ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਤੋऽਹਃਕਲ੍ਪਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਤੇ ਰਾਤ੍ਰਿਕਲ੍ਪੇ ਚ ਸਤ੍ਤਮ । ਇਦਾਨੀਮਾਦਿਸृष੍ਟੌ ਤੁ ਕृਤੇ ਨृਪਤਿਸਤ੍ਤਮ ।। ੬.

ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਦਿਨ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਤੇ ਰਾਤ ਆ ਗਈ, ਹੇ ਚੰਗੇ ਰਾਜਨ, ਹੁਣ, ਇਸ ਨਵੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਇਹੀ ਹਾਲਤ ਹੈ।

ਸਂਭੂਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਰਾਜ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸੁਮਨਸੋ ਗृਹੇ । ਕਾਸ਼੍ਮੀਰਦੇਸ਼ਾਧਿਪਤੇਰਹਂ ਚਾਙ੍ਗਰੁਹੈਸ੍ਤਵ ।। ੬.

ਤੂੰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਰਾਜਾ ਸੁਮਨਸ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਵਾਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਯਜ੍ਞੈਰਿष੍ਟਂ ਤ੍ਵਯਾਨੇਕੈਰ੍ਬਹੁਭਿਸ਼੍ਚਾਪ੍ਤਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ । ਨ ਚਾਹਂ ਤੈਰਪਹਤੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਮਰਣਵਰ੍ਜਿਤੈਃ ।। ੬.

ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਯਜਨ ਕੀਤੇ, ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਇਦਾਨੀਂ ਯਤ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਪਾਰਕਮ੍ । ਪਠਿਤਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਵਿਹਾਯਾਙ੍ਗਰੁਹਾਣ੍ਯਹਮ੍ । ਏਕੀਭੂਤਃ ਪੁਨਰ੍ਜਾਤੋ ਵ੍ਯਾਧਰੂਪੋ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ ।। ੬.

ਹੁਣ, ਜੋ ਤੂੰ ਕੰਵਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ-ਭਜਨ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਇਕ-ਰੂਪ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਾਜਨ।

ਅਹਂ ਭਗਵਤਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਕ੍ਪਾਪਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਨਾ । ਮੁਕ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿ ਧਰ੍ਮਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਮੇ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਂ ਵਿਭੋ ।। ੬.

ਮੈਂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਭਜਨ ਸੁਣ ਕੇ ਹੁਣ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਧਰਮ ਦੀ ਸੋਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।

ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚੋ ਰਾਜਾ ਪਰਂ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਗਤਃ । ਵਰੇਣ ਛਨ੍ਦਯਾਮਾਸ ਤਂ ਵ੍ਯਾਧਂ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮਃ ।। ੬.

ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ ਤੇ, ਹੇ ਚੰਗੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਉਸ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵਰ ਮੰਗਣ ਲਈ ਆਖਿਆ।

ਰਾਜੋਵਾਚ । ਸ੍ਮਾਰਿਤੋऽਸ੍ਮਿ ਯਥਾ ਵ੍ਯਾਧ ਤ੍ਵਯਾ ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰਂ ਗਤਮ੍ । ਤਥਾ ਤ੍ਵਂ ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਾਧੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ।। ੬.

ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਧਰਮੀਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਬਣ ਜਾਵੇਂ।"

ਯਸ਼੍ਚੈਤਤ੍ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਪਾਰਗਂ ਸ਼੍ਰृਣੁਯਾਤ੍ ਪਰਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਪੁष੍ਕਰਯਾਤ੍ਰਾਯਾਂ ਵਿਧਿਸ੍ਨਾਨਫਲਂ ਭਵੇਤ੍ ।। ੬.

ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਕੰਵਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੇ, ਉਸਨੂੰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਵਿਮਾਨਵਰਮਾਸ੍ਥਿਤਃ । ਪਰੇਣ ਤੇਜਸਾ ਯੋਗਮਵਾਪਾਸ਼ੇषਧਾਰਿਣਿ ।। ੬.

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਗਿਆ।

ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ । ਰੈਭ੍ਯੋऽਸੌ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਿਦ੍ਧਂ ਵਸੁਂ ਤਦਾ । ਸ੍ਵਯਂ ਕਿਮਕਰੋਦ੍ ਦੇਵ ਸਂਸ਼ਯੋ ਮੇ ਮਹਾਨਯਮ੍ ।। ੭.

ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਜਦੋਂ ਰੈਭਯਾ ਨੇ ਸੁਣ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਧਨ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਇਹ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਸ ਰੈਭ੍ਯੋ ਮੁਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਿਦ੍ਧਂ ਵਸੁਂ ਤਦਾ । ਆਜਗਾਮ ਗਯਾਂ ਪੁਣ੍ਯਾਂ ਪਿਤृਤੀਰ੍ਥਂ ਤਪੋਧਨਃ । ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਪਿਤॄਨ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨੇਨ ਤਰ੍ਪਯਤ੍ ।। ੭.

ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਤਪਸਵੀ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਮੌਰ ਰੈਭਯਾ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਧਨ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਗਯਾ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ।

ਤਤੋ ਵੈ ਸੁਹਮਤ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਤਪਃ ਪਰਮਦੁਸ਼੍ਚਰਮ੍ । ਚਰਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਤਪੋ ਰੈਭ੍ਯਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ । ਆਜਗਾਮ ਮਹਾਯੋਗੀ ਵਿਮਾਨਸ੍ਥੋऽਤਿਦੀਪ੍ਤਿਮਾਨ੍ ।। ੭.

ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਰੈਭਯਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ ਤੇ ਵਿਮਾਨ 'ਚ ਬੈਠਿਆ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਆਇਆ।

ਤ੍ਰਸਰੇਣੁਸਮੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਵਿਮਾਨੇ ਸੂਰ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭੇ । ਪਰਮਾਣੁਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਪੁਰੁषਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦੀਪ੍ਤਿਮਾਨ੍ ।। ੭.

ਉਹ ਵਿਮਾਨ ਬਿਲਕੁਲ ਸੁੱਤੀਆਂ ਵਰਗਾ ਸੁੱਚਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਆਕਾਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਛੋਟਾ ਸੀ।

ਸੋऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਰੈਭ੍ਯ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤਪਸ਼੍ਚਰਸਿ ਸੁਵ੍ਰਤ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦਿਵੋ ਭੂਮਿਂ ਮਾਪਯਾਮਾਸ ਵੈ ਪੁਮਾਨ੍ ।। ੭.

ਉਹ ਆ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: 'ਰੈਭਯਾ, ਹੇ ਨੇਕ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਇਹ ਤਪ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਕੀ ਮਕਸਦ ਹੈ?' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆ।

ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਰਥਪਞ੍ਚਾਭਂ ਵਿਮਾਨਂ ਸੂਰ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭਮ੍ । ਯੁਗਪਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੁਵਨਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਃ ।। ੭.

ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਐਸਾ ਵਿਮਾਨ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਪੰਜ ਰਥਾਂ ਵਰਗਾ ਸੀ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।

ਤਤਃ ਸ ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟੋ ਰੈਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਣਤਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਤਂ ਮਹਾਯੋਗਿਨ੍ ਕੋ ਭਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਤੁ ਮੇ ।। ੭.

ਫਿਰ, ਰੈਭਯਾ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ: 'ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਜੀ।'

ਪੁਰੁष ਉਵਾਚ । ਅਹਂ ਰੁਦ੍ਰਾਦਵਰਜੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮਾਨਸਃ ਸੁਤਃ । ਨਾਮ੍ਨਾ ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰੇਤਿ ਜਨਲੋਕੇ ਵਸਾਮ੍ਯਹਮ੍ ।। ੭.

ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਬੋਲੇ: 'ਮੈਂ ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਹੈ ਤੇ ਮੈਂ ਜਨ ਲੋਕ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ।'

ਭਵਤਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮਾਯਾਤਃ ਪ੍ਰਣਯੇਨ ਤਪੋਧਨ । ਧਨ੍ਯੋऽਸਿ ਸਰ੍ਵਥਾ ਵਤ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਕੁਲਵਰ੍ਧਨਃ ।। ੭.

'ਹੇ ਤਪਸਵੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਧੰਨ ਹੈਂ, ਪੁੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।'

ਰੈਭ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ਯੋਗਿਵਰ ਪ੍ਰਸੀਦ ਦਯਾਂ ਮਹ੍ਯਂ ਕੁਰੁषੇ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ । ਕਿਮਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਯਂ ਵਦ ਯੋਗਿਸਿਂਹ ਕਥਂ ਹਿ ਧਨ੍ਯੋऽਹਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਚ ।। ੭.

ਰੈਭਯਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ, ਹੇ ਸਰਬ ਰੂਪ ਵਾਲੇ। ਇੱਥੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਦੱਸੋ, ਹੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਿੰਘ। ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਧੰਨ ਆਖਿਆ, ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੋ।'

ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰ ਉਵਾਚ । ਧਨ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ਦ੍ਵਿਜਵਰ੍ਯਮੁਖ੍ਯ ਯਦ੍ ਵੇਦਵਾਦਾਭਿਰਤਃ ਪਿਤॄਂਸ਼੍ਚ । ਪ੍ਰੀਣਾਸਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵ੍ਰਤਜਪ੍ਯਹੋਮੈ- ਰ੍ਗਯਾਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤਥਾऽਨ੍ਨਪਿਣ੍ਡੈਃ ।। ੭.

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਹੀ ਧੰਨ ਹੈਂ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੰਤਰ, ਵਰਤ, ਜਪ ਤੇ ਹੋਮ ਨਾਲ, ਗਯਾ ਆ ਕੇ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।'

ਸ਼੍ਰृਣੁष੍ਵ ਚਾਨ੍ਯਂ ਨृਪਤਿਰ੍ਬਭੂਵ ਵਿਸ਼ਾਲਨਾਮਾ ਸ ਪੁਰੀਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਮ੍ । ਉਵਾਸ ਧਨ੍ਯੋ ਧृਤਿਮਾਨਪੁਤ੍ਰਃ ਸ੍ਵਯਂ ਵਿਸ਼ਾਲਾਧਿਪਤਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਗ੍ਰ੍ਯਾਨ੍ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਮਮਿਤ੍ਰਸਾਹ - ਸ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚੋਚੁਰਦੀਨਸਤ੍ਤ੍ਵਾਃ ।। ੭.

'ਹੁਣ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਣ: ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਧੰਨ ਸੀ, ਸਥਿਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸਦੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।'

ਰ੍ਗਤ੍ਵਾ ਗਯਾਮਨ੍ਨਦਾਨੈਰਨੇਕੈਃ । ਧ੍ਰੁਵਂ ਸੁਤਸ੍ਤੇ ਭਵਿਤਾ ਨृਪੇਸ਼ ਸੁਸਂਪ੍ਰਦਾਤਾ ਸਕਲਕ੍ਸ਼ਿਤੀਸ਼ਃ ।। ੭.

'ਜੇ ਤੂੰ ਗਯਾ ਜਾ ਕੇ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਕਰੇਂਗਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਦਾਤਾ ਤੇ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇਗਾ।'

ਇਤੀਰਿਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਸ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੋ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਧਿਪਤਿਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਤ੍ । ਆਗਤ੍ਯ ਤੇਨ ਪ੍ਰਵਰੇਣ ਤੀਰ੍ਥੇ ਮਘਾਸੁ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾऽਥ ਕृਤਂ ਪਿਤॄਣਾਮ੍ ।। ੭.

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਤੇ ਗਿਆ, ਤੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕਰਮ ਕੀਤੇ।

ਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਦਾਨਂ ਵਿਧਿਨਾ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾ- ਦਦਦ੍ਵਿਯਤ੍ਯੁਤ੍ਤਮਮੂਰ੍ਤਯਸ੍ਤਾਨ੍ । ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਸ ਪੁਂਸਃ ਸਿਤਪੀਤਕृष੍ਣਾ- ਨੁਵਾਚ ਰਾਜਾ ਕਿਮਿਦਂ ਭਵਦ੍ਭਿਃ । ਉਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਸ਼ਂਸਤ ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮੇ ਮਨਸਿ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਮ੍ ।। ੭.

ਉਸ ਨੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਤੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤੇ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਚਿੱਟੇ, ਪੀਲੇ ਤੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਹੇ ਭਦਰੋ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ? ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜਿਗਿਆਸਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।'

ਸਿਤ ਉਵਾਚ । ਅਹਂ ਸਿਤਸ੍ਤੇ ਜਨਕੋऽਸ੍ਮਿ ਤਾਤ ਨਾਮ੍ਨਾ ਚ ਵृਤ੍ਤੇਨ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ ਚ । ਅਯਂ ਚ ਮੇ ਜਨਕੋ ਰਕ੍ਤਵਰ੍ਣੋ ਨृਸ਼ਂਸਕृਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਪਾਪਕਾਰੀ ।। ੭.

ਚਿੱਟੇ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਚਿੱਟਾ ਹਾਂ, ਤੇਰਾ ਪੁਰਖਾ ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰ। ਨਾਮ, ਚਾਲ-ਚਲਨ ਤੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੁਰਖਾ ਹੈ, ਜੋ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਹੈ, ਨਿਰਦਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆਰਾ ਤੇ ਪਾਪੀ ਹੈ।'

ਅਧੀਸ਼੍ਵਰੋ ਨਾਮ ਪਰਃ ਪਿਤਾऽਸ੍ਯ ਕृष੍ਣੋ ਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਚਾਪਿ ਕृष੍ਣਃ । ਏਤੇਨ ਕृष੍ਣੇਨ ਹਤਾਃ ਪੁਰਾ ਵੈ ਜਨ੍ਮਨ੍ਯਨੇਕੇ ऋषਯਃ ਪੁਰਾਣਾਃ ।। ੭.

'ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜੋ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਧੀਸ਼ਵਰ ਹੈ, ਇਹਦਾ ਪਿਓ, ਜੋ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਤੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਲੇ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਕਈ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।'

ਏਤੌ ਮृਤੌ ਦ੍ਵਾਵਪਿ ਪੁਤ੍ਰ ਰੌਦ੍ਰ- ਮਵੀਚਿਸਂਜ੍ਞਂ ਨਰਕਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨੌ । ਅਧੀਸ਼੍ਵਰੋ ਮੇ ਜਨਕਃ ਪਰੋऽਸ੍ਯ ਕृष੍ਣਃ ਪਿਤਾ ਦ੍ਵਾਵਪਿ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਮ੍ । ਅਹਂ ਚ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇਨ ਨਿਜੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ਸ਼ਕ੍ਰਾਸਨਂ ਪ੍ਰਾਪਿਤੋ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਤਤਃ ।। ੭.

'ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਜਦੋਂ ਮਰੇ, ਤਾਂ ਰੌਦ੍ਰ ਤੇ ਅਵੀਚੀ ਨਰਕ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਅਧੀਸ਼ਵਰ ਮੇਰਾ ਪੁਰਖਾ ਤੇ ਕਾਲਾ ਉਸ ਦਾ ਪਿਉ, ਦੋਵੇਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਥੇ ਰਹੇ। ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸੁੱਚੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਇੰਦਰ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਮਿਲਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।'

ਤ੍ਵਯਾ ਪੁਨਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਦਾ ਗਯਾਯਾਂ ਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਬਲਾਦਿਮੌ ਚ । ਮੇਲਾਪਿਤੌ ਤੀਰ੍ਥਪਿਣ੍ਡਪ੍ਰਦਾਨ - ਪ੍ਰਭਾਵਤੋ ਮੇ ਨਰਕਾਸ਼੍ਰਿਤਾਵਪਿ ।। ੭.

ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਗਯਾ ਵਿਖੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ—ਬਲ ਅਤੇ ਦੂਜਾ—ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਏ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।

ਪਿਤॄਨ੍ ਪਿਤਾਮਹਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਾਨ੍ । ਪ੍ਰੀਣਯਾਮੀਤਿ ਤਤ੍ਤੋਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦਤ੍ਤਮਰਿਂਦਮ ।। ੭.

ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਉਥੇ ਦਿੱਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ, ਦਾਦਿਆਂ ਅਤੇ ਪਰਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।