ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਨਿਵृਤ੍ਤਾਯਾਂ ਤੁ ਵੈ ਤਸ੍ਯਾਮਨਾਵृष੍ਟ੍ਯਾਂ ਤੁ ਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤੁ ਪ੍ਰਯਾਤੁਂ ਮਨਸੋऽਭਵਨ੍ ।। ੭੧.

ਜਦ ਸੁਕਾ ਮੁਕ ਗਿਆ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਾਣ੍ਡਿਲ੍ਯਨਾਮਾਨਂ ਤਾਪਸਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਮ੍ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚੇਤਿ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮੀਰੀਚਃ ਪਰਮੋ ਮੁਨਿਃ ।। ੭੧.

ਉਥੇ, ਸ਼ਾਂਡਿਲਯ ਨਾਮ ਦੇ ਤਪਸੀ, ਜੋ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿਹਾ।

ਮਾਰੀਚ ਉਵਾਚ । ਸ਼ਾਣ੍ਡਿਲ੍ਯ ਸ਼ੋਭਨਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਗੌਤਮੋ ਮੁਨਿਃ । ਤਮਨੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਗਚ੍ਛਾਮਸ੍ਤਪਸ਼੍ਚਰ੍ਤੁਂ ਤਪੋਵਨਮ੍ ।। ੭੧.

ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਸ਼ਾਂਡਿਲਯ, ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਗੌਤਮ ਮੁਨੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸੇ ਬਿਨਾਂ, ਅਸੀਂ ਤਪ ਕਰਨ ਲਈ ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤੇऽਥ ਜਹਸੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਮੁਨਯਸ੍ਤਦਾ । ਕਿਮਸ੍ਮਾਭਿਃ ਸ੍ਵਕੋ ਦੇਹੋ ਵਿਕ੍ਰੀਤੋऽਸ੍ਯਾਨ੍ਨਭਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ।। ੭੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਸਾਰੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਕੀ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਹੈ?'

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਸ਼੍ਚੋਚੁਃ ਸੋਪਾਧਿਗਮਨਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਕृਤ੍ਵਾ ਮਾਯਾਮਯੀਂ ਗਾਂ ਤੁ ਤਚ੍ਛਾਲੌ ਤੇ ਵ੍ਯਸਰ੍ਜਯਨ੍ ।। ੭੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਾ; ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਇਕ ਗਾਂ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਉਹ ਗਾਂ ਉਸ ਦੇ ਚੌਲਾਂ ਵਿਚ ਛੱਡ ਆਏ।

ਤਾਂ ਚਰਨ੍ਤੀਂ ਤਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਾਲੌ ਗਾਂ ਗੌਤਮੋ ਮੁਨਿਃ । ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸਲਿਲਂ ਪਾਣੌ ਯਾਹਿ ਰੁਦ੍ਰੇਤ੍ਯਭਾषਤ । ਤਤੋ ਮਾਯਾਮਯੀ ਸਾ ਗੌਃ ਪਪਾਤ ਜਲਬਿਨ੍ਦੁਭਿਃ ।। ੭੧.

ਜਦੋਂ ਗੌਤਮ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਰੁਦਰ ਕੋਲ ਚੱਲ ਜਾ।' ਫਿਰ ਉਹ ਮਾਇਆ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪਈ।

ਨਿਹਤਾਂ ਤਾਂ ਤਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਨੀਨ੍ ਜਿਗਮਿषੂਂਸ੍ਤਥਾ । ਉਵਾਚ ਗੌਤਮੋ ਧੀਮਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਮੁਨੀਨ੍ ਪ੍ਰਣਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੭੧.

ਉਹ ਗਾਂ ਨੂੰ ਮਰੀ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ ਚਲੇ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਗੌਤਮ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਨਿਮਰ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਗਮ੍ਯਤੇ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸਾਧੁ ਸ਼ਂਸਤ ਮਾਚਿਰਮ੍ । ਮਾਂ ਵਿਹਾਯ ਸਦਾ ਭਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਣਤਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।। ੭੧.

ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਹੇ ਮੁਨਿਓ? ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ। ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਸਦਾ ਭਗਤ ਤੇ ਨਿਮਾਣੇ ਸੇਵਕ ਨੂੰ, ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹੋ?

ऋषਯ ਊਚੁਃ । ਗੋਵਧ੍ਯੇਯਮਿਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਯਾਵਤ੍ ਤਵ ਸ਼ਰੀਰਗਾ । ਤਾਵਦਨ੍ਨਂ ਨ ਭੁਞ੍ਜਾਮੋ ਭਵਤੋऽਨ੍ਨਂ ਮਹਾਮੁਨੇ ।। ੭੧.

ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੱਥੇ ਗਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਹੇਗੀ, ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਖਾਵਾਂਗੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਗੌਤਮੋऽਥ ਤਾਨ੍ ਮੁਨੀਨ੍ ਪ੍ਰਾਹ ਧਰ੍ਮਵਿਤ੍ । ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਗੋਵਧ੍ਯਾਯਾ ਦੀਯਤਾਂ ਮੇ ਤਪੋਧਨਾਃ ।। ੭੧.

ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਗੌਤਮ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਤਪ ਦੇ ਧਨੀਆਂ, ਗਾਂ ਮਾਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।'

ਇਯਂ ਗੌਰਮृਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤੇਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾ । ਗਙ੍ਗਾਜਲਪ੍ਲੁਤਾ ਚੇਯਮੁਤ੍ਥਾਸ੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੭੧.

ਇਹ ਗਾਂ ਮਰੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਤਾਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਵਾਂਗ ਪਈ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਵੇਗੀ, ਇਹ ਜਰੂਰ ਉੱਠ ਜਾਵੇਗੀ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਮृਤਾਯਾਃ ਸ੍ਯਾਦਮृਤਾਯਾਃ ਕृਤਂ ਤ੍ਵਿਦਮ੍ । ਵ੍ਰਤਂ ਵਾ ਮਾ ਕृਥਾਃ ਕੋਪਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਯੁਸ੍ਤੁ ਤੇ ।। ੭੧.

ਮਰੇ ਹੋਏ ਲਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਮਰੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਤਾਂ ਇਹ ਹੋ ਚੁੱਕਾ। ਨਾ ਕੋਈ ਵਰਤ ਰੱਖ, ਨਾ ਗੁੱਸਾ ਕਰ। ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਚਲੇ ਗਏ।

ਗਤੈਸ੍ਤੈਰ੍ਗੌਤਮੋ ਧੀਮਾਨ੍ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਮਹਾਗਿਰਿਮ੍ । ਮਾਮਾਰਾਧਯਿषੁਃ ਪ੍ਰਾਯਾਤ੍ ਤਪ੍ਤੁਂ ਚਾਸ਼ੁ ਮਹਤ੍ ਤਪਃ ।। ੭੧.

ਜਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਗੌਤਮ ਵੱਡੇ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ।

ਸ਼ਤਮੇਕਂ ਤੁ ਵਰ੍षਾਣਾਮਹਮਾਰਾਧਿਤੋऽਭਵਮ੍ । ਤੁष੍ਟੇਨ ਚ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਵਰਂ ਵਰਯ ਸੁਵ੍ਰਤ ।। ੭੧.

ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਸੁਚੱਜੇ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ।'

ਸੋऽਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਾਂ ਜਕਟਾਸਂਸ੍ਥਾਂ ਦੇਹਿ ਗਙ੍ਗਾਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ । ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪ੍ਰਯਾਤ੍ਵੇषਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਭਾਗੀਰਥੀ ਨਦੀ ।। ੭੧.

ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, 'ਮੇਰੀ ਜਟਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤਪ ਦੀ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਮੈਨੂੰ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਗੀਰਥੀ ਨਦੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲੇ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਜਟਾਖਣ੍ਡਮੇਕਂ ਸ ਪ੍ਰਦਦੌ ਸ਼ਿਵਃ । ਤਾਂ ਗृਹ੍ਯ ਗਤਵਾਨ੍ ਸੋऽਪਿ ਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਸਾ ਤੁ ਗੌਰ੍ਮृਤਾ ।। ੭੧.

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਟਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਲੈ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਗਾਂ ਮਰੀ ਪਈ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਤਜ੍ਜਲਪ੍ਲਾਵਿਤਾ ਸਾ ਗੌਰ੍ਗਤਾ ਚੋਤ੍ਥਾਯ ਭਾਮਿਨੀ । ਨਦੀ ਚ ਮਹਤੀ ਜਾਤਾ ਪੁਣ੍ਯਤੋਯਾ ਸ਼ੁਚਿਹ੍ਰਦਾ ।। ੭੧.

ਉਸ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਗਾਂ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਉੱਠ ਖੜੀ ਹੋਈ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁੱਚੀ ਨਦੀ ਜਨਮ ਲੈ ਗਈ।

ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋऽਮਲਾਃ । ਆਜਗ੍ਮੁਃ ਖੇ ਵਿਮਾਨਸ੍ਥਾਃ ਸਾਧੁਃ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਵਾਦਿਨਃ ।। ੭੧.

ਉਹ ਵੱਡਾ ਚਮਤਕਾਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਫ-ਚਿੱਟੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਉੱਥੇ ਆਏ। ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਵਾਹਨਾਂ 'ਚ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!'

ਸਾਧੁ ਗੌਤਮ ਸਾਧੂਨਾਂ ਕੋਨ੍ਯੋऽਸ੍ਤਿ ਸਦृਸ਼ਸ੍ਤਵ । ਯਦੇਵਂ ਜਾਹ੍ਨਵੀਂ ਦੇਵੀਂ ਦਣ੍ਡਕੇ ਚਾਵਤਾਰਯਤ੍ ।। ੭੧.

'ਸ਼ਾਬਾਸ਼ ਗੌਤਮ! ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਝ ਜਾਹਨਵੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦੰਡਕ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ?'

ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਤੈਸ੍ਤੁ ਗੌਤਮਃ ਕਿਮਿਦਂ ਤ੍ਵਿਤਿ । ਗੋਵਧ੍ਯਾਕਾਰਣਂ ਮਹ੍ਯਂ ਤਾਵਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਗੌਤਮਃ ।। ੭੧.

ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੌਤਮ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ ਕਿ 'ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ?' ਤੇ ਗਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੇਖ ਲਿਆ।

ऋषੀਣਾਂ ਮਾਯਯਾ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਜਾਤਂ ਵਿਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਵੈ । ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਤਾਨ੍ ਜਟਾਭਸ੍ਮਮਿਥ੍ਯਾਵ੍ਰਤਧਰਾਸ੍ਤਥਾ । ਭਵਿष੍ਯਥ ਤ੍ਰਯੀਬਾਹ੍ਯਾ ਵੇਦਕਰ੍ਮਬਹਿष੍ਕृਤਾਃ ।। ੭੧.

ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, 'ਤੁਸੀਂ ਝੂਠੇ ਵਰਤ ਵਾਲੇ ਤੇ ਜਟਾਵਾਂ 'ਚ ਭਸਮ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ, ਤੇ ਵੇਦਿਕ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੰਝਿਤ ਰਹੋਗੇ।'

ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੂਰਵਚਨਂ ਗੌਤਮਸ੍ਯ ਮਹਾਮੁਨੇਃ । ਊਚੁਃ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ਮੈਵਂ ਸਰ੍ਵਕਾਲਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਭਵਨ੍ਤੁ ਕਿਂ ਤੁ ਤੇ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮੋਘਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੭੧.

ਗੌਤਮ ਮਹਾ ਮੁਨੀ ਦੇ ਉਹ ਕੜਵੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇਹ ਸਦਾ ਲਈ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।'

ਯਦਿ ਨਾਮ ਕਲੌ ਸਰ੍ਵੇ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਉਪਕਾਰਿਣਿ ਯੇ ਤੇ ਹਿ ਅਪਕਰ੍ਤਾਰ ਏਵ ਹਿ । ਇਤ੍ਥਂਭੂਤਾ ਅਪਿ ਕਲੌ ਭਕ੍ਤਿਭਾਜੋ ਭਵਨ੍ਤੁ ਤੇ ।। ੭੧.

'ਜੇਕਰ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਐਸੇ ਹੋ ਵੀ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਜੋ ਭਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਕਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ, ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਐਸੇ ਲੋਕ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਬਣੇ ਰਹਿਣ।'

ਤ੍ਵਦ੍ਵਾਕ੍ਯਵਹ੍ਨਿਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਾਃ ਸਦਾ ਕਲਿਯੁਗੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਕ੍ਰਿਯਾਹੀਨਾ ਵੇਦਕਰ੍ਮਬਹਿष੍ਕृਤਾਃ ।। ੭੧.

ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਰਹਿਣਗੇ, ਤੇ ਵੈਦਕ ਰੀਤਾਂ ਤੋਂ ਵੰਝੇ ਹੋਣਗੇ।

ਅਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਗੌਣਂ ਨਾਮੇਹ ਨਦੀ ਗੋਦਾਵਰੀਤਿ ਚ । ਗੌਰ੍ਦਤ੍ਤਾ ਵਰਦਾਨਾਚ੍ਚ ਭਵੇਦ੍ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ।। ੭੧.

ਇਸ ਨਦੀ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਂ ਇੱਥੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਹੈ; ਗਾਂ ਦੇਣ ਤੇ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਇਹ ਨਦੀ ਗੋਦਾਵਰੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਏਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਲੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਗਾਂ ਦਦਨ੍ਤਿ ਜਨਾਸ਼੍ਚ ਯੇ । ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੁ ਦਾਨਾਨਿ ਮੋਦਨ੍ਤੇ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਃ ਸਹ ।। ੭੧.

ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਨਦੀ ਤੇ ਆ ਕੇ, ਗਾਂ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਸਿਂਹਸ੍ਥੇ ਚ ਗੁਰੌ ਤਤ੍ਰ ਯੋ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਧਿਨਾ ਤਤ੍ਰ ਪਿਤॄਂ ਸ੍ਤਰ੍ਪਯਤੇ ਤਥਾ ।। ੭੧.

ਜਦੋਂ ਸਿੰਘ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਉਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਥੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ—

ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰੋ ਨਿਰਯੇ ਪਤਿਤਾ ਅਪਿ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਥਾਃ ਪਿਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮੁਕ੍ਤਿਭਾਜੋ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੭੧.

ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ, ਭਾਵੇਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਣ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਪਿਤਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਤ੍ਵਂ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਮਹਤੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਯਾਸ੍ਯਸਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀਮ੍ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾऽਥ ਮੁਨਯੋ ਯਯੁਃ ਕੈਲਾਸਪਰ੍ਵਤਮ੍ । ਯਤ੍ਰਾਹਮੁਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸਦਾ ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਸਤ੍ਤਮਾਃ ।। ੭੧.

ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਸ਼ਾਸ਼ਤਰੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾਵੇਂਗਾ; ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਲੋਕ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਉਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਓਹੋ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ।