ਆਦਿਦੇਵਂ ਮਹਾਦੇਵਂ ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਪਾਰਗਮ੍ । ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਨਮਾਮਿ ਮਧੁਸੂਦਨਮ੍ ।। ੬.
ਮੈਂ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਦੇਵਤਾ, ਵੱਡਾ ਪਰਮੇਸ਼ਰ, ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ, ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਰ੍ਤਿਂ ਮਹਾਮੂਰ੍ਤਿਂ ਵਿਦ੍ਯਾਮੂਰ੍ਤਿਂ ਤ੍ਰਿਮੂਰ੍ਤਿਕਮ੍ । ਕਵਚਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਨਮਸ੍ਯੇ ਵਾਰਿਜੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।। ੬.
ਮੈਂ ਵਾਰਜ-ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਰੂਪ, ਵੱਡਾ ਰੂਪ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਰੂਪ, ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਸ਼ੀਰ੍षਿਣਂ ਦੇਵਂ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਮਹਾਭੁਜਮ੍ । ਜਗਤ੍ਸਂਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਂ ਨਮਸ੍ਯੇ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।। ੬.
ਮੈਂ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਖੜਾ ਹੈ।
ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣਂ ਦੇਵਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਜਿष੍ਣੁਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ । ਨੀਲਮੇਘਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਂ ਨਮਸ੍ਯੇ ਚਕ੍ਰਪਾਣਿਨਮ੍ ।। ੬.
ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਸਹਾਰਾ ਤੇ ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਨੀਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚੱਕਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਵਗਤਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵ੍ਯੋਮਰੂਪਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ । ਭਾਵਾਭਾਵਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਂ ਮਸ੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਗਂ ਹਰਿਮ੍ ।। ੬.
ਮੈਂ ਹਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ, ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ, ਸਦਾ ਕਾਇਮ, ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ, ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਭਾਵ ਤੇ ਅਭਾਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਨਾਨ੍ਯਤ੍ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾऽਚ੍ਯੁਤ । ਤ੍ਵਨ੍ਮਯਂ ਚ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਮੇਤਚ੍ਚਰਾਚਰਮ੍ ।। ੬.
ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ! ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ ਜਗਤ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਤੁ ਵਦਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਮਾਨ੍ ਪੁਰੁषਃ ਕਿਲ । ਨਿਰ੍ਗਤ੍ਯ ਦੇਹਾਨ੍ਨੀਲਾਭੋ ਘਨਚਣ੍ਡੋ ਭਯਂਕਰਃ ।। ੬.
ਜਦ ਉਹ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਰੂਪਧਾਰੀ ਪੁਰਖ ਨਿਕਲ ਆਇਆ, ਜੋ ਨੀਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ।
ਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ੋ ਹ੍ਰਸ੍ਵਕਾਯਸ੍ਤੁ ਦਗ੍ਧਸ੍ਥੂਣਾਸਮਪ੍ਰਭਃ । ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਨਰਾਧਿਪ ।। ੬.
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ, ਸਰੀਰ ਛੋਟਾ ਤੇ ਚਮਕ ਜਿਵੇਂ ਸੜੀ ਹੋਈ ਲੱਕੜ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: 'ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?'
ਰਾਜੋਵਾਚ । ਕੋऽਸਿ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਮਿਹ ਤੇ ਕਸ੍ਮਾਦਾਗਤਵਾਨਸਿ । ਏਤਨ੍ਮੇ ਕਥਯ ਵ੍ਯਾਧ ਏਤਦਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵੇਦਿਤੁਮ੍ ।। ੬.
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਇੱਥੇ ਤੇਰਾ ਕੀ ਕੰਮ ਹੈ? ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਆਇਆ ਹੈਂ? ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਹੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।'
ਵ੍ਯਾਧ ਉਵਾਚ । ਪੂਰ੍ਵਂ ਕਲਿਯੁਗੇ ਰਾਜਨ੍ ਰਾਜਾ ਤ੍ਵਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਪਥੇ । ਪੂਰ੍ਣਧਰ੍ਮੋਦ੍ਭਵਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਞ੍ਜਨਸ੍ਥਾਨੇ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ ।। ੬.
ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਰਾਜਨ! ਪਹਿਲਾਂ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਦੱਖਣ ਦੇ ਪਾਸੇ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਪੂਰੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ, ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।'
ਸ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਭਵਾਨ੍ ਵੀਰ ਤੁਰਗੈਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ । ਅਰਣ੍ਯਮਾਗਤੋ ਹਨ੍ਤੁਂ ਸ਼੍ਵਾਪਦਾਨਿ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।। ੬.
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਹੇ ਵੀਰ! ਤੂੰ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ।
ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਯਾऽਨ੍ਯਕਾਮੇਨ ਮृਗਵੇषਧਰੋ ਮੁਨਿਃ । ਦਣ੍ਡਯੁਗ੍ਮੇਨ ਦੂਰੇ ਤੁ ਪਾਤਿਤੋ ਧਰਣੀਤਲੇ ।। ੬.
ਉਥੇ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਰਣ ਦਾ ਭੇਸ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੰਡ ਨਾਲ ਦੂਰੋਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਸਦ੍ਯੋ ਮृਤਸ਼੍ਚ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਰਾਜਨ੍ ਮੁਦਾ ਯੁਤਃ । ਹਰਿਣੋऽਯਂ ਹਤ ਇਤਿ ਯਾਵਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਤਾਵਨ੍ਮृਗਵਪੁਰ੍ਵਿਪ੍ਰੋ ਮृਤਃ ਪ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਵਣੇ ਗਿਰੌ ।। ੬.
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਰ ਗਿਆ, ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ "ਇਹ ਹਰਿ ਵਲੋਂ ਮਿਰਗ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ," ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਹ ਮਿਰਗ ਹੀ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਰਾਜ ਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਾਨਸਃ । ਗृਹਂ ਗਤਸ੍ਤਤੋऽਨ੍ਯਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ਕਥਿਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ।। ੬.
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਰੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਈ। ਤੂੰ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਇਆ ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਤਤਃ ਕਤਿਪਯਾਹਸ੍ਯ ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਭਯਾਦ੍ਭੀਤਚਿਤੇਨੈਤਦ੍ ਵਿਚਿਨ੍ਤਿਤਮ੍ । ਕृਤ੍ਯਂ ਕਰੋਮਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਯੇਨ ਪਾਤਕਾਤ੍ ।। ੬.
ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਪਾਪ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇ ਤੇ ਮੈਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲਵਾਂ?"
ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਮਹਾਰਾਜ ਸਕृਨ੍ਨਾਰਾਯਣਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ । ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਜਨ੍ਨੁਪੋषਿਤਾ ।। ੬.
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦੁਆਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਰੱਖਿਆ।
ਨਾਰਾਯਣੋ ਮੇ ਸੁਪ੍ਰੀਤ ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਭੇऽਹਨਿ । ਗੌਰ੍ਦਤ੍ਤਾ ਵਿਧਿਨਾ ਸਦ੍ਯੋ ਮृਤੋऽਸ੍ਯੁਦਰਸ਼ੂਲਤਃ ।। ੬.
ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਦਿਨ, "ਨਾਰਾਇਣ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ" ਕਹਿ ਕੇ, ਤੂੰ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਜੋ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪੇਟ ਵਿਚ ਦਰਦ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਭੁਕ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਧਰ੍ਮੇ ਯਤ੍ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਚ ਕਾਰਣਮ੍ । ਕਥਯਾਮਿ ਭਵਤ੍ਪਤ੍ਨੀ ਨਾਮ੍ਨਾ ਨਾਰਾਯਣੀ ਸ਼ੁਭਾ ।। ੬.
ਦੁਆਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਤੇਰੀ ਚੰਗੀ ਪਤਨੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਨਾਰਾਇਣੀ ਸੀ, ਉਹੀ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ।
ਸਾ ਕਣ੍ਠਗੇਨ ਪ੍ਰਾਣੇਨ ਵ੍ਯਾਹृਤਾ ਤੇਨ ਤੇ ਗਤਿਃ । ਕਲ੍ਪਮੇਕਂ ਮਹਾਰਾਜ ਜਾਤਾ ਵਿष੍ਣੁਪੁਰੇ ਤਵ ।। ੬.
ਉਹ ਨੇ ਜਦੋਂ ਘੱਟ ਸਾਹ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਇਹੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਬਣੀ ਕਿ ਤੂੰ ਇੱਕ ਕਲਪ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਿਆ।
ਅਹਂ ਚ ਤਵ ਦੇਹਸ੍ਥਃ ਸਰ੍ਵਂ ਜਾਨਾਮਿ ਚਾਕ੍ਸ਼ਯਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਗ੍ਰਹੋ ਮਹਾਘੋਰਃ ਪੀਡਯਾਮੀਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ ।। ੬.
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਦੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਸਤਾਉਂਦਾ ਸੀ—ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਸੀ।
ਤਾਵਦ੍ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤੁ ਪੁਰੁषੈਃ ਕਿਙ੍ਕਰੈਰ੍ਮੁਸਲੈਰਹਮ੍ । ਪ੍ਰਹਤਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਤਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇ ਰੋਮਕੂਪਤਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਥਸ੍ਯਾਪਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤੋऽਹਂ ਸ੍ਵੇਨ ਤੇਜਸਾ ।। ੬.
ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਗਦਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਵਾਲਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਜੋਰ ਨਾਲ, ਤੈਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਥੇ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਤੋऽਹਃਕਲ੍ਪਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਤੇ ਰਾਤ੍ਰਿਕਲ੍ਪੇ ਚ ਸਤ੍ਤਮ । ਇਦਾਨੀਮਾਦਿਸृष੍ਟੌ ਤੁ ਕृਤੇ ਨृਪਤਿਸਤ੍ਤਮ ।। ੬.
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਦਿਨ ਮੁੱਕ ਗਿਆ ਤੇ ਰਾਤ ਆ ਗਈ, ਹੇ ਚੰਗੇ ਰਾਜਨ, ਹੁਣ, ਇਸ ਨਵੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਇਹੀ ਹਾਲਤ ਹੈ।
ਸਂਭੂਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਰਾਜ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸੁਮਨਸੋ ਗृਹੇ । ਕਾਸ਼੍ਮੀਰਦੇਸ਼ਾਧਿਪਤੇਰਹਂ ਚਾਙ੍ਗਰੁਹੈਸ੍ਤਵ ।। ੬.
ਤੂੰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਰਾਜਾ ਸੁਮਨਸ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਵਾਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਯਜ੍ਞੈਰਿष੍ਟਂ ਤ੍ਵਯਾਨੇਕੈਰ੍ਬਹੁਭਿਸ਼੍ਚਾਪ੍ਤਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ । ਨ ਚਾਹਂ ਤੈਰਪਹਤੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਮਰਣਵਰ੍ਜਿਤੈਃ ।। ੬.
ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਯਜਨ ਕੀਤੇ, ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਇਦਾਨੀਂ ਯਤ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਪਾਰਕਮ੍ । ਪਠਿਤਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਵਿਹਾਯਾਙ੍ਗਰੁਹਾਣ੍ਯਹਮ੍ । ਏਕੀਭੂਤਃ ਪੁਨਰ੍ਜਾਤੋ ਵ੍ਯਾਧਰੂਪੋ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ ।। ੬.
ਹੁਣ, ਜੋ ਤੂੰ ਕੰਵਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ-ਭਜਨ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ, ਇਕ-ਰੂਪ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਾਜਨ।
ਅਹਂ ਭਗਵਤਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਕ੍ਪਾਪਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਨਾ । ਮੁਕ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿ ਧਰ੍ਮਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਮੇ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਂ ਵਿਭੋ ।। ੬.
ਮੈਂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਪ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਭਜਨ ਸੁਣ ਕੇ ਹੁਣ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਧਰਮ ਦੀ ਸੋਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚੋ ਰਾਜਾ ਪਰਂ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਗਤਃ । ਵਰੇਣ ਛਨ੍ਦਯਾਮਾਸ ਤਂ ਵ੍ਯਾਧਂ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮਃ ।। ੬.
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ ਤੇ, ਹੇ ਚੰਗੇ ਰਾਜਿਆਂ, ਉਸ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵਰ ਮੰਗਣ ਲਈ ਆਖਿਆ।
ਰਾਜੋਵਾਚ । ਸ੍ਮਾਰਿਤੋऽਸ੍ਮਿ ਯਥਾ ਵ੍ਯਾਧ ਤ੍ਵਯਾ ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰਂ ਗਤਮ੍ । ਤਥਾ ਤ੍ਵਂ ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਧਰ੍ਮਵ੍ਯਾਧੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ।। ੬.
ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਧਰਮੀਕ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਬਣ ਜਾਵੇਂ।"
ਯਸ਼੍ਚੈਤਤ੍ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਪਾਰਗਂ ਸ਼੍ਰृਣੁਯਾਤ੍ ਪਰਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਪੁष੍ਕਰਯਾਤ੍ਰਾਯਾਂ ਵਿਧਿਸ੍ਨਾਨਫਲਂ ਭਵੇਤ੍ ।। ੬.
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਕੰਵਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੇ, ਉਸਨੂੰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਵਿਮਾਨਵਰਮਾਸ੍ਥਿਤਃ । ਪਰੇਣ ਤੇਜਸਾ ਯੋਗਮਵਾਪਾਸ਼ੇषਧਾਰਿਣਿ ।। ੬.
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਗਿਆ।