ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਗਣਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ । ਇष੍ਟ੍ਵਾ ਪੂਜ੍ਯਨਮਸ੍ਕਾਰੈਰਰ੍ਚਨੀਯਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾਃ ।। ੭੫.

ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਚਾਰ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜਾ, ਆਦਰ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਯੈਸ੍ਤਦਾ ਦਿਹਸਂਕਲ੍ਪੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ । ਚੀਰ੍ਣਂ ਚਾਰੁਮਨੋਭਿਸ਼੍ਚ ਸਦਾਚਾਰਪਥਿ ਸ੍ਥਿਤੈਃ ।। ੭੫.

ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿਵਯ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸੁਚੱਜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਚੰਗੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।

ਸਮ੍ਯਗਿष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਪਿਤृਦੇਵਾਰ੍ਚਨੇ ਰਤਾਃ । ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮਪਰਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਨੀਤਾ ਅਤਿਥਿਪ੍ਰਿਯਾਃ ।। ੭੫.

ਉਹ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਭੋਗ ਪਾ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਨਿਮਰ ਹਨ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਗृਹਿਣਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਕਰ੍ਮਸ੍ਥਾ ਵਿਰਕ੍ਤਾਃ ਕਾਰਣਾਤ੍ਮਕਾਃ । ਯਮੈਰ੍ਨਿਯਮਦਾਨੈਸ਼੍ਚ ਦृਢਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਕਿਲ੍ਬਿषਾਃ ।। ੭੫.

ਉਹ ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਚਿੱਟੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਵਿਅਰਥ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਚੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਯਮ-ਨਿਯਮ ਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾੜ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਤੇषਾਂ ਨਿਵਸਨਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਨਿਨ੍ਦਿਤਮ੍ । ਉਪਰ੍ਯੁਪਰਿ ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਗਤੀਨਾਂ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ । ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਤੁ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਮ੍ ।। ੭੫.

ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਚਿੱਟਾ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਲੰਬਾਈ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਤਤੋਰ੍ਦ੍ਧਰੁਚਿਰੇ ਕृष੍ਣੇ ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਚਸਿ । ਮਹਾਗਿਰੌ ਤਤੋ ਰਮ੍ਯੇ ਰਤ੍ਨਧਾਤੁਵਿਚਿਤ੍ਰਿਤੇ ।। ੭੫.

ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ, ਸੋਹਣੇ, ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਹੋਰ ਵੀ ਸੋਹਣਾ ਪਹਾੜ ਹੈ ਜੋ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਨੈਕਰਤ੍ਨਸਮਾਵਾਸੇ ਮਣਿਤੋਰਣਮਨ੍ਦਿਰੇ । ਮੇਰੋਃ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇषੁ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲੇ ।। ੭੫.

ਅਨੇਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ ਵਿਚ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ, ਮੇਰੂ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਯੋਜਨਸਾਹਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚਕ੍ਰਪਾਟੋ ਨਗੋਤ੍ਤਮਃ । ਜਾਰੁਧਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰ ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਉਤ੍ਤਰਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੭੫.

ਉਥੇ ਚੱਕਰਪਾਟਾ ਨਾਮਕ ਉੱਚਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਘੇਰਾਈ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਾਰੁਧਿ ਨਾਮ ਦਾ ਪਹਾੜ ਵੀ ਹੈ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਉੱਤਰੀ ਪਹਾੜ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਏਤੇषਾਂ ਸ਼ੈਲਮੁਖ੍ਯਾਨਾਮੁਤ੍ਤਰੇषੁ ਯਥਾਕ੍ਰਮਃ । ਸ੍ਥਲੀਰਨ੍ਤਰਦ੍ਰੋਣ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਰਾਂਸਿ ਚ ਨਿਬੋਧਤ ।। ੭੫.

ਹੁਣ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰੀ ਮੁੱਖ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚਲੇ ਮੈਦਾਨ, ਅੰਦਰਲੇ ਘਾਟੀਆਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੁਣ।

ਦਸ਼ਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਚਕ੍ਰਪਾਟੋਪਨਿਰ੍ਗਤਾ । ਸਾ ਤੂਦ੍ਰ੍ਧ੍ਵਵਾਹਿਨੀ ਚਾਪਿ ਨਦੀ ਭੂਮੌ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ ।। ੭੫.

ਚੱਕਰਪਾਟਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਦਸ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਇਕ ਨਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਤੇ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਸਾ ਪੁਰ੍ਯਾਮਮਰਾਵਤ੍ਯਾਂ ਕ੍ਰਮਮਾਣੇਨ੍ਦੁਰਾ ਪ੍ਰਭੌ । ਤਯਾ ਤਿਰਸ੍ਕृਤਾ ਵਾऽਪਿ ਸੂਰ੍ਯੇਨ੍ਦੁਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਗਣਾਃ ।। ੭੫.

ਉਹ ਨਦੀ, ਅਮਰਾਵਤੀ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਲੰਘਦੀ ਹੋਈ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਓਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ ਲੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਉਦਯਾਸ੍ਤਮਿਤੇ ਸਨ੍ਧ੍ਯੇ ਯੇ ਸੇਵਨ੍ਤੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਤਾਨ੍ ਤੁष੍ਯਨ੍ਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾਨष੍ਟਾਵਪ੍ਯਚਲੋਤ੍ਤਮਾਨ੍ ।। ੭੫.

ਜੋ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਤੇ ਡੁੱਬਦੇ ਵੇਲੇ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੇ ਸੰਧੀਆਂ ਤੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਅੱਠ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਪਰਿਭ੍ਰਮਜ੍ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਯਾ ਸਾ ਰੁਦ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਮਤਾ ਸ਼ੁਭਾ ।। ੭੫.

ਉਹ ਘੁੰਮਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਰੁਦਰ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ । ਤਸ੍ਯੈਵ ਮੇਰੋਃ ਪੂਰ੍ਵੇ ਤੁ ਦੇਸ਼ੇ ਪਰਮਵਰ੍ਚਸੇ । ਚਕ੍ਰਵਾਟਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੇ ਨਾਨਾਧਾਤੁਵਿਰਾਜਿਤੇ ।। ੭੬.

ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰੂ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਚਮਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ—

ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਾਮਰਪੁਰਂ ਚਕ੍ਰਵਾਟਸਮੁਦ੍ਧਤਮ੍ । ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਂ ਬਲਦृਪ੍ਤਾਨਾਂ ਦੇਵਦਾਨਵਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ । ਤਤ੍ਰ ਜਾਮ੍ਬੂਨਦਮਯਃ ਸੁਪ੍ਰਾਕਾਰਃ ਸੁਤੋਰਣਃ ।। ੭੬.

ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਉਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਹ ਨਗਰੀ ਇਤਨੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਉਸ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕੰਧ ਤੇ ਵੱਡੇ ਦਰਵਾਜੇ ਜਾਮਬੂਨਦ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯੁਤ੍ਤਰਪੂਰ੍ਵੇ ਤੁ ਦੇਸ਼ੇ ਪਰਮਵਰ੍ਚਸੇ । ਅਲੋਕਜਨਸਂਪੂਰ੍ਣਾ ਵਿਮਾਨਸ਼ਤਸਂਕੁਲਾ ।। ੭੬.

ਉਸ ਨਗਰੀ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਜੋ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਚਮਕਦਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਉੱਡਦੇ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਹੈ।

ਮਹਾਵਾਪਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਾ ਸ਼ੁਭਾ । ਸ਼ੋਭਿਤਾ ਪੁष੍ਪਸ਼ਬਲੈਃ ਪਤਾਕਾਧ੍ਵਜਮਾਲਿਨੀ ।। ੭੬.

ਉਹ ਨਗਰੀ ਵੱਡੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੈ। ਉਥੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ, ਝੰਡੀਆਂ ਤੇ ਧਜਿਆਂ ਨਾਲ ਨਗਰੀ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਦੇਵੈਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ੋਪ੍ਸਰੋਭਿਸ਼੍ਚ ऋषਿਭਿਸ਼੍ਚ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤਾ । ਪੁਰਨ੍ਦਰਪੁਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਸਮृਦ੍ਧਾ ਤ੍ਵਮਰਾਵਤੀ ।। ੭੬.

ਉਹ ਨਗਰੀ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੁਰੰਦਰ ਦੀ ਨਗਰੀ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਰਾਵਤੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯਾ ਮਧ੍ਯੇऽਮਰਾਵਤ੍ਯਾ ਵਜ੍ਰਵੈਦੂਰ੍ਯਵੇਦਿਕਾ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਗੁਣਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਸੁਧਰ੍ਮਾ ਨਾਮ ਵੈ ਸਭਾ ।। ੭੬.

ਅਮਰਾਵਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਹੀਰੇ ਤੇ ਵੈਦੂਰਿਆ ਦੀ ਚੌਕ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਧਰਮਾ ਸਭਾ ਆਖਦੇ ਹਨ।

ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਪਤੇਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ਚੀਪਤਿਃ । ਸਿਦ੍ਧਾਦਿਭਿਃ ਪਰਿਵृਤਃ ਸਰ੍ਵਾਭਿਰ੍ਦੇਵਯੋਨਿਭਿਃ ।। ੭੬.

ਉਥੇ, ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਇੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਤਤ੍ਰ ਚੈਵ ਸੁਵਂਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਭਾਸ੍ਕਰਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਸੁਰਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਨਮਸ੍ਕृਤਃ ।। ੭੬.

ਉਥੇ ਭਾਸਕਰ ਦੇ ਉੱਤਮ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਾਸ ਹੈ। ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖੁਦ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਤਤ੍ਤਦ੍ਗੁਣਸਮਨ੍ਵਿਤਾ । ਤੇਜੋਵਤੀ ਨਾਮ ਪੁਰੀ ਹੁਤਾਸ਼ਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੭੬.

ਉਸ ਨਗਰੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੀ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇਜਵਤੀ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੁਤਾਸ਼ਾ (ਅਗਨਿ) ਦੀ ਹੈ।

ਤਤ੍ਤਦ੍ਗੁਣਵਤੀ ਰਮ੍ਯਾ ਪੁਰੀ ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ੍ਯ ਚ । ਨਾਮ੍ਨਾ ਸਂਯਮਨੀ ਨਾਮ ਪੁਰੀ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ ।। ੭੬.

ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰੀ, ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵੈਵਸਵਤ ਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੰਯਮਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਤਥਾ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਨੈਰ੍ऋਤਾਧਿਪਤੇਃ ਸ਼ੁਭਾ । ਨਾਮ੍ਨਾ ਕृष੍ਣਾਵਤੀ ਨਾਮ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ ।। ੭੬.

ਚੌਥੇ ਪਾਸੇ, ਨੈਰਤ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਵਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਗਰੀ ਵਿਰੂਪਾਖਸ਼, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਦੀ ਹੈ।

ਪਞ੍ਚਮੇ ਹ੍ਯੁਤ੍ਤਰਪੁਟੇ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਵਤੀ ਪੁਰੀ । ਉਦਕਾਧਿਪਤੇਃ ਖ੍ਯਾਤਾ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੭੬.

ਪੰਜਵੇਂ, ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ, ਸ਼ੁਧਵਤੀ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਰੁਣ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਤਥਾ ਪਞ੍ਚੋਤ੍ਤਰੇ ਦੇਵਸ੍ਵਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰਪੁਟੇ ਪੁਰੀ । ਵਾਯੋਰ੍ਗਨ੍ਧਵਤੀ ਨਾਮ ਖ੍ਯਾਤਾ ਸਰ੍ਵਗੁਣੋਤ੍ਤਰਾ ।। ੭੬.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਵਾਯੂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਗੰਧਵਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਗਰੀ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰਪੁਟੇ ਰਮ੍ਯਾ ਗੁਹ੍ਯਕਾਧਿਪਤੇਃ ਪੁਰੀ । ਨਾਮ੍ਨਾ ਮਹੋਦਯਾ ਨਾਮ ਸ਼ੁਭਾ ਵੈਦੂਰ੍ਯਵੇਦਿਕਾ ।। ੭੬.

ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ, ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਹੋਦਯਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਗਰੀ ਸ਼ੁਭ ਹੈ ਤੇ ਵੈਦੂਰਿਆ ਦੀ ਚੌਕ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਤਥਾष੍ਟਮੇऽਨ੍ਤਰਪੁਟੇ ਈਸ਼ਾਨਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਪੁਰੀ ਮਨੋਹਰਾ ਨਾਮ ਭੂਤੈਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧੈਰ੍ਯੁਤਾ । ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਧਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਵਨੈਰਾਸ਼੍ਰਮਸਂਸ੍ਥਿਤੈਃ ।। ੭੬.

ਅੱਠਵੇਂ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਸੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਈਸ਼ਾਨ ਦੀ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਨੋਹਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਗਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਅਨਾਜ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਰ੍ਥ੍ਯਤੇ ਦੇਵਲੋਕੋऽਯਂ ਸ ਸ੍ਵਰ੍ਗ ਇਤਿ ਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ।। ੭੬.

ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਸਭ ਵਲੋਂ ਚਾਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਸਵਰਗ' ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।