ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪਰਮੋ ਦੇਵੋ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ । ਨ ਚ ਵੇਦਕ੍ਰਿਯਾਹੀਨਃ ਪਸ਼੍ਯਤੇ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।। ੬੭.

ਉਹ ਵਿੱਅਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੇਵਤਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜਾਣੋ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ। ਜਿਸ ਨੇ ਵੇਦਕ ਰਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ।

ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵ ਉਵਾਚ । ਯੋऽਸੌ ਪਰਾਪਰੋ ਦੇਵੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਰ੍ਵਗਤੋ ਮੁਨੇ । ਚਤੁਰ੍ਯੁਗੇ ਤ੍ਵਸੌ ਕੀਦृਗ੍ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੬੮.

ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਨੀਵਾ ਦੇਵਤਾ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਚਾਰ ਜੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ?

ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ਕ ਆਚਾਰੋ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਭਵਿਤਾ ਮੁਨੇ । ਕਥਂ ਚ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਮਨ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀਸਂਕਰੈਰ੍ਮੁਨੇ ।। ੬੮.

ਹਰੇਕ ਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਵਰਨਾਂ ਦਾ ਚਲਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ? ਤੇ ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਕਿਵੇਂ ਰਹੇਗੀ?

ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਕृਤੇ ਯੁਗੇ ਮਹੀ ਦੇਵੈਰ੍ਭੁਜ੍ਯਤੇ ਵੇਦਕਰ੍ਮਣਾ । ਯਜਦ੍ਭਿਰਸੁਰੈਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾਂ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਤਮ ।। ੬੮.

ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕ੍ਰਿਤ ਜੁਗ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵੇਦਕ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭੋਗੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ, ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੋਗੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।

ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਸਤ੍ਤ੍ਵਰਜਸੀ ਬਹੁਲੇ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ । ਯਾਵਦ੍ ਧਰ੍ਮਸੁਤੋ ਰਾਜਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਮਹਾਮਤੇ ।। ੬੮.

ਦੁਆਪਰ ਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ, ਜਦੋਂ ਸਤ ਤੇ ਰਜ ਗੁਣ ਵਧੇਰੇ ਹੋਣ, ਜਦ ਤੱਕ ਧਰਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ।

ਤਤਸ੍ਤਮਃ ਪ੍ਰਭਵਿਤਾ ਕਲਿਰੂਪੋ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਲੌ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨੇ ਸ੍ਵਮਾਰ੍ਗਾਚ੍ਚ੍ਯਵਤੇ ਦ੍ਵਿਜਃ ।। ੬੮.

ਫਿਰ, ਹਨੇਰਾ ਕਲਿ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਧੇਗਾ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ। ਕਲਿ ਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਰਾਹ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਣਗੇ।

ਰਾਜਾਨੋ ਵੈਸ਼੍ਯਸ਼ੂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋ ਹੀਨਜਾਤਯਃ । ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਤ੍ਯਸ਼ੌਚਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ।। ੬੮.

ਰਾਜੇ, ਵੈਸ਼ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੀਚ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ, ਤੇ ਸੱਚ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋਣਗੇ।

ਅਗਮ੍ਯਾਗਮਨਂ ਤਤ੍ਰ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ । ਅਨृਤਂ ਚ ਵਦਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਵੇਦਮਾਰ੍ਗਬਹਿष੍ਕृਤਾਃ । ਵਿਵਾਹਾਂਸ਼੍ਚ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਗੋਤ੍ਰਾਨਸਮਾਂਸ੍ਤਥਾ ।। ੬੮.

ਉਥੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਅਣਜਾਇਜ਼ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਨਗੇ, ਝੂਠ ਬੋਲਣਗੇ, ਵੇਦਕ ਰਾਹ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਗੋਤ ਵਾਲਿਆਂ ਜਾਂ ਅਸਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨਗੇ।

ਰਾਜਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਹਿਂਸ੍ਯੁਰ੍ਵਿਤ੍ਤਲੋਭਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ਸ਼ਠਾਃ । ਅਨ੍ਤ੍ਯਜਾ ਅਪਿ ਵੈਸ਼੍ਯਤ੍ਵਂ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਣੇ ਰਤਾਃ । ਅਭਿਮਾਨਿਨੋ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ਼ੂਦ੍ਰਜਾਤਿषੁ ਗਰ੍ਵਿਤਾਃ ।। ੬੮.

ਰਾਜੇ, ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਤੇ ਚਾਲਾਕੀ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣਗੇ। ਅੰਤਜਨ ਵੀ ਵੈਸ਼ ਬਣ ਜਾਣਗੇ, ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰਖਣਗੇ। ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਅਹੰਕਾਰੀ ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

ਸਰ੍ਵਾਸ਼ਿਨੋ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਸ਼ੌਚਵਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਸੁਰਾ ਪੇਯਮਿਤਿ ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਸਤ੍ਯਸ਼ੌਚਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ।। ੬੮.

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲੋਕ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਉਹ ਕਹਿਣਗੇ ਕਿ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣੀ ਠੀਕ ਹੈ, ਨਾ ਉਹ ਸੱਚ ਬੋਲਣਗੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ ਰਹਿਣਗੇ।

ਤਤੋ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤੇ ਲੋਕੋ ਵਰ੍ਣਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਨਸ਼੍ਯਤੇ ।। ੬੮.

ਫਿਰ ਦੁਨੀਆ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਤੇ ਵਰਨਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਵੀ ਮਿਟ ਜਾਣਗੇ।

ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵ ਉਵਾਚ । ਅਗਮ੍ਯਾਗਮਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋऽਪਿ ਵਾ । ਸ਼ੂਦ੍ਰੋऽਪਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਤੇ ਕੇਨ ਕਿਂ ਵਾऽਗਮ੍ਯਂ ਤੁ ਸ਼ਂਸ ਮੇ ।। ੬੮.

ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਕਸ਼ਤਰੀ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਸ਼ੂਦਰ ਕਿਸੇ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਮਨਾਹੀ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।

ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਚਾਤੁਰ੍ਗਾਮੀ ਭਵੇਦ੍ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ ਤ੍ਰਿਗਾਮੀ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਭਵੇਤ੍ । ਦ੍ਵਿਗਾਮੀ ਤੁ ਭਵੇਦ੍ ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਏਕਗਮਃ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੬੮.

ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਤਿੰਨ ਨਾਲ, ਵੈਸ਼ ਦੋ ਨਾਲ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਸਿਰਫ ਇਕ ਨਾਲ ਹੀ।

ਅਗਮ੍ਯਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀਂ ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ । ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣੀਂ ਚੈਵ ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਵੈਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਅਧਮਸ੍ਯੋਤ੍ਤਮਾ ਨਾਰੀ ਅਗਮ੍ਯਾ ਮਨੁਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੬੮.

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ, ਵੈਸ਼ ਲਈ ਕਸ਼ਤਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਲਈ ਵੈਸ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਮਨੂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਹੇਠਲੇ ਵਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਉੱਚੇ ਵਰਨ ਦੀ ਔਰਤ ਮਨਾਹੀ ਹੈ।

ਮਾਤਾ ਮਾਤृष੍ਵਸਾ ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰੂਰ੍ਭਾਤृਪਤ੍ਨੀ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਸ੍ਨੁषਾ ਚ ਦੁਹਿਤਾ ਚੈਵ ਮਿਤ੍ਰਪਤ੍ਨੀ ਸ੍ਵਗੋਤ੍ਰਜਾ ।। ੬੮.

ਮਾਂ, ਮਾਮੀ, ਸੱਸ, ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤ ਦੀ ਵਹੁਟੀ, ਧੀ, ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਖਾਨਦਾਨ ਦੀ ਔਰਤ—

ਰਾਜਜਾਯਾऽऽਤ੍ਮਜਾ ਚੈਵ ਅਗਮ੍ਯਾ ਮੁਖ੍ਯਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਰਜਕਾਦਿषੁ ਚਾਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋऽਗਮ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ । ਅਗਮ੍ਯਾਗਮਨਂ ਚੈਤਤ੍ ਕृਤਂ ਪਾਪਾਯ ਜਾਯਤੇ ।। ੬੮.

ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਧੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਜਿਹੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਧੋਬਣ ਆਦਿ, ਇਹ ਸਭ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਮਨਾਹੀ ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਐਸੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਪਾਪ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਯੋਨਿਗਮਨਾਯਾਸ਼ੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਭਵਤ੍ਯਲਮ੍ । ਸ਼ੇषਸ੍ਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰੇषੈਵ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਸ਼ਤਂ ਭਵੇਤ੍ ।। ੬੮.

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਰਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੋਰਾਂ ਲਈ, ਸੌ ਵਾਰੀ ਸਾਹ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਬਹੁਨਾऽਪਿ ਹਿ ਕਾਲੇਨ ਯਤ੍ ਪਾਪਂ ਸਮੁਪਾਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਵਰ੍ਣਸਂਕਰਸਂਗਤ੍ਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਨਰਰ੍षਭ ।। ੬੮.

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਦੋਂ ਮਿਲੇ-ਝੁਲੇ ਵਰਨਾਂ ਨਾਲ ਰਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਪਾਪ ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—

ਦਸ਼ਪ੍ਰਣਵਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਸ਼ਤੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ । ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਯਾਃ ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਸ਼ੇषਪਾਤਕੈਃ ।। ੬੮.

ਦਸ ਵਾਰੀ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਤੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ ਹੈ।

ਅਥਵਾ ਪਰਰੂਪਂ ਯੋ ਵੇਦ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੁਂਗਵਃ । ਵੇਦਾਧ੍ਯਾਯੀ ਪਾਪਸ਼ਤੈਃ ਕृਤੈਰਪਿ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ ।। ੬੮.

ਜਾਂ ਜੇ ਕੋਈ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੈਂਕੜੇ ਪਾਪ ਵੀ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਲੱਗ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੀ।

ਸ੍ਮਰਨ੍ ਵਿष੍ਣੁਂ ਪਠਨ੍ ਵੇਦਂ ਦਦਦ੍ ਦਾਨਂ ਯਜਨ੍ ਹਰਿਮ੍ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧ ਏਵਾਸ੍ਤੇ ਵਿਰੁਦ੍ਧਮਪਿ ਤਾਰਯੇਤ੍ ।। ੬੮.

ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੇ, ਵੇਦ ਪੜ੍ਹੇ, ਦਾਨ ਦੇਵੇ ਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਏਤਤ੍ ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯਤ੍ ਪृष੍ਟੋऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਨृਪ । ਮਨ੍ਵਾਦਿਰ੍ਭਿਰ੍ਵਿਸ੍ਤਰਸ਼ਃ ਕਥ੍ਯਤੇ ਯੇਨ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਸਮਾਸਤਸ੍ਤੇਨ ਮਯਾ ਕਥਿਤਂ ਤੇ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ ।। ੬੮.

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਹੜਾ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਮਨੂ ਆਦਿਕ ਜਿਹੜਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਆਖ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ।

ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵ ਉਵਾਚ । ਭਗਵਨ੍ ਤ੍ਵਚ੍ਛਰੀਰੇ ਤੁ ਯਦ੍ ਵृਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ । ਚਿਰਜੀਵੀ ਭਵਾਂਸ੍ਤਨ੍ਮੇ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਸਤ੍ਤਮ ।। ੬੯.

ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਭਗਵਾਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਦੱਸੋ।

ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਮਚ੍ਛਰੀਰਮਿਦਂ ਰਾਜਨ੍ ਬਹੁਕੌਤੂਹਲਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਅਨੇਕਕਲ੍ਪਸਂਸ੍ਥਾਯਿ ਵੇਦਵਿਦ੍ਯਾਵਿਸ਼ੋਧਿਤਮ੍ ।। ੬੯.

ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਸਰੀਰ ਬਹੁਤ ਅਚੰਭਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਕਈ ਕਲਪਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਅਟਨ੍ ਮਹੀਮਹਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਗਤਵਾਨਸ੍ਮਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਇਲਾਵृਤਂ ਮਹਾਵਰ੍षਂ ਮੇਰੋਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।। ੬੯.

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਕੋਲ ਵੱਡੇ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਿਆ ਹਾਂ।

ਤਤ੍ਰ ਰਮ੍ਯਂ ਸਰੋ ਦृष੍ਟਂ ਤਸ੍ਯ ਤੀਰੇ ਮਹਾਕੁਟੀ । ਤਤ੍ਰੋਪਵਾਸਸ਼ਿਥਿਲਂ ਦृष੍ਟਵਾਨਸ੍ਮਿ ਤਾਪਸਮ੍ । ਅਸ੍ਥਿਚਰ੍ਮਾਵਸ਼ੇषਂ ਤੁ ਚੀਰਵਲ੍ਕਲਧਾਰਿਣਮ੍ ।। ੬੯.

ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਸੁੰਦਰ ਝੀਲ ਵੇਖੀ, ਉਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਵੱਡਾ ਆਸ਼ਰਮ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਇਕ ਤਪਸੀ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਕਰਕੇ ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਚਮੜੀ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਛਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸੀ।

ਤਂ ਦृष੍ਟृਵਾऽਹਂ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕ ਏष ਨृਪਸਤ੍ਤਮ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਿਧੇਯਂ ਮੇ ਨਰੋਤ੍ਤਮ ।। ੬੯.

ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ?' ਉਸ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਜਿੱਤਣ ਤੇ ਸਮਝਣ ਲਈ, ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਯਤੋ ਮਹ੍ਯਂ ਸ ਮਾਂ ਪ੍ਰਾਹ ਮਹਾਮੁਨਿਃ । ਸ੍ਥੀਯਤਾਂ ਸ੍ਥੀਯਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਾਤਿਥ੍ਯਂ ਕਰਵਾਣਿ ਤੇ ।। ੬੯.

ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਰੁਕੋ, ਰੁਕੋ! ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਿਹਮਾਨਦਾਰੀ ਕਰਾਂਗਾ।"

ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋऽਹਂ ਕੁਟੀਂ ਤੁ ਤਾਮ੍ । ਤਾਵਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਮਿਵ ਤੇਜਸਾ ।। ੬੯.

ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਕੁਟੀਆ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ; ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।