ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ । ਰੈਭ੍ਯੋऽਸੌ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਿਦ੍ਧਂ ਵਸੁਂ ਤਦਾ । ਸ੍ਵਯਂ ਕਿਮਕਰੋਦ੍ ਦੇਵ ਸਂਸ਼ਯੋ ਮੇ ਮਹਾਨਯਮ੍ ।। ੭.
ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਜਦੋਂ ਰੈਭਯਾ ਨੇ ਸੁਣ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਧਨ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਇਹ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਸ ਰੈਭ੍ਯੋ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਿਦ੍ਧਂ ਵਸੁਂ ਤਦਾ । ਆਜਗਾਮ ਗਯਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਪਿਤृਤੀਰ੍ਥਂ ਤਪੋਧਨਃ । ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਪਿਤॄਨ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨੇਨ ਤਰ੍ਪਯਤ੍ ।। ੭.
ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਤਪਸਵੀ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਮੌਰ ਰੈਭਯਾ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਧਨ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਗਯਾ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ।
ਤਤੋ ਵੈ ਸੁਹਮਤ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਤਪਃ ਪਰਮਦੁਸ਼੍ਚਰਮ੍ । ਚਰਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਤਪੋ ਰੈਭ੍ਯਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ । ਆਜਗਾਮ ਮਹਾਯੋਗੀ ਵਿਮਾਨਸ੍ਥੋऽਤਿਦੀਪ੍ਤਿਮਾਨ੍ ।। ੭.
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਰੈਭਯਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ ਤੇ ਵਿਮਾਨ 'ਚ ਬੈਠਿਆ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਆਇਆ।
ਤ੍ਰਸਰੇਣੁਸਮੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਵਿਮਾਨੇ ਸੂਰ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭੇ । ਪਰਮਾਣੁਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਪੁਰੁषਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦੀਪ੍ਤਿਮਾਨ੍ ।। ੭.
ਉਹ ਵਿਮਾਨ ਬਿਲਕੁਲ ਸੁੱਤੀਆਂ ਵਰਗਾ ਸੁੱਚਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਛੋਟਾ ਸੀ।
ਸੋऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਰੈਭ੍ਯ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤਪਸ਼੍ਚਰਸਿ ਸੁਵ੍ਰਤ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦਿਵੋ ਭੂਮਿਂ ਮਾਪਯਾਮਾਸ ਵੈ ਪੁਮਾਨ੍ ।। ੭.
ਉਹ ਆ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: 'ਰੈਭਯਾ, ਹੇ ਨੇਕ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਇਹ ਤਪ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਕੀ ਮਕਸਦ ਹੈ?' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਰਥਪਞ੍ਚਾਭਂ ਵਿਮਾਨਂ ਸੂਰ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭਮ੍ । ਯੁਗਪਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੁਵਨਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਃ ।। ੭.
ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਐਸਾ ਵਿਮਾਨ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਪੰਜ ਰਥਾਂ ਵਰਗਾ ਸੀ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।
ਤਤਃ ਸ ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟੋ ਰੈਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਣਤਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਤਂ ਮਹਾਯੋਗਿਨ੍ ਕੋ ਭਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਤੁ ਮੇ ।। ੭.
ਫਿਰ, ਰੈਭਯਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ: 'ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਜੀ।'
ਪੁਰੁष ਉਵਾਚ । ਅਹਂ ਰੁਦ੍ਰਾਦਵਰਜੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਾਨਸਃ ਸੁਤਃ । ਨਾਮ੍ਨਾ ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰੇਤਿ ਜਨਲੋਕੇ ਵਸਾਮ੍ਯਹਮ੍ ।। ੭.
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਬੋਲੇ: 'ਮੈਂ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਜਨ ਲੋਕ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ।'
ਭਵਤਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮਾਯਾਤਃ ਪ੍ਰਣਯੇਨ ਤਪੋਧਨ । ਧਨ੍ਯੋऽਸਿ ਸਰ੍ਵਥਾ ਵਤ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਕੁਲਵਰ੍ਧਨਃ ।। ੭.
'ਹੇ ਤਪਸਵੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਧੰਨ ਹੈਂ, ਪੁੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।'
ਰੈਭ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ਯੋਗਿਵਰ ਪ੍ਰਸੀਦ ਦਯਾਂ ਮਹ੍ਯਂ ਕੁਰੁषੇ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ । ਕਿਮਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਯਂ ਵਦ ਯੋਗਿਸਿਂਹ ਕਥਂ ਹਿ ਧਨ੍ਯੋऽਹਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਚ ।। ੭.
ਰੈਭਯਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ, ਹੇ ਸਰਬ ਰੂਪ ਵਾਲੇ। ਇੱਥੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਦੱਸੋ, ਹੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਿੰਘ। ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਧੰਨ ਆਖਿਆ, ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੋ।'
ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰ ਉਵਾਚ । ਧਨ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ਦ੍ਵਿਜਵਰ੍ਯਮੁਖ੍ਯ ਯਦ੍ ਵੇਦਵਾਦਾਭਿਰਤਃ ਪਿਤॄਂਸ਼੍ਚ । ਪ੍ਰੀਣਾਸਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵ੍ਰਤਜਪ੍ਯਹੋਮੈ- ਰ੍ਗਯਾਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤਥਾऽਨ੍ਨਪਿਣ੍ਡੈਃ ।। ੭.
ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਹੀ ਧੰਨ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੰਤਰ, ਵਰਤ, ਜਪ ਤੇ ਹੋਮ ਨਾਲ, ਗਯਾ ਆ ਕੇ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।'
ਸ਼੍ਰृਣੁष੍ਵ ਚਾਨ੍ਯਂ ਨृਪਤਿਰ੍ਬਭੂਵ ਵਿਸ਼ਾਲਨਾਮਾ ਸ ਪੁਰੀਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਮ੍ । ਉਵਾਸ ਧਨ੍ਯੋ ਧृਤਿਮਾਨਪੁਤ੍ਰਃ ਸ੍ਵਯਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਧਿਪਤਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਗ੍ਰ੍ਯਾਨ੍ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਮਮਿਤ੍ਰਸਾਹ - ਸ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚੋਚੁਰਦੀਨਸਤ੍ਤ੍ਵਾਃ ।। ੭.
'ਹੁਣ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਣ: ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਧੰਨ ਸੀ, ਸਥਿਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸਦੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।'
ਰ੍ਗਤ੍ਵਾ ਗਯਾਮਨ੍ਨਦਾਨੈਰਨੇਕੈਃ । ਧ੍ਰੁਵਂ ਸੁਤਸ੍ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਨृਪੇਸ਼ ਸੁਸਂਪ੍ਰਦਾਤਾ ਸਕਲਕ੍ਸ਼ਿਤੀਸ਼ਃ ।। ੭.
'ਜੇ ਤੂੰ ਗਯਾ ਜਾ ਕੇ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰੇਂਗਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਦਾਤਾ ਤੇ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਇਤੀਰਿਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਸ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੋ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਧਿਪਤਿਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਤ੍ । ਆਗਤ੍ਯ ਤੇਨ ਪ੍ਰਵਰੇਣ ਤੀਰ੍ਥੇ ਮਘਾਸੁ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾऽਥ ਕृਤਂ ਪਿਤॄਣਾਮ੍ ।। ੭.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਤੇ ਗਿਆ, ਤੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕਰਮ ਕੀਤੇ।
ਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਦਾਨਂ ਵਿਧਿਨਾ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾ- ਦਦਦ੍ਵਿਯਤ੍ਯੁਤ੍ਤਮਮੂਰ੍ਤਯਸ੍ਤਾਨ੍ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਸ ਪੁਂਸਃ ਸਿਤਪੀਤਕृष੍ਣਾ- ਨੁਵਾਚ ਰਾਜਾ ਕਿਮਿਦਂ ਭਵਦ੍ਭਿਃ । ਉਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਸ਼ਂਸਤ ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮੇ ਮਨਸਿ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਮ੍ ।। ੭.
ਉਸ ਨੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਤੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤੇ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਚਿੱਟੇ, ਪੀਲੇ ਤੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਹੇ ਭਦਰੋ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜਿਗਿਆਸਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।'
ਸਿਤ ਉਵਾਚ । ਅਹਂ ਸਿਤਸ੍ਤੇ ਜਨਕੋऽਸ੍ਮਿ ਤਾਤ ਨਾਮ੍ਨਾ ਚ ਵृਤ੍ਤੇਨ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ ਚ । ਅਯਂ ਚ ਮੇ ਜਨਕੋ ਰਕ੍ਤਵਰ੍ਣੋ ਨृਸ਼ਂਸਕृਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਪਾਪਕਾਰੀ ।। ੭.
ਚਿੱਟੇ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਚਿੱਟਾ ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਪੁਰਖਾ ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰ। ਨਾਮ, ਚਾਲ-ਚਲਨ ਤੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁਰਖਾ ਹੈ, ਜੋ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ, ਨਿਰਦਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆਰਾ ਤੇ ਪਾਪੀ ਹੈ।'
ਅਧੀਸ਼੍ਵਰੋ ਨਾਮ ਪਰਃ ਪਿਤਾऽਸ੍ਯ ਕृष੍ਣੋ ਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਚਾਪਿ ਕृष੍ਣਃ । ਏਤੇਨ ਕृष੍ਣੇਨ ਹਤਾਃ ਪੁਰਾ ਵੈ ਜਨ੍ਮਨ੍ਯਨੇਕੇ ऋषਯਃ ਪੁਰਾਣਾਃ ।। ੭.
'ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜੋ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਧੀਸ਼ਵਰ ਹੈ, ਇਹਦਾ ਪਿਓ, ਜੋ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਤੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਲੇ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਕਈ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।'
ਏਤੌ ਮृਤੌ ਦ੍ਵਾਵਪਿ ਪੁਤ੍ਰ ਰੌਦ੍ਰ- ਮਵੀਚਿਸਂਜ੍ਞਂ ਨਰਕਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨੌ । ਅਧੀਸ਼੍ਵਰੋ ਮੇ ਜਨਕਃ ਪਰੋऽਸ੍ਯ ਕृष੍ਣਃ ਪਿਤਾ ਦ੍ਵਾਵਪਿ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਮ੍ । ਅਹਂ ਚ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇਨ ਨਿਜੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ਸ਼ਕ੍ਰਾਸਨਂ ਪ੍ਰਾਪਿਤੋ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਤਤਃ ।। ੭.
'ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਜਦੋਂ ਮਰੇ, ਤਾਂ ਰੌਦ੍ਰ ਤੇ ਅਵੀਚੀ ਨਰਕ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਅਧੀਸ਼ਵਰ ਮੇਰਾ ਪੁਰਖਾ ਤੇ ਕਾਲਾ ਉਸ ਦਾ ਪਿਉ, ਦੋਵੇਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਥੇ ਰਹੇ। ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸੁੱਚੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਇੰਦਰ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਮਿਲਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।'
ਤ੍ਵਯਾ ਪੁਨਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਦਾ ਗਯਾਯਾਂ ਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਬਲਾਦਿਮੌ ਚ । ਮੇਲਾਪਿਤੌ ਤੀਰ੍ਥਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਦਾਨ - ਪ੍ਰਭਾਵਤੋ ਮੇ ਨਰਕਾਸ਼੍ਰਿਤਾਵਪਿ ।। ੭.
ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਗਯਾ ਵਿਖੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ—ਬਲ ਅਤੇ ਦੂਜਾ—ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਏ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਪਿਤॄਨ੍ ਪਿਤਾਮਹਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਾਨ੍ । ਪ੍ਰੀਣਯਾਮੀਤਿ ਤਤ੍ਤੋਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦਤ੍ਤਮਰਿਂਦਮ ।। ੭.
ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਉਥੇ ਦਿੱਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ, ਦਾਦਿਆਂ ਅਤੇ ਪਰਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਤੇਨਾਸ੍ਮਦ੍ਯੁਗਪਦ੍ਯੋਗੋ ਜਾਤੋ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਸਤ੍ਤਮ । ਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਭਾਵਾਦ੍ ਗਚ੍ਛਾਮਃ ਪਿਤृਲੋਕਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੭.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਮਿਲਾਪ ਇਕ ਵਾਰ ਹੀ ਹੋ ਗਈ; ਤੀਰਥ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗੇ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਅਤ੍ਰ ਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਏਤੌ ਤਵ ਪਿਤਾਮਹੌ । ਦੁਰ੍ਗਤਾਵਪਿ ਸਂਸਿਦ੍ਧੌ ਪਾਪਕृਦ੍ਵਿਕृਤਿਂ ਗਤੌ ।। ੭.
ਇਥੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਦੋ ਦਾਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਗਏ ਹਨ।
ਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਭਾਵ ਏषੋऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਘ੍ਨਸ੍ਯਾਪਿ ਤਤ੍ਸੁਤਃ । ਪੁਤਃ ਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦੁਦ੍ਧਰਣਂ ਪੁਨਃ ।। ੭.
ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਐਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਮੁੜ ਉੱਧਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਾਰਣਾਤ੍ ਪੁਤ੍ਰ ਅਹਮੇਤੌ ਵਿਗृਹ੍ਯ ਵੈ । ਆਗਤੋऽਸ੍ਮਿ ਭਵਨ੍ਤਂ ਵੈ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਾਰਣਾਦ੍ ਰੈਭ੍ਯ ਭਵਾਨ੍ ਧਨ੍ਯੋ ਮਯੋਚ੍ਯਤੇ ।। ੭.
ਇਸ ਕਾਰਨ, ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਰਵਾਨਾ ਹੋਵਾਂਗਾ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ, ਰੈਭਿਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਧਨਿਆ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਸਕृਦ੍ ਗਯਾਭਿਗਮਨਂ ਸਕृਤ੍ਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਦਾਪਨਮ੍ । ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਤ੍ਵਂ ਪੁਨਰ੍ਨਿਤ੍ਯਮਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੭.
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਗਯਾ ਜਾਣਾ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨਾ, ਇਹ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ; ਪਰ ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਿਮਨੁ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਰੈਭ੍ਯ ਤਵ ਪੁਣ੍ਯਮਿਦਂ ਪ੍ਰਭੋ । ਯੇਨ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਗਦਾਪਾਣਿਰ੍ਦृष੍ਟੋ ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ।। ੭.
ਹੇ ਰੈਭਿਆ, ਤੇਰੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਗਦਾ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਦੇਖ ਲਿਆ।
ਤਤੋ ਗਦਾਧਰਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ । ਅਤੋऽਤਿਵਿਖ੍ਯਾਤਤਮਂ ਤੀਰ੍ਥਮੇਤਦ੍ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ ।। ੭.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਗਦਾਧਰ ਆਪ ਹੀ ਇਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਇਸੇ ਲਈ, ਹੇ ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਤੀਰਥ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਯੋਗੀ ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ । ਰੈਭ੍ਯੋऽਪਿ ਚ ਗਦਾਪਾਣੇਰ੍ਹਰੇਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮਥਾਕਰੋਤ੍ ।। ੭.
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਂਯੋਗੀ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਰੈਭਿਆ ਨੇ ਫਿਰ ਹਰੀ, ਗਦਾ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਬਣਾਈ।
ਰੈਭ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਗਦਾਧਰਂ ਵਿਬੁਧਜਨੈਰਭਿष੍ਟੁਤਂ ਧृਤਕ੍ਸ਼ਮਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਜਨਾਰ੍ਤ੍ਤਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸ਼ਿਵਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਸੁਰਸੈਨ੍ਯਮਰ੍ਦਨਂ ਨਮਾਮ੍ਯਹਂ ਹਤਸਕਲਾਸ਼ੁਭਂ ਸ੍ਮृਤੌ ।। ੭.
ਰੈਭਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਗਦਾਧਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਦੇਵਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਭੁੱਖੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸੈਨਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੁਖ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣਪੂਰ੍ਵਂ ਪੁਰੁषਂ ਪੁਰੁष੍ਟृਤਂ ਪੁਰਾਤਨਂ ਵਿਮਲਮਲਂ ਨृਣਾਂ ਗਤਿਮ੍ । ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਂ ਧृਤਧਰਣਿਂ ਬਲੇਰ੍ਹਂ ਗਦਾਧਰਂ ਰਹਸਿ ਨਮਾਮਿ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ ।। ੭.
ਮੈਂ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਆਦਿ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਲੀ ਲਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ, ਅਤੇ ਗਦਾ ਫੜਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।