਉਚ੍ਚੈਰ੍ ਨਨਰ੍ਤ੍ਤੁਰਾਤ੍ਤਾਯੁਧਭੀਮਹਸ੍ਤਾਃ ।। ੯੨.

ਦੈਤੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਅਜੋਬਾ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉੱਚੇ-ਉੱਚੇ ਹੱਥ ਚੁੱਕ ਕੇ ਨੱਚ ਰਹੇ ਸਨ।

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਤਤੋ ਮਹਿषਦੈਤ੍ਯਸ੍ਤੁ ਕਾਮਰੂਪੀ ਮਹਾਬਲਃ । ਮਤ੍ਤਹਸ੍ਤਿਨਾਮਾਰੁਹ੍ਯ ਯਿਯਾਸੁਰ੍ਮੇਰੁਪਰ੍ਵਤਮ੍ ।। ੯੩.

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਦੈਤਿਆ ਮਹਿਸ਼ਾ, ਮਸਤ ਹਾਥੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਮੇਰੁ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਤਤ੍ਰੈਨ੍ਦ੍ਰਂ ਪੁਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਦੇਵੈਃ ਸਹ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਮ੍ । ਅਭਿਦੁਦ੍ਰਾਵ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤਤੋ ਦੇਵਾਃ ਕ੍ਰੁਧਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ।। ੯੩.

ਉਥੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

ਆਦਾਯ ਸ੍ਵਾਨਿ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਵਾਹਨਾਨਿ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਅਧਿष੍ਠਾਯਾਸੁਰਾਨਾਜੌ ਦੁਦ੍ਰੁਵੁਰ੍ਮੁਦਿਤਾ ਭृਸ਼ਮ੍ ।। ੯੩.

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਚੁੱਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜੰਗ 'ਚ ਦੌੜ ਪਏ।

ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਵਵृਤੇ ਯੁਦ੍ਧਂ ਤੁਮੁਲਂ ਲੋਮਹਰ੍षਣਮ੍ । ਘੋਰਂ ਪ੍ਰਚਣ੍ਡਯੋਧਾਨਾਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਭਿਗਰ੍ਜਤਾਮ੍ ।। ੯੩.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਹੇਰਾਊਂ ਵਾਲੀ ਲੜਾਈ ਛਿੜ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਯੋਧੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਗਰਜ ਰਹੇ ਸਨ।

ਤਤ੍ਰਾਞ੍ਜਨੋ ਨੀਲਕੁਕ੍ਸ਼ਿਰ੍ਮੇਘਵਰ੍ਣੋ ਬਲਾਹਕਃ । ਉਦਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਲਲਾਟਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸੁਭੀਮੋ ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੁਸ਼੍ਚੇਤਿ ਦੈਤ੍ਯਾष੍ਟੌ ਵਸੂਨ੍ ਦੁਦ੍ਰੁਵੁਰਾਹਵੇ ।। ੯੩.

ਉਥੇ ਅੰਜਨਾ, ਨੀਲਕੁਕਸ਼ੀ, ਮੇਘਵਰਨ, ਬਲਾਹਕ, ਉਦਰਾਕਸ਼, ਲਲਾਟਾਕਸ਼, ਸੁਭੀਮਾ, ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਸਵਰਭਾਨੂ—ਇਹ ਅੱਠ ਦੈਤਿਆਂ, ਵਸੂਆਂ 'ਤੇ ਜੰਗ 'ਚ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

ਯਥਾਸਂਖ੍ਯੇਨ ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਦੈਤ੍ਯਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਚਾਪਰੇ । ਆਦਿਤ੍ਯਾਨ੍ ਦੈਤ੍ਯਵਰ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਤੇषਾਂ ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯਤਃ ਸ਼੍ਰृਣੁ ।। ੯੩.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਬਾਰਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਦਿਤਿਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ; ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ।

ਭੀਮੋ ਧ੍ਵਙ੍ਕ੍ਸ਼ੋ ਧ੍ਵਸ੍ਤਕਰ੍ਣਃ ਸ਼ਙ੍ਕੁਕਰ੍ਣਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਵਜ੍ਰਕਾਯੋऽਤਿਵੀਰ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ਮਾਲੀ ਤਥੈਵ ਚ ।। ੯੩.

ਭੀਮਾ, ਧਵੰਕਸ਼, ਧਵਸਤਕਰਨ, ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ, ਵਜਰਕਾਇਆ ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਦਯੁਨਮਾਲੀ, ਇਹ ਸਾਰੇ,

ਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ੋ ਭੀਮਦਂष੍ਟ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵਿਦ੍ਯੁਜ੍ਜਿਹ੍ਵਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਅਤਿਕਾਯੋ ਮਹਾਕਾਯੋ ਦੀਰ੍ਘਬਾਹੁਃ ਕृਤਾਨ੍ਤਕਃ ।। ੯੩.

ਰਕਤਾਕਸ਼, ਭੀਮਦੰਸ਼ਟਰ, ਵਿਦਯੁੱਜਿਹਵਾ, ਅਤਿਕਾਇਆ, ਮਹਾਕਾਇਆ, ਦੀਰਘਬਾਹੁ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਾਂਤਕਾ—ਇਹ,

ਏਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਆਦਿਤ੍ਯਾਨ੍ ਯੁਧਿ ਦੁਦ੍ਰੁਵੁਃ । ਸ੍ਵਕਂ ਸੈਨ੍ਯਮੁਪਾਦਾਯ ਤਦ੍ਵਦਨ੍ਯੇऽਪਿ ਦਾਨਵਾਃ । ਰੁਦ੍ਰਾਨ੍ ਦੁਦ੍ਰੁਵੁਰਵ੍ਯਗ੍ਰਾ ਯਥਾਸਂਖ੍ਯੇਨ ਕੋਪਿਤਾਃ ।। ੯੩.

ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਫੌਜਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਦਿਤਿਆਂ 'ਤੇ ਜੰਗ 'ਚ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਦਾਨਵ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੁਦਰਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

ਕਾਲਃ ਕृਤਾਨ੍ਤੋ ਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ੋ ਹਰਣੋ ਮਿਤ੍ਰਹਾऽਨਿਲਃ । ਯਜ੍ਞਹਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਗੋਘ੍ਨਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਘ੍ਨਃ ਸਂਵਰ੍ਤ੍ਤਕਸ੍ਤਥਾ ।। ੯੩.

ਕਾਲ, ਕ੍ਰਿਤਾਂਤ, ਰਕਤਾਕਸ਼, ਹਰਨ, ਮਿਤ੍ਰਹਾ, ਅਨਿਲ, ਯਜ੍ਨਹਾ, ਬ੍ਰਹਮਹਾ, ਗੋਘਨ, ਸਤਰੀਘਨ ਅਤੇ ਸੰਵਰਤਕ—ਇਹ,

ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਦਸ਼ ਚੈਕਸ਼੍ਚ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਯੁਦ੍ਧਦੁਰ੍ਮਦਾਃ । ਯਥਾਸਂਖ੍ਯੇਨ ਰੁਦ੍ਰਾਂਸ੍ਤੁ ਦੁਦ੍ਰੁਵੁਰ੍ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਾਃ ।। ੯੩.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਦਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੈਤਿਆ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਜੰਗ ਦੀ ਤਲਬ ਨਾਲ ਪਾਗਲ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਭੀਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਰੁਦਰਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

ਸ਼ੇषਾਨ੍ ਦੇਵਾਨ੍ ਸ਼ੇषਦੈਤ੍ਯਾ ਯਥਾਯੋਗਮੁਪਾਦ੍ਰਵਨ੍ । ਸ੍ਵਯਂ ਮਹਿषਦੈਤ੍ਯਸ੍ਤੁ ਇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਦੁਦ੍ਰਾਵ ਵੇਗਿਤਃ ।। ੯੩.

ਬਾਕੀ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਮਹਿਸ਼ਾ ਦੈਤਿਆ ਖੁਦ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਇੰਦ੍ਰ 'ਤੇ ਦੌੜ ਪਿਆ।

ਸ ਚਾਪਿ ਬਲਵਾਨ੍ ਦੈਤ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਰਦਰ੍ਪਿਤਃ । ਅਵਧ੍ਯਃ ਪੁਰੁषੇਣਾਜੌ ਯਦ੍ਯਪਿ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪਿਨਾਕਧृਕ੍ ।। ੯੩.

ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੈਤਿਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਹੌਸਲੇ ਵਾਲਾ, ਜੰਗ 'ਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪਿਨਾਕ ਧਾਰਣ ਵਾਲਾ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਆਦਿਤ੍ਯੈਰ੍ਵਸੁਭਿਃ ਸਾਧ੍ਯੈ ਰੁਦ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਨਿਹਤਾ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਅਸੁਰਾ ਯਾਤੁਧਾਨਾਸ਼੍ਚ ਸਂਖ੍ਯਾਪੂਰਣਕੇਵਲਾਃ ।। ੯੩.

ਆਦਿਤਿਆਂ, ਵਸੂਆਂ, ਸਾਧਿਆਂ ਅਤੇ ਰੁਦਰਾਂ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਯਾਤੁਧਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ।

ਦੇਵਾਨਾਮਪਿ ਸੈਨ੍ਯਾਨਿ ਨਿਹਤਾਨ੍ਯਸੁਰੈਰ੍ਯੁਧਿ । ਏਵਂ ਭੂਤੇ ਤਦਾ ਭਗ੍ਨੇ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰੇ ਵਿਦ੍ਰੁਤਾਃ ਸੁਰਾਃ ।। ੯੩.

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਵੀ ਅਸੁਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜੰਗ 'ਚ ਮਾਰੀ ਗਈਆਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ 'ਤੇ ਹਾਰ ਆਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।

ਅਰ੍ਦਿਤਾ ਵਿਵਿਧੈਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸ਼ੂਲਪਟ੍ਟਿਸ਼ਮੁਦ੍ਗਰੈਃ । ਗਤਵਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਸੁਰੈਰਰ੍ਦਿਤਾਃ ਸੁਰਾਃ ।। ੯੩.

ਅਸੁਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ—ਸ਼ੂਲ, ਪੱਟੀਸ਼ ਅਤੇ ਗਦਾ—ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਅਥ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਪ੍ਰਭੋ ਦੈਤ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਦੂਤੋ ਵਿਸਰ੍ਜਿਤਃ । ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਸਕਾਸ਼ਂ ਗਤ੍ਵਾऽਸੌ ਤਾਮੁਵਾਚ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾਮ੍ ।। ੯੪.

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਵਿਦਯੁਤਪ੍ਰਭਾ ਦੈਤਿਆ, ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਪ੍ਰਯਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰੀਸ਼ਤਸਂਕੁਲਾਮ੍ । ਆਸ੍ਥਾਨੇ ਵਿਨਯਾਪਨ੍ਨਸ੍ਤਤੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੯੪.

ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਕੁਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ।

ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਪ੍ਰਭ ਉਵਾਚ । ਦੇਵਿ ਪੂਰ੍ਵਮृषਿਸ੍ਤ੍ਵਾਸੀਦਾਦਿਸਰ੍ਗੇ ਕਸਂਭਵਃ । ਸਖਾ ਸਾਰਸ੍ਵਤੋ ਜਾਤਃ ਸੁਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੋ ਨਾਮ ਵੈ ਵਿਭੁਃ ।। ੯੪.

ਵਿਦ੍ਯੁਤਪ੍ਰਭਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਦੇਵੀ, ਸrishti ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ ਸੀ। ਉਹ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ।

ਤਸ੍ਯਾਭਵਨ੍ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸਿਨ੍ਧੁਦ੍ਵੀਪਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਸ ਹਿ ਤੀਵ੍ਰਂ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਮਾਹਿष੍ਮਤ੍ਯਾਂ ਪੁਰੋਤ੍ਤਮੇ ।। ੯੪.

ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ ਸਿੰਧੁਦਵੀਪ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤੇਜੀ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਿਆ।

ਕੁਰ੍ਵਤਸ੍ਤੁ ਤਪੋ ਘੋਰਂ ਨਿਰਾਹਾਰਸ੍ਯ ਸ਼ੋਭਨੇ । ਆਦ੍ਯਾ ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਚਿਤ੍ਤੇਸ੍ਤੁ ਸੁਤਾ ਸੁਰਸੁਤੋਪਮਾ । ਮਾਹਿष੍ਮਤੀਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਰੂਪੇਣਾਸਦृਸ਼ੀ ਭੁਵਿ ।। ੯੪.

ਜਦ ਉਹ ਭੁੱਖਾ ਰਹਿ ਕੇ ਭਾਰੀ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤਿ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ, ਜੋ ਦੇਵੀਆਂ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਮੰਨੀ ਗਈ।

ਸਾ ਸਖੀਭਿਃ ਪਰਿਵृਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ । ਆਗਤਾ ਮਨ੍ਦਰਦ੍ਰੋਣੀਂ ਤਤ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਤਪੋਵਨਮ੍ । ਮੁਨੇਰਮ੍ਬਰਸਂਜ੍ਞਸ੍ਯ ਵਿਵਿਧਦ੍ਰੁਮਮਾਲਿਨਮ੍ ।। ੯੪.

ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਮਨਮੱਤੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁੰਮਦੀ ਹੋਈ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਆ ਗਈ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਅੰਬਰ ਨਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਲਤਾਗृਹੈਸ੍ਤੁ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਵਕੁਲੈਰ੍ਲਕੁਚੈਸ੍ਤਥਾ । ਚਨ੍ਦਨੈਃ ਸ੍ਪਨ੍ਦਨੈਃ ਸ਼ਾਲੈਃ ਸਰਲੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਵਿਚਿਤ੍ਰਵਨਖਣ੍ਡੈਸ਼੍ਚ ਭੂषਿਤਂ ਤੁ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੯੪.

ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ, ਵਕੁਲ ਤੇ ਲਕੂਚ ਰੁੱਖਾਂ, ਚੰਦਨ, ਸਪੰਦਨ, ਸ਼ਾਲ ਤੇ ਸਰਲ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।