ਕੇਚਿਲ੍ਲੋष੍ਟਾਂਸ੍ਤੁ ਸਂਗृਹ੍ਯ ਯੁਯੁਧੁਰ੍ਗਣਨਾਯਕਾਃ । ਅਪਰੇ ਮਲ੍ਲਯੁਦ੍ਧੇਨ ਯੁਯੁਧੁਰ੍ਬਲਦਰ੍ਪਿਤਾਃ । ਏਵਂ ਗਣਸਹਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵृਤੋ ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੮੯.
ਕੁਝ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਡੇਲੇ ਫੜ ਕੇ ਲੜ ਰਹੇ, ਹੋਰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ 'ਤੇ ਘਮੰਡ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੁਸ਼ਤੀ ਕਰ ਰਹੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਯਾਵਦਾਸ੍ਤੇ ਸ੍ਵਯਂ ਦੇਵ੍ਯਾ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ ਦੇਵਵਰਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਤਾਵਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਵਯਂ ਦੇਵੈਰੁਪਾਯਾਤ੍ ਸਹ ਸਤ੍ਵਰਃ ।। ੮੯.
ਜਦੋਂ ਮਹਾਂਦੇਵ ਆਪni ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਓਦੋਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ।
ਤਮਾਗਤਮਥੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨਤਃ । ਉਵਾਚ ਪਰਮੋ ਦੇਵੋ ਰੁਦ੍ਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਵ੍ਯਮ੍ ।। ੮੯.
ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਰੁਦਰ ਨੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਕਿਮਾਗਮਨਕृਤ੍ਯਂ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਮਾਚਿਰਮ੍ । ਕਿਂ ਚ ਦੇਵਾਸ੍ਤ੍ਵਰਾਯੁਕ੍ਤਾ ਆਗਤਾ ਮਮ ਸਨ੍ਨਿਧੌ ।। ੮੯.
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਲਦੀ ਦੱਸ ਕਿ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਆਇਆ ਹੈਂ। ਦੇਵਤੇ ਇੰਨੇ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹਨ?
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਅਸ੍ਤ੍ਯਨ੍ਧਕੋ ਮਹਾਦੈਤ੍ਯਸ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਵੇ ਦਿਵੌਕਸਃ । ਅਰ੍ਦਿਤਾ ਮਤ੍ਸਮੀਪਂ ਤੁ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਮਾਂ ਸ਼ਰਣੈषਿਣਃ ।। ੮੯.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦੈਤ ਆਂਧਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਆਏ ਹਨ।
ਤਤਸ਼੍ਚੈਤੇ ਮਯਾ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਦੇਵਾ ਭਵਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਗਚ੍ਛਾਮ ਇਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਤਤਸ੍ਤ੍ਵੇਤੇ ਸਮਾਗਤਾਃ ।। ੮੯.
ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਆਓ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਚੱਲੀਏ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ,' ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੱਥੇ ਆ ਗਏ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਚਕ੍ਰੇ ਪਿਨਾਕਿਨਮ੍ । ਨਾਰਾਯਣਂ ਚ ਮਨਸਾ ਸਸ੍ਮਾਰ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਤਤੋ ਨਾਰਾਯਣੋ ਦੇਵੋ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੮੯.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪਿਨਾਕੀਨ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ, ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਨਾਰਾਇਣ, ਦੇਵਤਾ, ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਵੇਕੀਗਤਾਸ੍ਤੇ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਵੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਮੁਦਾਯੁਤਾਃ ।। ੮੯.
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸੁਖਮ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੱਕਦੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤਸ੍ਤੇषਾਂ ਤ੍ਰਿਧਾ ਦृष੍ਟਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵੈਕਾ ਸਮਜਾਯਤ । ਤਸ੍ਯਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਯਾਂ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕੁਮਾਰੀ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਿਣੀ ।। ੮੯.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤਿੰਨ ਵੰਨ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਉਸ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਜਨਮੀ। ਉਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਕੁਮਾਰੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਦਲਸ਼੍ਯਾਮਾ ਨੀਲਕੁਞ੍ਚਿਤਮੂਰ੍ਦ੍ਧਜਾ । ਸੁਨਾਸਾ ਸੁਲਲਾਟਾਨ੍ਤਾ ਸੁਵਕ੍ਤ੍ਰਾ ਸੁਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ ।। ੮੯.
ਉਹ ਕੁਮਾਰੀ ਨੀਲੇ ਕੌਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਗੂੜ੍ਹੀ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਨੀਲੇ ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਨੱਕ ਸੁਹਾਵਣੀ, ਮੱਥਾ ਸੋਹਣਾ, ਚਿਹਰਾ ਰੂਪਵਾਨ ਤੇ ਸਰੀਰ ਚੰਗੀ ਬਣਾਵਟ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤ੍ਵष੍ਟ੍ਰਾ ਯਦਗ੍ਨਿਜਿਹ੍ਵਂ ਤੁ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪਰਿਭਾषਿਤਮ੍ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮੇਕਤਃ ਸਂਸ੍ਥਂ ਕਨ੍ਯਾਯਾਂ ਸਂਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ ।। ੮੯.
ਤਵਸ਼ਟਰ ਨੇ ਅੱਗ ਦੀ ਜੀਭ ਦੇ ਜੋ ਚੰਗੇ ਲਕੜਣੇ ਦੱਸੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲਕੜਣੇ ਉਸ ਕੁਮਾਰੀ ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।
ਅਥ ਤਾਂ ਦृਸ਼੍ਯ ਕਨ੍ਯਾਂ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਊਚੁਃ ਕਾऽਸਿ ਸ਼ੁਭੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਿਂ ਵਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ ।। ੮੯.
ਉਹ ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਸੁਭਾਗੀ? ਦੱਸ, ਤੇਰਾ ਕੀ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ, ਗਿਆਨੀ?"
ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਣਾ ਚ ਕੁਮਾਰੀ ਸਾ ਕृष੍ਣਸ਼ੁਕ੍ਲਾ ਚ ਪੀਤਿਕਾ । ਉਵਾਚ ਭਵਤਾਂ ਦृष੍ਟੇਰ੍ਯੋਗਾਜ੍ਜਾਤਾऽਸ੍ਮਿ ਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਕਿਂ ਮਾਂ ਨ ਵੇਤ੍ਥ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀਂ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍ ।। ੮੯.
ਉਹ ਕੁਮਾਰੀ ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ—ਕਾਲੀ, ਚਿੱਟੀ ਤੇ ਪੀਲੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਜੀਵੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਿਲੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹਾਂ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੇ, ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਸਰਵੋਤਮ ਸ਼ਕਤੀ?"
ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯਸ੍ਤੇ ਚ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁष੍ਟਾ ਵਰਂ ਦਦੁਃ । ਨਾਮ੍ਨਾऽਸਿ ਤ੍ਰਿਕਲਾ ਦੇਵੀ ਪਾਹਿ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ ।। ੮੯.
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਵੇਗੀ; ਸਦਾ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।"
ਅਪਰਾਣ੍ਯਪਿ ਨਾਮਾਨਿ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਵਾਨਘੇ । ਗੁਣੋਤ੍ਥਾਨਿ ਮਹਾਭਾਗੇ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਕਰਾਣਿ ਚ ।। ੮੯.
ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਹੋਰ ਵੀ ਨਾਮ ਹੋਣਗੇ, ਜੋ ਤੇਰੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜਣਗੇ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਨਾਮ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣਗੇ।
ਅਨ੍ਯਚ੍ਚ ਕਾਰਣਂ ਦੇਵਿ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਣਾऽਸਿ ਵਰਾਨਨੇ । ਮੂਰ੍ਤਿਤ੍ਰਯਂ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਵਰ੍ਣੈਃ ਕੁਰੁ ਦੇਵਿ ਸ੍ਵਕਂ ਦ੍ਰੁਤਮ੍ ।। ੮੯.
ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋਣ ਦਾ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਤੇ ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਆਪਣਾ ਤ੍ਰੈ-ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤਦਾ ਦੇਵੈਰਕਰੋਤ੍ ਤ੍ਰਿਵਿਧਾਂ ਤਨੁਮ੍ । ਸਿਤਾਂ ਰਕ੍ਤਾਂ ਤਥਾ ਕृष੍ਣਾਂ ਤ੍ਰਿਮੂਰ੍ਤਿਤ੍ਵਂ ਜਗਾਮ ਹ ।। ੮੯.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ—ਚਿੱਟਾ, ਲਾਲ ਤੇ ਕਾਲਾ—ਵਾਲਾ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਤੇ ਤ੍ਰੈ-ਰੂਪਾ ਹੋ ਗਈ।
ਯਾ ਸਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਸ਼ੁਭਾ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਸ੍ਤਯਾ ਸृਜਤਿ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਸੌਮ੍ਯਰੂਪੇਣ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸृष੍ਟ੍ਯਾ ਵਿਧਾਨਤਃ ।। ੮੯.
ਜੋ ਸੋਹਣੀ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਸਦਾ ਰੂਪ ਮਿੱਠਾ, ਕਮਰ ਸੋਹਣੀ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਯਾ ਸਾ ਰਕ੍ਤੇਨ ਵਰ੍ਣੇਨ ਸੁਰੂਪਾ ਤਨੁਮਧ੍ਯਮਾ । ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਧਰਾ ਦੇਵੀ ਵੈष੍ਣਵੀ ਸਾ ਕਲਾ ਸ੍ਮृਤਾ । ਸਾ ਪਾਤਿ ਸਕਲਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਵਿष੍ਣੁਮਾਯੇਤਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਤੇ ।। ੮੯.
ਜੋ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਸੰਖ ਤੇ ਚਕਰਾ ਫੜੀ ਹੋਈ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੈਸ਼ਨਵੀ ਕਲਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁਮਾਇਆ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਾ ਸਾ ਕृष੍ਣੇਨ ਵਰ੍ਣੇਨ ਰੌਦ੍ਰੀ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਿਨੀ । ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਕਰਾਲਿਨੀ ਦੇਵੀ ਸਾ ਸਂਹਰਤਿ ਵੈ ਜਗਤ੍ ।। ੮੯.
ਜੋ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਭਯਾਨਕ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਦੰਦ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਰੌਦਰੀ ਹੈ; ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਯਾ ਸृष੍ਟਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਦੇਵੀ ਸ਼੍ਵੇਤਵਰ੍ਣਾ ਵਿਭਾਵਰੀ । ਸਾ ਕੁਮਾਰੀ ਮਹਾਭਾਗਾ ਵਿਪੁਲਾਬ੍ਜਦਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾ । ਸਦ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ ।। ੮੯.
ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਚਮਕਦਾਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਕੌਲ-ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁਮਾਰੀ, ਤੁਰੰਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਕੇ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਸਾऽਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤਾ ਯਯੌ ਦੇਵੀ ਵਰਦਾ ਸ਼੍ਵੇਤਪਰ੍ਵਤਮ੍ । ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤੁਂ ਮਹਤ੍ ਤੀਵ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਗਤ੍ਵਮਭੀਪ੍ਸਤੀ ।। ੮੯.
ਉਹ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਚਿੱਟੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਈ, ਉਥੇ ਵੱਡਾ ਤੇ ਤੀਬਰ ਤਪ ਕਰਣ ਲਈ, ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ।
ਯਾ ਵੈष੍ਣਵੀ ਕੁਮਾਰੀ ਤੁ ਸਾਪ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਯ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ । ਮਨ੍ਦਰਾਦ੍ਰਿਂ ਯਯੌ ਤਪ੍ਤੁਂ ਤਪਃ ਪਰਮਦੁਸ਼੍ਚਰਮ੍ ।। ੮੯.
ਵੈਸ਼ਨਵੀ ਕੁਮਾਰੀ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਈ, ਉਥੇ ਕਠਿਨ ਤੇ ਉੱਚਾ ਤਪ ਕਰਨ ਲਈ।
ਯਾ ਸਾ ਕृष੍ਣਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਰੌਦ੍ਰੀ ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਕਰਾਲਿਨੀ । ਸਾ ਨੀਲਪਰ੍ਵਤਵਰਂ ਤਪਸ਼੍ਚਰ੍ਤੁਂ ਯਯੌ ਸ਼ੁਭਾ ।। ੮੯.
ਕਾਲੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਭਯਾਨਕ, ਦੰਦ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਰੌਦਰੀ ਦੇਵੀ, ਚੰਗੇ ਨੀਲੇ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਈ, ਉਥੇ ਚੰਗਾ ਤਪ ਕਰਨ ਲਈ।
ਅਥ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰष੍ਟੁਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਆਰਬ੍ਧਵਾਨ੍ ਤਦਾ ਤਸ੍ਯ ਵਵृਧੇ ਸृਜਤੋ ਬਲਮ੍ ।। ੮੯.
ਫਿਰ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ; ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਗਿਆ, ਉਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਦੀ ਗਈ।
ਯਦਾ ਨ ਵਵृਧੇ ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਾਨਸੀ ਪ੍ਰਜਾ । ਤਦਾ ਦਧ੍ਯੌ ਕਿਮੇਤਨ੍ਮੇ ਨ ਤਥਾ ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ।। ੮੯.
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਪ੍ਰਜਾ ਨਹੀਂ ਵਧੀ, ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, "ਮੇਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਵਧਦੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?"
ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਹृਦਾ ਦਧ੍ਯੌ ਯੋਗਾਭ੍ਯਾਸੇਨ ਸੁਵ੍ਰਤੇ । ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ਬੁਬੁਧੇ ਦੇਵਸ੍ਤਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਵੇਤਪਰ੍ਵਤੇ । ਤਪਸ਼੍ਚਰਨ੍ਤੀਂ ਸੁਮਹਤ੍ ਤਪਸਾ ਦਗ੍ਧਕਿਲ੍ਬਿषਾਮ੍ ।। ੮੯.
ਫਿਰ, ਸੁਵਰਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਲਾਇਆ ਤੇ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸ਼੍ਵੇਤ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰਦੀ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਪ ਉਸ ਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਸੜ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਯਯੌ ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਸਾ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣਾ । ਤਪਸ਼੍ਚਰਤਿ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਦੁਵਾਚ ਹ ।। ੮੯.
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵਾਕ ਬੋਲਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਕਿਂ ਤਪਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਭਦ੍ਰੇ ਕਾਰ੍ਯਮਾਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ਼ੋਭਤੇ । ਤੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮਿ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿ ਵਰਂ ਕਿਂ ਤੇ ਦਦਾਮ੍ਯਹਮ੍ ।। ੮੯.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਭਾਦਰ, ਤੂੰ ਇਹ ਤਪ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਕੰਮ ਸੂਝ ਕੇ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ 'ਤੇ ਰਾਜੀ ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ; ਦੱਸ, ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਵਰ ਦਿਆਂ?"
ਸृष੍ਟਿਰੁਵਾਚ । ਭਗਵਨ੍ਨੇਕਦੇਸ਼ਸ੍ਥਾ ਨੋਤ੍ਸਹੇ ਸ੍ਥਾਤੁਮਞ੍ਜਸਾ । ਅਤੋऽਰ੍ਥਂ ਤ੍ਵਾਂ ਵਰਂ ਯਾਚੇ ਸਰ੍ਵਗਤ੍ਵਮਭੀਪ੍ਸਤੀ ।। ੮੯.
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਭਗਵਾਨ, ਇੱਕ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਮੰਗਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਹਰ ਥਾਂ ਹੋ ਸਕਾਂ, ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਜਾਵਾਂ।"