ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਹਾਵਰ੍षਾਣਿ ਖ੍ਯਾਤਾਨਿ ਚਤ੍ਵਾਰ੍ਯਤ੍ਰ ਚ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਤਤ੍ਰ ਪਰ੍ਵਤਸਂਸ੍ਥਾਨੋ ਮੇਰੁਰ੍ਨਾਮ ਮਹਾਬਲਃ ।। ੭੫.

ਉਥੇ ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਖੇਤਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਖੜਾ ਹੈ।

ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਃ ਸ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇषੁ ਪੂਰ੍ਵਤਃ ਸ਼੍ਵੇਤ ਉਚ੍ਯਤੇ । ਪੀਤਂ ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਤਸ੍ਯ ਭृਙ੍ਗਵਰ੍ਣਂ ਤੁ ਪਸ਼੍ਚਿਮਮ੍ ।। ੭੫.

ਉਸ ਦੇ ਪਾਸੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗ ਹਨ: ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਉਹ ਚਿੱਟਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪੀਲਾ, ਤੇ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਭੰਭੀ ਦੇ ਰੰਗ ਵਰਗਾ।

ਉਤ੍ਤਰਂ ਰਕ੍ਤਵਰ੍ਣਂ ਤੁ ਤਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਮੇਰੁਸ੍ਤੁ ਸ਼ੋਭਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲੋ ਰਾਜਵਂਸ਼ੇ ਤੁ ਧਿष੍ਠਿਤਃ ।। ੭੫.

ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਹੈ; ਮੇਰੂ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਚਿੱਟਾ, ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ।

ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ੋ ਵਿਧੂਮ ਇਵ ਪਾਵਕਃ । ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚਤੁਰਾਸ਼ੀਤਿਰੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਃ ।। ੭੫.

ਉਹ ਤਰੁਣ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਚੌਰਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਉੱਚਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ षੋਡਸ਼ਾਧਸ੍ਤਾਦ੍ਵਿਸ੍ਤृਤਃ षੋਡਸ਼ੈਵ ਤੁ । ਸ਼ਰਾਵਸਂਸ੍ਥਿਤਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਨ੍ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਵਿਸ੍ਤृਤਃ ।। ੭੫.

ਉਹ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਯੋਜਨ ਹੇਠਾਂ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ; ਚੋਟੀ 'ਚ, ਪਿਆਲੇ ਦੀ ਆਕਾਰ 'ਚ, ਬਤੀਹ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ।

ਵਿਸ੍ਤਾਰਸ੍ਤ੍ਰਿਗੁਣਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਪਰਿਣਾਹਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ । ਮਣ੍ਡਲੇਨ ਪ੍ਰਮਾਣੇਨ ਵ੍ਯਸ੍ਯਮਾਨਂ ਤਦਿष੍ਯਤੇ ।। ੭੫.

ਉਸ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਹਰ ਪਾਸੇ ਉਸ ਦੇ ਘੇਰੇ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੈ; ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹੀ ਉਸ ਦਾ ਮਾਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਵਤਿਸ਼੍ਚ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਮਨ੍ਤਤਃ । ਤਤਃ षਟ੍ਕਾਧਿਕਾਨਾਂ ਚ ਵ੍ਯਸ੍ਯਮਾਨਂ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਮ੍ । ਚਤੁਰਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਮਾਨੇਨ ਪਰਿਣਾਹਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ।। ੭੫.

ਉਸ ਦਾ ਕੁੱਲ ਘੇਰਾ ਨਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ, ਤੇ ਚੌਕ ਆਕਾਰ 'ਚ ਮਾਪਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਛਿਆਨਵੇ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ।

ਸ ਪਰ੍ਵਤੋ ਮਹਾਦਿਵ੍ਯੋ ਦਿਵ੍ਯੌषਧਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਸਵਨੈਰਾਵृਤਃ ਸਰ੍ਵੋ ਜਾਤਰੂਪਮਯੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ ।। ੭੫.

ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਦਿਵਯ ਪਰਬਤ ਦਿਵਯ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਲੇਟੂਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋਰਗਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ । ਸ਼ੈਲਰਾਜੇ ਪ੍ਰਮੋਦਨ੍ਤੇ ਤਥੈਵਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਗਣਾਃ ।। ੭੫.

ਉਥੇ ਸਭ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਨਾਗ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਪਰਬਤ ਦੇ ਰਾਜ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸ ਤੁ ਮੇਰੁਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਭਵਨੈਰ੍ਭੂਤਭਾਵਨੈਃ । ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਯਸ੍ਯ ਦੇਸ਼ਾਸ੍ਤੁ ਨਾਨਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇषੁ ਧਿष੍ਠਿਤਾਃ ।। ੭੫.

ਉਹ ਮੇਰੂ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਭਵਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਸਿਆਂ 'ਤੇ ਚਾਰ ਖੇਤਰ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ।

ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵੋ ਭਾਰਤਸ਼੍ਚੈਵ ਕੇਤੁਮਾਲਸ਼੍ਚ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ । ਉਤ੍ਤਰੇ ਕੁਰਵਸ਼੍ਚੈਵ ਕृਤਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰਯਾਃ ।। ੭੫.

ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਤੇ ਭਾਰਤ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਹਨ, ਕੇਤੁਮਾਲ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕੁਰੁ ਹਨ, ਜੋ ਪੁੰਨ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹਨ।

ਕਰ੍ਣਿਕਾ ਤਸ੍ਯ ਪਦ੍ਮਸ੍ਯ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਾ । ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ ।। ੭੫.

ਉਸ ਕਮਲ ਦੀ ਕਰਣਿਕਾ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਲ ਹੈ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਜਨ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯ ਕੇਸਰਜਾਲਾਨਿ ਨਵषਟ੍ ਚ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ । ਚਤੁਰਸ਼ੀਤਿਰੁਤ੍ਸੇਧੋ ਵਿਵਰਾਨ੍ਤਰਗੋਚਰਾਃ ।। ੭੫.

ਉਸ ਵਿੱਚ ਨੌ ਤੇ ਛੇ ਕੇਸਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਹਨ, ਉਚਾਈ ਚੌਰਾਸੀ ਯੋਜਨ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਖਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚਾਪਿ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ । ਤਸ੍ਯ ਕੇਸਰਜਾਲਾਨਿ ਵਿਕੀਰ੍ਣਾਨਿ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ।। ੭੫.

ਉਸ ਦੀ ਲੜੀਆਂ ਵੀ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਤੇ ਕੇਸਰਾਂ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਸ਼ਤਸਾਹਸ੍ਤ੍ਰਮਾਯਾਮਮਸ਼ੀਤਿਃ ਪृਥੁਲਾਨਿ ਚ । ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਤਤ੍ਰ ਪਰ੍ਣਾਨਿ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ ।। ੭੫.

ਉਸ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਇੱਕ ਲੱਖ ਯੋਜਨ ਹੈ, ਤੇ ਚੌੜਾਈ ਅਸੀ ਯੋਜਨ; ਉਥੇ ਚਾਰ ਪੱਤਿਆਂ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਚੌਦਾਂ ਯੋਜਨ ਦਾ ਹੈ।

ਤਤ੍ਰ ਯਾ ਸਾ ਮਯਾ ਤੁਭ੍ਯਂ ਕਰ੍ਣਿਕੇਤ੍ਯਭਿਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ । ਤਾਂ ਵਰ੍ਣ੍ਯਮਾਨਾਮੇਕਾਗ੍ਰ੍ਯਾਤ੍ ਸਮਾਸੇਨ ਨਿਬੋਧਤ । ਮਣਿਪਰ੍ਣਸ਼ਤੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਾਂ ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਪ੍ਰਭਾਸਿਤਾਮ੍ ।। ੭੫.

ਉਥੇ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ 'ਕਰਨਿਕਾ' ਆਖਿਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਸੈਂਕੜੇ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੈ।

ਅਨੇਕਪਰ੍ਣਨਿਚਯਂ ਸੌਵਰ੍ਣਮਰੁਣਪ੍ਰਭਮ੍ । ਕਾਨ੍ਤਂ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਪਰ੍ਵਾਣਂ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰੋਦਰਕਨ੍ਦਰਮ੍ । ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਸ਼ਤਪਤ੍ਰਂ ਚ ਵृਤ੍ਤਮੇਕਂ ਨਗੋਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੭੫.

ਉਸ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਹਨ, ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਲਾਲੀਮਾਂ ਵਾਲੀ ਚਮਕ ਹੈ, ਸੋਹਣੀ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰ ਭਾਗ ਹਨ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੰਦਰਲੇ ਖੋਹ ਹਨ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸੌ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਇਕ ਗੋਲ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਹਾੜ ਹੈ।

ਮਣਿਰਤ੍ਨਾਰ੍ਪਿਤਸ਼੍ਵਭ੍ਰੈਰ੍ਮਣਿਭਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਵੇਦਿਕਮ੍ । ਸੁਵਰ੍ਣਮਣਿਚਿਤ੍ਰਾਙ੍ਗੈਰ੍ਮਣਿਚਰ੍ਚਿਤਤੋਰਣੈਃ ।। ੭੫.

ਉਸਦੇ ਖੱਡੀਆਂ ਵਿਚ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ ਜੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਚੌਬਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਹਰੇਕ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਸੋਨਾ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਹੈ, ਤੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਤੋਰਨਾਂ ਲਟਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਭਾ ਰਮ੍ਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਜਨਸਂਕੁਲਾ । ਨਾਮ੍ਨਾ ਮਨੋਵ੍ਰਤੀ ਨਾਮ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ ।। ੭੫.

ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਸਭਾ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਨਾਮ 'ਮਨੋਵ੍ਰਤੀ' ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਤਤ੍ਰੇਸ਼ਾਨਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਚਸਃ । ਮਹਾਵਿਮਾਨਸਂਸ੍ਥਸ੍ਯ ਮਹਿਮਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਸਦਾ ।। ੭੫.

ਉਥੇ, ਇਸ਼ਾਨ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਵਿਮਾਨ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਗਣਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ । ਇष੍ਟ੍ਵਾ ਪੂਜ੍ਯਨਮਸ੍ਕਾਰੈਰਰ੍ਚਨੀਯਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾਃ ।। ੭੫.

ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਚਾਰ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਜਾ, ਆਦਰ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਯੈਸ੍ਤਦਾ ਦਿਹਸਂਕਲ੍ਪੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ । ਚੀਰ੍ਣਂ ਚਾਰੁਮਨੋਭਿਸ਼੍ਚ ਸਦਾਚਾਰਪਥਿ ਸ੍ਥਿਤੈਃ ।। ੭੫.

ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿਵਯ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸੁਚੱਜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਚੰਗੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।

ਸਮ੍ਯਗਿष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਪਿਤृਦੇਵਾਰ੍ਚਨੇ ਰਤਾਃ । ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮਪਰਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਨੀਤਾ ਅਤਿਥਿਪ੍ਰਿਯਾਃ ।। ੭੫.

ਉਹ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਭੋਗ ਪਾ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਨਿਮਰ ਹਨ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਗृਹਿਣਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਕਰ੍ਮਸ੍ਥਾ ਵਿਰਕ੍ਤਾਃ ਕਾਰਣਾਤ੍ਮਕਾਃ । ਯਮੈਰ੍ਨਿਯਮਦਾਨੈਸ਼੍ਚ ਦृਢਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਕਿਲ੍ਬਿषਾਃ ।। ੭੫.

ਉਹ ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਚਿੱਟੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਵਿਅਰਥ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਚੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਯਮ-ਨਿਯਮ ਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਾਪ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾੜ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਤੇषਾਂ ਨਿਵਸਨਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਨਿਨ੍ਦਿਤਮ੍ । ਉਪਰ੍ਯੁਪਰਿ ਸਰ੍ਵਾਸਾਂ ਗਤੀਨਾਂ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ । ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਤੁ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਮ੍ ।। ੭੫.

ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਚਿੱਟਾ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਲੰਬਾਈ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਤਤੋਰ੍ਦ੍ਧਰੁਚਿਰੇ ਕृष੍ਣੇ ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਵਰ੍ਚਸਿ । ਮਹਾਗਿਰੌ ਤਤੋ ਰਮ੍ਯੇ ਰਤ੍ਨਧਾਤੁਵਿਚਿਤ੍ਰਿਤੇ ।। ੭੫.

ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ, ਸੋਹਣੇ, ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਹੋਰ ਵੀ ਸੋਹਣਾ ਪਹਾੜ ਹੈ ਜੋ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਨੈਕਰਤ੍ਨਸਮਾਵਾਸੇ ਮਣਿਤੋਰਣਮਨ੍ਦਿਰੇ । ਮੇਰੋਃ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇषੁ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲੇ ।। ੭੫.

ਅਨੇਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ ਵਿਚ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ, ਮੇਰੂ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸਿਆਂ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਯੋਜਨਸਾਹਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚਕ੍ਰਪਾਟੋ ਨਗੋਤ੍ਤਮਃ । ਜਾਰੁਧਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰ ਇਤ੍ਯੇਤੇ ਉਤ੍ਤਰਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੭੫.

ਉਥੇ ਚੱਕਰਪਾਟਾ ਨਾਮਕ ਉੱਚਾ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਘੇਰਾਈ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਾਰੁਧਿ ਨਾਮ ਦਾ ਪਹਾੜ ਵੀ ਹੈ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਉੱਤਰੀ ਪਹਾੜ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਏਤੇषਾਂ ਸ਼ੈਲਮੁਖ੍ਯਾਨਾਮੁਤ੍ਤਰੇषੁ ਯਥਾਕ੍ਰਮਃ । ਸ੍ਥਲੀਰਨ੍ਤਰਦ੍ਰੋਣ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਰਾਂਸਿ ਚ ਨਿਬੋਧਤ ।। ੭੫.

ਹੁਣ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰੀ ਮੁੱਖ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚਲੇ ਮੈਦਾਨ, ਅੰਦਰਲੇ ਘਾਟੀਆਂ ਅਤੇ ਝੀਲਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੁਣ।