ਏषਾ ਸृष੍ਟਿਰ੍ਵਰਾਰੋਹੇ ਕਥਿਤਾ ਤੇ ਪੁਰਾਤਨੀ । ਤਯਾ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਜਗਤ੍ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍ ।। ੯੦.
ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਸੁੰਦਰੇ, ਤੈਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੇ ਇਹ ਸਥਿਰ ਤੇ ਚਲਦੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਕੀਤਾ।
ਯਾ ਸਾऽऽਦੌ ਵਰ੍ਦ੍ਧਿਤਾ ਸृष੍ਟਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ । ਤਯਾ ਤੁਲ੍ਯਾਂ ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਚਕ੍ਰੇ ਤਸ੍ਯਾ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਪਿਤਾਮਹਃ ।। ੯੦.
ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਵਧੀ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਜਯਸ੍ਵ ਸਤ੍ਯਸਂਭੂਤੇ ਧ੍ਰੁਵੇ ਦੇਵਿ ਵਰਾਕ੍ਸ਼ਰੇ । ਸਰ੍ਵਗੇ ਸਰ੍ਵਜਨਨਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤਮਹੇਸ਼੍ਵਰਿ ।। ੯੦.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਸੱਚ ਤੋਂ ਉਪਜੀ, ਸਥਿਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ, ਦੇਵੀ, ਵਧੀਆ ਅੱਖਰ, ਤੂੰ ਜਿੱਤ। ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ, ਸਭ ਦੀ ਮਾਂ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਹਾਂਦੇਵੀ।"
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੇ ਤ੍ਵਂ ਵਰਾਰੋਹੇ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ । ਸਿਦ੍ਧਿਬੁਦ੍ਧਿਕਰੀ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਸੂਤਿਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਿ ।। ੯੦.
ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰੇ, ਤੂੰ ਸਭ ਸਿਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ। ਸਿਧੀ ਤੇ ਬੁਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਦੇਵੀ, ਸਭ ਦੀ ਉਤਪਤੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਦੇਵੀ।
ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਾਹਾ ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਧਾ ਦੇਵਿ ਤ੍ਵਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਵਰਾਨਨੇ । ਤ੍ਵਮੋਙ੍ਕਾਰਸ੍ਥਿਤਾ ਦੇਵਿ ਵੇਦੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ਚ ।। ੯੦.
ਤੂੰ ਸਵਾਹਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਸਵਧਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈਂ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ। ਤੂੰ ਓਮ ਅੱਖਰ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਹੈਂ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਚ ਯਕ੍ਸ਼ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ । ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਵੀਰੁਧਾਂ ਚਾਪਿ ਤ੍ਵਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਵਰਾਨਨੇ ।। ੯੦.
ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦੈਤਿਆਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀ ਮੂਲ ਹੈਂ।
ਵਿਦ੍ਯਾ ਵਿਦ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰੀ ਸਿਦ੍ਧਾ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾ ਤ੍ਵਂ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਿ । ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾ ਤ੍ਵਂ ਵਰਾਰੋਹੇ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ ।। ੯੦.
ਤੂੰ ਗਿਆਨ ਹੈਂ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਸਫਲ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ। ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ, ਤੇ ਤੂੰ ਸਭ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।
ਸਰ੍ਵਗਾ ਗਤਸਂਦੇਹਾ ਸਰ੍ਵਸ਼ਤ੍ਰੁਨਿਬਰ੍ਹਿਣੀ । ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰੀ ਦੇਵੀ ਨਮਸ੍ਤੇ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕਾਰਿਣਿ ।। ੯੦.
ਤੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਸਭ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਭ ਗਿਆਨ ਦੀ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁਭ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ।
ऋਤੁਸ੍ਨਾਤਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਵਰਾਨਨੇ । ਤਸ੍ਯਾਵਸ਼੍ਯਂ ਭਵੇਤ੍ ਸृष੍ਟਿਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ ਪ੍ਰਜੇਸ਼੍ਵਰਿ । ਸ੍ਵਰੂਪਾ ਵਿਜਯਾ ਭਦ੍ਰਾ ਸਰ੍ਵਸ਼ਤ੍ਰੁਪ੍ਰਮੋਹਿਨਿ ।। ੯੦.
ਜੋ ਕੋਈ ਰਜਸਵਾਲਾ ਹੋਈ ਔਰਤ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੇਰੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਜਰੂਰ ਹੋਵੇਗੀ, ਹੇ ਸੰਤਾਨਾਂ ਦੀ ਰਾਣੀ। ਉਹ ਔਰਤ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ, ਭਲੀ, ਤੇ ਸਭ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੁਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਯਾ ਮਨ੍ਦਰਗਤਾ ਦੇਵੀ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤੁਂ ਤੁ ਵੈष੍ਣਵੀ । ਰਾਜਸੀ ਪਰਮਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਕੌਮਾਰਵ੍ਰਤਧਾਰਿਣੀ ।। ੯੧.
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਦੇਵੀ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਤਪ ਕਰਣ ਲਈ ਗਈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਸੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਕੌਮਾਰੀ ਵਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਸੈਕਾਕਿਨੀ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾਯਾਂ ਤੁ ਸ਼ੋਭਨੇ । ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਪਨ੍ਤ੍ਯਾਃ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤਂ ਮਨਃ ।। ੯੧.
ਉਹ ਇਕੱਲੀ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ। ਜਦ ਉਹ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੋਭਾਤ੍ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੁਃ ਕੁਮਾਰ੍ਯਃ ਸੌਮ੍ਯਲੋਚਨਾਃ । ਨੀਲਕੁਞ੍ਚਿਤਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਬਿਮ੍ਬੋष੍ਠਾਯਤਲੋਚਨਾਃ । ਨਿਤਮ੍ਬਰਸ਼ਨੋਦ੍ਦਾਮਾ ਨੂਪੁਰਾਢ੍ਯਾਃ ਸੁਵਰ੍ਚਸਃ ।। ੯੧.
ਉਸ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਮਾਰੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਨੀਲੇ ਤੇ ਘੁੰਮਾਏ ਹੋਏ, ਲਬ ਲਾਲ ਤੇ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੀਆਂ, ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਕਪੜੇ ਤੇ ਕਮਰਬੰਦ, ਪੈਰਾਂ 'ਚ ਨੂਪੁਰ, ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੀਆਂ।
ਏਵਂਵਿਧਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਦੇਵ੍ਯਾ ਕ੍ਸ਼ੋਭਿਤੇ ਮਨਸਿ ਦ੍ਰੁਤਮ੍ । ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੁਃ ਸ਼ਤਸਾਹਸ੍ਤ੍ਰਾਃ ਕੋਟਿਸ਼ੋ ਵਿਵਿਧਾਨਨਾਃ ।। ੯੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਦੇਵੀ ਦਾ ਮਨ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋਇਆ, ਉਹਤੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੱਖਾਂ, ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰ੍ਯਃ ਸਾ ਦੇਵੀ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਗਿਰੌ ਸ਼ੁਭਾ । ਤਪਸਾ ਨਿਰ੍ਮਮੇ ਦੇਵੀ ਪੁਰਂ ਹਰ੍ਮ੍ਯਸ਼ਤਾਕੁਲਮ੍ ।। ੯੧.
ਉਸ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਕੁਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਸੁਭ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ ਸੈਂਕੜੇ ਮਹਲਾਂ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਰਚਿਆ।
ਵਿਸ਼ਾਲਰਥ੍ਯਂ ਸੌਵਰ੍ਣਪ੍ਰਾਸਾਦੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਅਨ੍ਤਰ੍ਜਲਾਨਿ ਵੇਸ਼੍ਮਾਨਿ ਮਣਿਸੋਪਾਨਵਨ੍ਤਿ ਚ । ਰਤ੍ਨਜਾਲਗਵਾਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਆਸਨ੍ਨੋਪਵਨਾਨਿ ਚ ।। ੯੧.
ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਚੌੜੀਆਂ ਗਲੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਹਲ, ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੌਦ, ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੀੜੀਆਂ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਜਾਲੀਦਾਰ ਖਿੜਕੀਆਂ, ਤੇ ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਬਾਗਾਂ ਸਨ।
ਅਸਂਖ੍ਯਾਤਾਨਿ ਹਰ੍ਮ੍ਯਾਣਿ ਤਥਾ ਕਨ੍ਯਾ ਧਰਾਧਰੇ । ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯੇਨ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਨ੍ਯਾਨਾਮਾਨਿ ਸ਼ੋਭਨੇ ।। ੯੧.
ਉਸ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਮਹਲ ਤੇ ਕੁਮਾਰੀਆਂ ਸਨ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ, ਕੁਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨਾਮ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਪ੍ਰਭਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਕਾਨ੍ਤਿਃ ਸੂਰ੍ਯਕਾਨ੍ਤਿਸ੍ਤਥਾऽਪਰਾ । ਗਮ੍ਭੀਰਾ ਚਾਰੁਕੇਸ਼ੀ ਚ ਸੁਜਾਤਾ ਮੁਞ੍ਜਕੇਸ਼ਿਨੀ ।। ੯੧.
ਵਿਦਯੁਤਪ੍ਰਭਾ, ਚੰਦਰਕਾਂਤੀ, ਸੂਰਯਕਾਂਤੀ, ਗੰਭੀਰਾ, ਚਾਰੁਕੇਸ਼ੀ, ਸੁਜਾਤਾ, ਤੇ ਮੁੰਜਕੇਸ਼ਿਨੀ।
ਘृਤਾਚੀ ਚੋਰ੍ਵਸ਼ੀ ਚਾਨ੍ਯਾ ਸ਼ਸ਼ਿਨੀ ਸ਼ੀਲਮਣ੍ਡਿਤਾ । ਚਾਰੁਕਨ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਧਨ੍ਯਾ ਪੀਨਪਯੋਧਰਾ ।। ੯੧.
ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ, ਉਰਵਸ਼ੀ, ਸ਼ਸ਼ਿਨੀ ਜੋ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਚਾਰੁਕਨਿਆ, ਵਿਸ਼ਾਲਾਖੀ, ਧਨਿਆ, ਤੇ ਪੀਨਪਯੋਧਰਾ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਭਾ ਗਿਰਿਸੁਤਾ ਤਥਾ ਸੂਰ੍ਯਪ੍ਰਭਾऽਮृਤਾ । ਸ੍ਵਯਂਪ੍ਰਭਾ ਚਾਰੁਮੁਖੀ ਸ਼ਿਵਦੂਤੀ ਵਿਭਾਵਰੀ ।। ੯੧.
ਚੰਦਰਪ੍ਰਭਾ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਸੂਰਯਪ੍ਰਭਾ, ਅਮ੍ਰਿਤਾ, ਸਵਯੰਪ੍ਰਭਾ, ਚਾਰੁਮੁਖੀ, ਸ਼ਿਵਦੂਤੀ, ਤੇ ਵਿਭਾਵਰੀ।
ਜਯਾ ਚ ਵਿਜਯਾ ਚੈਵ ਜਯਨ੍ਤੀ ਚਾਪਰਾਜਿਤਾ । ਏਤਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਸ਼ਃ ਕਨ੍ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪੁਰੋਤ੍ਤਮੇ ।। ੯੧.
ਜਯਾ, ਵਿਜਯਾ, ਜਯੰਤੀ, ਅਪਰਾਜਿਤਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਸੈਂਕੜੇ ਕੁਮਾਰੀਆਂ ਉਸ ਵਧੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਨ।
ਦੇਵ੍ਯਾ ਅਨੁਚਰਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪਾਸ਼ਾਙ੍ਕੁਸ਼ਧਰਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ । ਤਾਭਿਃ ਪਰਿਵृਤਾ ਦੇਵੀ ਸਿਂਹਾਸਨਗਤਾ ਸ਼ੁਭਾ ।। ੯੧.
ਸਭ ਕੁਮਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਸਨ, ਪਾਸ ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਸੁਭ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਸੁਭ ਦੇਵੀ ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠੀ।
ਸੁਸਿਤੈਸ਼੍ਚਾਮਰੈਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਰ੍ਵੀਜ੍ਯਮਾਨਾ ਵਿਲਾਸਿਨੀ । ਕੌਮਾਰਂ ਵ੍ਰਤਮਾਸ੍ਥਾਯ ਤਪਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸਮੁਦ੍ਯਤਾ ।। ੯੧.
ਸੁਤੀਆਂ ਚਾਮਰਾਂ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਵਲੋਂ ਝਲਾਈ ਹੋਈ, ਚਮਕਦਾਰ, ਉਹ ਕੌਮਾਰੀ ਵਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਤਪ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਈ।
ਯੌਵਨਸ੍ਥਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਪੀਨਵृਤ੍ਤਪਯੋਧਰਾ । ਚਮ੍ਪਕਾਸ਼ੋਕਪੁਨ੍ਨਾਗਨਾਗਕੇਸਰਦਾਮਭਿਃ ।। ੯੧.
ਜਵਾਨੀ ਵਿਚ, ਬੜੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਪੂਰੀ ਤੇ ਗੋਲ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਚੰਪਾ, ਅਸ਼ੋਕ, ਪੁੰਨਾਗ ਤੇ ਨਾਗ ਕੇਸਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੇष੍ਵਰ੍ਚਿਤਾ ਦੇਵੀ ऋषਿਦੇਵਨਮਸ੍ਕृਤਾ । ਪੂਜ੍ਯਮਾਨਾ ਵਰਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਃ ਕੁਮਾਰੀਭਿਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ।। ੯੧.
ਹਰ ਅੰਗ 'ਤੇ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਈ, ਚਾਰ ਪਾਸ noble ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਕੁਮਾਰੀ ਕੁੜੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਸੀ।
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਭੋਗਿਨੀ ਦੇਵੀ ਯਾਵਦਾਸ੍ਤੇ ਤਪੋऽਨ੍ਵਿਤਾ । ਤਾਵਦਾਗਤਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਾਰਦੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਃ ।। ੯੧.
ਸਾਰੀ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਲੈ ਰਹੀ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਉਥੇ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਸ ਵੇਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾਰਦ ਆ ਗਿਆ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਹਸਾ ਦੇਵੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰਂ ਤਪੋਧਨਮ੍ । ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਪ੍ਰਭਾਮੁਵਾਚੇਦਮਾਸਨਂ ਦੀਯਤਾਮਿਤਿ । ਪਾਦ੍ਯਮਾਚਮਨੀਯਂ ਚ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਦੀਯਤਾਮ੍ ।। ੯੧.
ਅਚਾਨਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤਪ ਵਾਲੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਵਿਦਯੁਤਪ੍ਰਭਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਸ ਨੂੰ ਬੈਠਣ ਲਈ ਅਸਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਜਲਦੀ ਪੈਰ ਧੋਣ ਤੇ ਅਚਮਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਲਿਆਵੋ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤਦਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਕਨ੍ਯਾ ਵਿਦ੍ਯੁਪ੍ਰਭਾ ਸ਼ੁਭਾ । ਆਸਨਂ ਪਾਦ੍ਯਮਰ੍ਘ੍ਯਂ ਚ ਨਾਰਦਾਯ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ ।। ੯੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵੀ ਵੱਲੋਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਸੁਭਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਵਿਦਯੁਤਪ੍ਰਭਾ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਅਸਨ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਤੇ ਅਰਘ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਃ ਕृਤਾਸਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਤਂ ਨਾਰਦਂ ਮੁਨਿਮ੍ । ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਦੇਵੀ ਹਰ੍षੇਣ ਮਹਤਾऽਨ੍ਵਿਤਾ ।। ੯੧.
ਫਿਰ, ਨਾਰਦ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਅਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਭੋ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕਸ੍ਮਾਲ੍ਲੋਕਾਦਿਹਾਗਤਃ । ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਦ ਤੇ ਕृਤ੍ਯਂ ਮਾ ਤੇ ਕਾਲਾਤ੍ਯਯੋ ਭਵੇਤ੍ ।। ੯੧.
'ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਮੁਨੀ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ! ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਏ ਹੋ? ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਸਮਾਂ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਜਾਵੇ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਨਾਰਦਃ ਪ੍ਰਾਹ ਲੋਕਵਿਤ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਦਿਨ੍ਦ੍ਰਲੋਕਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਰੌਦ੍ਰਮਥਾਚਲਮ੍ ।। ੯੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵੀ ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਨਾਰਦ ਆਖਿਆ, 'ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੋਂ ਇੰਦਰਲੋਕ, ਉਥੋਂ ਰੌਦ੍ਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।'