ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਰੁਦ੍ਰਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦਦृਸ਼੍ਯਮੂਰ੍ਤਿਮਾਨ੍ । ਤੇ ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਗਤਾ ਦੇਵਾ ऋषਯਸ਼੍ਚ ਯਥਾਗਤਮ੍ ।। ੮੮.
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ فرمایا: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਰੁਦਰ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਵਿੱਚ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸੀ, ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ । ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਿਵਃ ਪੁਣ੍ਯ ਇਤਿ ਕੇਚਿਦ੍ ਭਵਂ ਵਿਦੁਃ । ਅਪਰੇ ਹਰਿਮੀਸ਼ਾਨਮਿਤਿ ਕੇਚਿਚ੍ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਮ੍ ।। ੮੯.
ਧਰਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕੁਝ ਲੋਕ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਲੋਕ ਭਵ ਨੂੰ ਹਰੀ, ਈਸ਼ਾਨ ਜਾਂ ਚੌਂ-ਮੁਖਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਏਤੇषਾਂ ਕਤਮੋ ਦੇਵਃ ਪਰਃ ਕੋ ਵਾऽਥਵਾऽਪਰਃ । ਏਤਦ੍ਦੇਵ ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਵਿਭੋ ।। ੮੯.
ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਦੇਵਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੈ? ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਪਰੋ ਨਾਰਾਯਣੋ ਦੇਵਸ੍ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾਤਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਰੁਦ੍ਰੋऽਭਵਦ੍ ਦੇਵਿ ਸ ਚ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਤਾਂ ਗਤਃ ।। ੮੯.
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ فرمایا: ਨਾਰਾਇਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਚੌਂ-ਮੁਖਾ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਰੁਦਰ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਾਣ੍ਯਨੇਕਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਵਰਾਨਨੇ । ਸ਼੍ਰृਣੁ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਚਾਰ੍ਵਙ੍ਗਿ ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਮਯਾऽਨਘੇ ।। ੮੯.
ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਚੰਭੇ ਭਰੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਕੈਲਾਸਸ਼ਿਖਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਨਾਨਾਧਾਤੁਵਿਚਿਤ੍ਰਿਤੇ । ਵਸਤ੍ਯਨੁਦਿਨਂ ਦੇਵਃ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ ।। ੮੯.
ਕੈਲਾਸ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਚੋਟੀ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਧਾਤੂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸੈਕਸ੍ਮਿਨ੍ ਦਿਵਸੇ ਦੇਵਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਨਮਸ੍ਕृਤਃ । ਗਣੈਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਗੌਰ੍ਯਾ ਮਹਾਨਾਸੀਤ੍ ਪਿਨਾਕਧृਕ੍ ।। ੮੯.
ਇੱਕ ਦਿਨ, ਪਿਨਾਕ ਧਾਰੀ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਸਤਕਾਰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਅਤੇ ਗੌਰੀ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਸਿਂਹਮੁਖਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਗਣਾ ਨਰ੍ਦਨ੍ਤਿ ਸਿਂਹਵਤ੍ । ਅਪਰੇ ਹਸ੍ਤਿਵਕ੍ਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਹਯਵਕ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ ।। ੮੯.
ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਗਣ ਸਿੰਘ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਗਰਜ ਰਹੇ ਸਨ; ਹੋਰ ਹਾਥੀ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਘੋੜੇ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਅਪਰੇ ਸ਼ਿਂਸ਼ੁਮਾਰਾਸ੍ਯਾ ਅਪਰੇ ਸੂਕਰਾਨਨਾਃ । ਅਪਰੇऽਸ਼੍ਵਾਮੁਖਾ ਰੌਦ੍ਰਾ ਖਰਾਸ੍ਯਾਜਾਨਨਾਸ੍ਤਥਾ । ਛਾਗਮਤ੍ਸ੍ਯਾਨਨਾਃ ਕ੍ਰੂਰਾ ਹ੍ਯਨਨ੍ਤਾਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਯਃ ।। ੮੯.
ਕੁਝ ਗਣ ਡੋਲਫਿਨ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਸੂਅਰ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਘੋੜੇ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਡੰਗਰ ਤੇ ਬਕਰੀ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਭੇਡ ਤੇ ਮੱਛੀ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਕ੍ਰੂਰ ਤੇ ਅਣਗਿਣਤ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸਨ।
ਕੇਚਿਦ੍ ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਨृਤ੍ਯਨ੍ਤਿ ਧਾਵਨ੍ਤਿ ਸ੍ਫੋਟਯਨ੍ਤਿ ਚ । ਹਸਨ੍ਤਿ ਕਿਲਕਿਲਾਯਨ੍ਤਿ ਗਰ੍ਜਨ੍ਤਿ ਚ ਮਹਾਬਲਾਃ ।। ੮੯.
ਕੁਝ ਗਣ ਗਾ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਨੱਚ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਦੌੜ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਚੀਕ ਰਹੇ; ਕੁਝ ਹੱਸ ਰਹੇ, ਕੁਝ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਗਰਜ ਰਹੇ।
ਕੇਚਿਲ੍ਲੋष੍ਟਾਂਸ੍ਤੁ ਸਂਗृਹ੍ਯ ਯੁਯੁਧੁਰ੍ਗਣਨਾਯਕਾਃ । ਅਪਰੇ ਮਲ੍ਲਯੁਦ੍ਧੇਨ ਯੁਯੁਧੁਰ੍ਬਲਦਰ੍ਪਿਤਾਃ । ਏਵਂ ਗਣਸਹਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵृਤੋ ਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੮੯.
ਕੁਝ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਡੇਲੇ ਫੜ ਕੇ ਲੜ ਰਹੇ, ਹੋਰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ 'ਤੇ ਘਮੰਡ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕੁਸ਼ਤੀ ਕਰ ਰਹੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਯਾਵਦਾਸ੍ਤੇ ਸ੍ਵਯਂ ਦੇਵ੍ਯਾ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ ਦੇਵਵਰਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ । ਤਾਵਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਵਯਂ ਦੇਵੈਰੁਪਾਯਾਤ੍ ਸਹ ਸਤ੍ਵਰਃ ।। ੮੯.
ਜਦੋਂ ਮਹਾਂਦੇਵ ਆਪni ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਓਦੋਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ।
ਤਮਾਗਤਮਥੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨਤਃ । ਉਵਾਚ ਪਰਮੋ ਦੇਵੋ ਰੁਦ੍ਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਵ੍ਯਮ੍ ।। ੮੯.
ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਰੁਦਰ ਨੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਕਿਮਾਗਮਨਕृਤ੍ਯਂ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਮਾਚਿਰਮ੍ । ਕਿਂ ਚ ਦੇਵਾਸ੍ਤ੍ਵਰਾਯੁਕ੍ਤਾ ਆਗਤਾ ਮਮ ਸਨ੍ਨਿਧੌ ।। ੮੯.
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਲਦੀ ਦੱਸ ਕਿ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਆਇਆ ਹੈਂ। ਦੇਵਤੇ ਇੰਨੇ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹਨ?
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਅਸ੍ਤ੍ਯਨ੍ਧਕੋ ਮਹਾਦੈਤ੍ਯਸ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਵੇ ਦਿਵੌਕਸਃ । ਅਰ੍ਦਿਤਾ ਮਤ੍ਸਮੀਪਂ ਤੁ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਮਾਂ ਸ਼ਰਣੈषਿਣਃ ।। ੮੯.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਦੈਤ ਆਂਧਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਆਏ ਹਨ।
ਤਤਸ਼੍ਚੈਤੇ ਮਯਾ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਦੇਵਾ ਭਵਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਗਚ੍ਛਾਮ ਇਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਤਤਸ੍ਤ੍ਵੇਤੇ ਸਮਾਗਤਾਃ ।। ੮੯.
ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਆਓ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਚੱਲੀਏ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ,' ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੱਥੇ ਆ ਗਏ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਚਕ੍ਰੇ ਪਿਨਾਕਿਨਮ੍ । ਨਾਰਾਯਣਂ ਚ ਮਨਸਾ ਸਸ੍ਮਾਰ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਤਤੋ ਨਾਰਾਯਣੋ ਦੇਵੋ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੮੯.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪਿਨਾਕੀਨ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ, ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਨਾਰਾਇਣ, ਦੇਵਤਾ, ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਵੇਕੀਗਤਾਸ੍ਤੇ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਵੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਮੁਦਾਯੁਤਾਃ ।। ੮੯.
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸੁਖਮ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤੱਕਦੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤਸ੍ਤੇषਾਂ ਤ੍ਰਿਧਾ ਦृष੍ਟਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵੈਕਾ ਸਮਜਾਯਤ । ਤਸ੍ਯਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਯਾਂ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕੁਮਾਰੀ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਿਣੀ ।। ੮੯.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤਿੰਨ ਵੰਨ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਉਸ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਜਨਮੀ। ਉਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਕੁਮਾਰੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਨੀਲੋਤ੍ਪਲਦਲਸ਼੍ਯਾਮਾ ਨੀਲਕੁਞ੍ਚਿਤਮੂਰ੍ਦ੍ਧਜਾ । ਸੁਨਾਸਾ ਸੁਲਲਾਟਾਨ੍ਤਾ ਸੁਵਕ੍ਤ੍ਰਾ ਸੁਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ ।। ੮੯.
ਉਹ ਕੁਮਾਰੀ ਨੀਲੇ ਕੌਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਾਂਗ ਗੂੜ੍ਹੀ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਨੀਲੇ ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਸਨ। ਉਸਦੀ ਨੱਕ ਸੁਹਾਵਣੀ, ਮੱਥਾ ਸੋਹਣਾ, ਚਿਹਰਾ ਰੂਪਵਾਨ ਤੇ ਸਰੀਰ ਚੰਗੀ ਬਣਾਵਟ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤ੍ਵष੍ਟ੍ਰਾ ਯਦਗ੍ਨਿਜਿਹ੍ਵਂ ਤੁ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪਰਿਭਾषਿਤਮ੍ । ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਮੇਕਤਃ ਸਂਸ੍ਥਂ ਕਨ੍ਯਾਯਾਂ ਸਂਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ ।। ੮੯.
ਤਵਸ਼ਟਰ ਨੇ ਅੱਗ ਦੀ ਜੀਭ ਦੇ ਜੋ ਚੰਗੇ ਲਕੜਣੇ ਦੱਸੇ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲਕੜਣੇ ਉਸ ਕੁਮਾਰੀ ਵਿਚ ਇਕੱਠੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।
ਅਥ ਤਾਂ ਦृਸ਼੍ਯ ਕਨ੍ਯਾਂ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ । ਊਚੁਃ ਕਾऽਸਿ ਸ਼ੁਭੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਿਂ ਵਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ ।। ੮੯.
ਉਹ ਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਸੁਭਾਗੀ? ਦੱਸ, ਤੇਰਾ ਕੀ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ, ਗਿਆਨੀ?"
ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਣਾ ਚ ਕੁਮਾਰੀ ਸਾ ਕृष੍ਣਸ਼ੁਕ੍ਲਾ ਚ ਪੀਤਿਕਾ । ਉਵਾਚ ਭਵਤਾਂ ਦृष੍ਟੇਰ੍ਯੋਗਾਜ੍ਜਾਤਾऽਸ੍ਮਿ ਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਕਿਂ ਮਾਂ ਨ ਵੇਤ੍ਥ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀਂ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੀਮ੍ ।। ੮੯.
ਉਹ ਕੁਮਾਰੀ ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ—ਕਾਲੀ, ਚਿੱਟੀ ਤੇ ਪੀਲੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਜੀਵੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਿਲੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹਾਂ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦੇ, ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਸਰਵੋਤਮ ਸ਼ਕਤੀ?"
ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯਸ੍ਤੇ ਚ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁष੍ਟਾ ਵਰਂ ਦਦੁਃ । ਨਾਮ੍ਨਾऽਸਿ ਤ੍ਰਿਕਲਾ ਦੇਵੀ ਪਾਹਿ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ ।। ੮੯.
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਵੇਗੀ; ਸਦਾ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।"
ਅਪਰਾਣ੍ਯਪਿ ਨਾਮਾਨਿ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਵਾਨਘੇ । ਗੁਣੋਤ੍ਥਾਨਿ ਮਹਾਭਾਗੇ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਕਰਾਣਿ ਚ ।। ੮੯.
ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਹੋਰ ਵੀ ਨਾਮ ਹੋਣਗੇ, ਜੋ ਤੇਰੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜਣਗੇ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਨਾਮ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣਗੇ।
ਅਨ੍ਯਚ੍ਚ ਕਾਰਣਂ ਦੇਵਿ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਣਾऽਸਿ ਵਰਾਨਨੇ । ਮੂਰ੍ਤਿਤ੍ਰਯਂ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਵਰ੍ਣੈਃ ਕੁਰੁ ਦੇਵਿ ਸ੍ਵਕਂ ਦ੍ਰੁਤਮ੍ ।। ੮੯.
ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋਣ ਦਾ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਤੇ ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਆਪਣਾ ਤ੍ਰੈ-ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤਦਾ ਦੇਵੈਰਕਰੋਤ੍ ਤ੍ਰਿਵਿਧਾਂ ਤਨੁਮ੍ । ਸਿਤਾਂ ਰਕ੍ਤਾਂ ਤਥਾ ਕृष੍ਣਾਂ ਤ੍ਰਿਮੂਰ੍ਤਿਤ੍ਵਂ ਜਗਾਮ ਹ ।। ੮੯.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ—ਚਿੱਟਾ, ਲਾਲ ਤੇ ਕਾਲਾ—ਵਾਲਾ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਤੇ ਤ੍ਰੈ-ਰੂਪਾ ਹੋ ਗਈ।
ਯਾ ਸਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਸ਼ੁਭਾ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਸ੍ਤਯਾ ਸृਜਤਿ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਸੌਮ੍ਯਰੂਪੇਣ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸृष੍ਟ੍ਯਾ ਵਿਧਾਨਤਃ ।। ੮੯.
ਜੋ ਸੋਹਣੀ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਜਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਸਦਾ ਰੂਪ ਮਿੱਠਾ, ਕਮਰ ਸੋਹਣੀ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਯਾ ਸਾ ਰਕ੍ਤੇਨ ਵਰ੍ਣੇਨ ਸੁਰੂਪਾ ਤਨੁਮਧ੍ਯਮਾ । ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਧਰਾ ਦੇਵੀ ਵੈष੍ਣਵੀ ਸਾ ਕਲਾ ਸ੍ਮृਤਾ । ਸਾ ਪਾਤਿ ਸਕਲਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਵਿष੍ਣੁਮਾਯੇਤਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਤੇ ।। ੮੯.
ਜੋ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਸੰਖ ਤੇ ਚਕਰਾ ਫੜੀ ਹੋਈ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੈਸ਼ਨਵੀ ਕਲਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁਮਾਇਆ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਾ ਸਾ ਕृष੍ਣੇਨ ਵਰ੍ਣੇਨ ਰੌਦ੍ਰੀ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਿਨੀ । ਦਂष੍ਟ੍ਰਾਕਰਾਲਿਨੀ ਦੇਵੀ ਸਾ ਸਂਹਰਤਿ ਵੈ ਜਗਤ੍ ।। ੮੯.
ਜੋ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਭਯਾਨਕ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਦੰਦ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਰੌਦਰੀ ਹੈ; ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।