ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਤ੍ਰਯੋ ਲੋਕਾਸ੍ਤ੍ਰਯਃ ਸਂਧ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ਵਰ੍ਣਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਸਵਨਾਨਿ ਤੁ ਤਾਵਨ੍ਤਿ ਤ੍ਰਿਧਾ ਬਦ੍ਧਮਿਦਂ ਜਗਤ੍ ।। ੭੦.

ਤਿੰਨ ਲੋਕ, ਤਿੰਨ ਸੰਧੀਆਂ, ਤਿੰਨ ਜਾਤੀਆਂ; ਤਿੰਨ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਯਜਨ ਵੀ ਹਨ—ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਯ ਏਵਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ਪਰਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਤਥਾ । ਅਪਰਂ ਪਦ੍ਮਯੋਨਿਂ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਤ੍ਵਪਰਂ ਤੁ ਮਾਮ੍ । ਗੁਣਤੋ ਮੁਖ੍ਯਤਸ੍ਤ੍ਵੇਕ ਏਵਾਹਂ ਮੋਹ ਇਤ੍ਯੁਤ ।। ੭੦.

ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਰਿਸ਼ੀ, ਉੱਚਾ ਨਾਰਾਇਣ, ਦੂਜਾ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਹੀ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਮੁੱਖ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਸਭ ਮੋਹ ਹੈ।

ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ਦੇਵਾ ऋषਯਸ਼੍ਚ ਪਿਨਾਕਿਨਾ । ਅਹਂ ਚ ਨृਪਤੇ ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਣਤੋऽਭਵਮ੍ ।। ੭੧.

ਅਗਸਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਮੈਂ, ਰਾਜਾ, ਉਸ ਪਿਨਾਕੀਨ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।

ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਦੇਵਂ ਯਾਵਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਾਮਹੇ ਨृਪ । ਤਾਵਤ੍ ਤਸ੍ਯੈਵ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਦੇਹਸ੍ਥਂ ਕਮਲਾਸਨਮ੍ ।। ੭੧.

ਸਿਰ ਨਮਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਮਲ-ਆਸਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

ਨਾਰਾਯਣਂ ਚ ਹृਦਯੇ ਤ੍ਰਸਰੇਣੁਸੁਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਕਮ੍ । ਜ੍ਵਲਦ੍ਭਾਸ੍ਕਰਵਰ੍ਣਾਭਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮ ਭਵਦੇਹਤਃ ।। ੭੧.

ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਾਇਣ, ਧੂੜ ਦੇ ਕਣ ਵਾਂਗ ਸੁਖਮ, ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਅਸੀਂ ਭਵ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੇਖਿਆ।

ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਯਾਜਕਾ ऋषਯੋ ਮਮ । ਜਯਸ਼ਬ੍ਦਰਵਾਂਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਃ ਸਾਮऋਗ੍ਯਜੁषਾਂ ਸ੍ਵਨਮ੍ ।। ੭੧.

ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੈਕਾਰ ਤੇ ਸਾਮ, ਰਿਗ ਤੇ ਯਜੁਰ ਦੇ ਗੀਤ ਉੱਚੇ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਾਏ।

ਕृਤ੍ਵੋਚੁਸ੍ਤੇ ਤਦਾ ਦੇਵਂ ਕਿਮਿਦਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ । ਏਕਸ੍ਯਾਮੇਵ ਮੂਰ੍ਤੌ ਤੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਚ ਤ੍ਰਿਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯਃ ।। ੭੧.

ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ? ਤੇਰੀ ਇੱਕ ਹੀ ਮੂਰਤ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮੂਰਤੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ । ਯਜ੍ਞੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਯਦ੍ਧੁਤਂ ਹਵ੍ਯਂ ਮਾਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਮਹਰ੍षਯਃ । ਤੇ ਤ੍ਰਯੋऽਪਿ ਵਯਂ ਭਾਗਂ ਗृਹ੍ਣੀਮਃ ਕਵਿਸਤ੍ਤਮਾਃ ।। ੭੧.

ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਯਜਨ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿੰਨੋਂ ਅਸੀਂ, ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ।

ਨਾਸ੍ਮਾਕਂ ਵਿਵਿਧੋ ਭਾਵੋ ਵਰ੍ਤਤੇ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਸਮ੍ਯਗ੍ਦृਸ਼ਃ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਰੀਤੇष੍ਵਨੇਕਸ਼ਃ ।। ੭੧.

ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਜੋ ਸਹੀ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਲਟ ਗੱਲਾਂ ਵਿਚ ਕਈ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਤੁ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਮੁਨਯੋ ਨृਪ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਃ ਸ਼ਂਕਰਂ ਦੇਵਂ ਮੋਹਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍ ।। ੭੧.

ਜਦ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਤਮਾਮ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੇਵ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਮੋਹ ਵਾਲੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਕੀ ਉਦੇਸ਼ ਹੈ।

ऋषਯ ਊਚੁਃ । ਮੋਹਨਾਰ੍ਥਂ ਤੁ ਲੋਕਾਨਾਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪृਥਕ੍ ਕृਤਮ੍ । ਤਤ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਹੇਤੁਨਾ ਕੇਨ ਕृਤਂ ਦੇਵ ਵਦਸ੍ਵ ਨਃ ।। ੭੧.

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪਾਉਣ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਸਤਰ ਬਣਾਇਆ; ਹੇ ਦੇਵ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਕੀਤਾ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।

ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ । ਅਸ੍ਤਿ ਭਾਰਤਵਰ੍षੇਣ ਵਨਂ ਦਣ੍ਡਕਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍ । ਤਤ੍ਰ ਤੀਵ੍ਰਂ ਤਪੋ ਘੋਰਂ ਗੌਤਮੋ ਨਾਮ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਃ ।। ੭੧.

ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਾਰਤਵਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੰਡਕ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਜੰਗਲ ਹੈ; ਉਥੇ ਗੌਤਮ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਤਪ ਕਰੇ।

ਚਕਾਰ ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤੁ ਪਰਿਤੋषਂ ਗਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਉਵਾਚ ਤਂ ਮੁਨਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਰਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਪੋਧਨ ।। ੭੧.

ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਤਪ ਵਾਲੇ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਤੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਲੋਕਕਰ੍ਤृਣਾ । ਉਵਾਚ ਸਦ੍ਯਃ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਂ ਮੇ ਧਾਨ੍ਯਾਨਾਂ ਦੇਹਿ ਪਦ੍ਮਜ ।। ੭੧.

ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਜਦ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ਗੌਤਮ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ, ਮੈਨੂੰ ਧਾਨ ਦੀ ਲੜੀ ਦੇ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਦਦੌ ਤਸ੍ਯ ਤਮੇਵਾਰ੍ਥਂ ਪਿਤਾਮਹਃ । ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਤੁ ਤਂ ਵਰਂ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸ਼ਤਸ਼੍ਰृਙ੍ਗੇ ਮਹਾਸ਼੍ਰਮਮ੍ ।। ੭੧.

ਜਦ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਹੀ ਵਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਵਰ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਸ਼ਤਸ਼੍ਰਿੰਗ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਇਆ।

ਚਕਾਰ ਤਸ੍ਯੋषਸਿ ਚ ਪਾਕਾਨ੍ਤੇ ਸ਼ਾਲਯੋ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਲੂਯਨ੍ਤੇ ਤੇਨ ਮੁਨਿਨਾ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਪਚ੍ਯਤੇ ਤਥਾ । ਸਰ੍ਵਾਤਿਥ੍ਯਮਸੌ ਵਿਪ੍ਰੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਦਦਾਤ੍ਯਲਮ੍ ।। ੭੧.

ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਉਸ ਨੇ ਚੌਲ ਉਗਾਏ; ਉਹ ਚੌਲ ਮੁਨੀ ਨੇ ਕੱਟੇ ਅਤੇ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਪਕਾਏ; ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਮਿਹਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।

ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਮਹਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਿਕਾ । ਅਨਾਵृष੍ਟਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜਵਰਾ ਅਭਵਲ੍ਲੋਮਹਰ੍षਿਣੀ ।। ੭੧.

ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਬਾਰ੍ਹਾ ਸਾਲ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੁਕਾ ਪਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਪੀੜਾ ਹੋਈ।

ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਅਨਾਵृष੍ਟਿਂ ਵਨੇਚਰਾਃ । ਕ੍ਸ਼ੁਧਯਾ ਪੀਡ੍ਯਮਾਮਾਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਯਯੁਰ੍ਗੌਤਮਂ ਤਦਾ ।। ੭੧.

ਉਹ ਸੁਕਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀਆਂ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਗੌਤਮ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ।

ਅਥ ਤਾਨਾਗਤਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗੌਤਮਃ ਸ਼ਿਰਸਾ ਨਤਃ । ਉਵਾਚ ਸ੍ਥੀਯਤਾਂ ਮਹ੍ਯਂ ਗृਹੇ ਮੁਨਿਵਰਾਤ੍ਮਜਾਃ ।। ੭੧.

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੌਤਮ ਨੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤੋ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਰਹੋ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਤੇਨ ਤਸ੍ਥੁਰ੍ਵਿਵਿਧਭੋਜਨਮ੍ । ਭੁਞ੍ਜਮਾਨਾ ਅਨਾਵृष੍ਟਿਰ੍ਯਾਵਤ੍ ਸਾ ਨਿਵृਤਾऽਭਵਤ੍ ।। ੭੧.

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਜਨ ਖਾਧਾ, ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਸੁਕਾ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਨਿਵृਤ੍ਤਾਯਾਂ ਤੁ ਵੈ ਤਸ੍ਯਾਮਨਾਵृष੍ਟ੍ਯਾਂ ਤੁ ਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤੁ ਪ੍ਰਯਾਤੁਂ ਮਨਸੋऽਭਵਨ੍ ।। ੭੧.

ਜਦ ਸੁਕਾ ਮੁਕ ਗਿਆ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਾਣ੍ਡਿਲ੍ਯਨਾਮਾਨਂ ਤਾਪਸਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਮ੍ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚੇਤਿ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਮੀਰੀਚਃ ਪਰਮੋ ਮੁਨਿਃ ।। ੭੧.

ਉਥੇ, ਸ਼ਾਂਡਿਲਯ ਨਾਮ ਦੇ ਤਪਸੀ, ਜੋ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿਹਾ।

ਮਾਰੀਚ ਉਵਾਚ । ਸ਼ਾਣ੍ਡਿਲ੍ਯ ਸ਼ੋਭਨਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਪਿਤਾ ਤੇ ਗੌਤਮੋ ਮੁਨਿਃ । ਤਮਨੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਗਚ੍ਛਾਮਸ੍ਤਪਸ਼੍ਚਰ੍ਤੁਂ ਤਪੋਵਨਮ੍ ।। ੭੧.

ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਸ਼ਾਂਡਿਲਯ, ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਗੌਤਮ ਮੁਨੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸੇ ਬਿਨਾਂ, ਅਸੀਂ ਤਪ ਕਰਨ ਲਈ ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤੇऽਥ ਜਹਸੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਮੁਨਯਸ੍ਤਦਾ । ਕਿਮਸ੍ਮਾਭਿਃ ਸ੍ਵਕੋ ਦੇਹੋ ਵਿਕ੍ਰੀਤੋऽਸ੍ਯਾਨ੍ਨਭਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ।। ੭੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਸਾਰੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਕੀ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਹੈ?'

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਸ਼੍ਚੋਚੁਃ ਸੋਪਾਧਿਗਮਨਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਕृਤ੍ਵਾ ਮਾਯਾਮਯੀਂ ਗਾਂ ਤੁ ਤਚ੍ਛਾਲੌ ਤੇ ਵ੍ਯਸਰ੍ਜਯਨ੍ ।। ੭੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਆਪਸ ਵਿਚ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਾ; ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਇਕ ਗਾਂ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਉਹ ਗਾਂ ਉਸ ਦੇ ਚੌਲਾਂ ਵਿਚ ਛੱਡ ਆਏ।

ਤਾਂ ਚਰਨ੍ਤੀਂ ਤਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਾਲੌ ਗਾਂ ਗੌਤਮੋ ਮੁਨਿਃ । ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸਲਿਲਂ ਪਾਣੌ ਯਾਹਿ ਰੁਦ੍ਰੇਤ੍ਯਭਾषਤ । ਤਤੋ ਮਾਯਾਮਯੀ ਸਾ ਗੌਃ ਪਪਾਤ ਜਲਬਿਨ੍ਦੁਭਿਃ ।। ੭੧.

ਜਦੋਂ ਗੌਤਮ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਰੁਦਰ ਕੋਲ ਚੱਲ ਜਾ।' ਫਿਰ ਉਹ ਮਾਇਆ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪਈ।

ਨਿਹਤਾਂ ਤਾਂ ਤਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਨੀਨ੍ ਜਿਗਮਿषੂਂਸ੍ਤਥਾ । ਉਵਾਚ ਗੌਤਮੋ ਧੀਮਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਮੁਨੀਨ੍ ਪ੍ਰਣਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੭੧.

ਉਹ ਗਾਂ ਨੂੰ ਮਰੀ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ ਚਲੇ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਗੌਤਮ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਨਿਮਰ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਗਮ੍ਯਤੇ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸਾਧੁ ਸ਼ਂਸਤ ਮਾਚਿਰਮ੍ । ਮਾਂ ਵਿਹਾਯ ਸਦਾ ਭਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਣਤਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।। ੭੧.

ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੀ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਹੇ ਮੁਨਿਓ? ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ। ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਸਦਾ ਭਗਤ ਤੇ ਨਿਮਾਣੇ ਸੇਵਕ ਨੂੰ, ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹੋ?

ऋषਯ ਊਚੁਃ । ਗੋਵਧ੍ਯੇਯਮਿਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਯਾਵਤ੍ ਤਵ ਸ਼ਰੀਰਗਾ । ਤਾਵਦਨ੍ਨਂ ਨ ਭੁਞ੍ਜਾਮੋ ਭਵਤੋऽਨ੍ਨਂ ਮਹਾਮੁਨੇ ।। ੭੧.

ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੱਥੇ ਗਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਹੋਈ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਰਹੇਗੀ, ਅਸੀਂ ਤੇਰਾ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਖਾਵਾਂਗੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ।