ਕृਤਂ ਤ੍ਰੇਤਾ ਦ੍ਵਾਪਰਂ ਚ ਯੁਗਾਨਿ ਤ੍ਰੀਣਿ ਨਾਰਦ । ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਥਾਂ ਮਾਂ ਸਮੇष੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਲੌ ਰਜਸ੍ਤਮੋऽਧਿਕਾਃ ।। ੬੬.
ਕਲਿਜੁਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਕ੍ਰਿਤ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਤੇ ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਜੋ ਸਤਗੁਣ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ ਰਜਗੁਣ ਤੇ ਤਮੋਗੁਣ ਵਧ ਜਾਣਗੇ।
ਅਨ੍ਯਚ੍ਚ ਤੇ ਵਰਂ ਦਦ੍ਮਿ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਨਾਰਦ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍ । ਯਦਿਦਂ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਂ ਮੇ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪਰਮਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ । ਤਦ੍ਭਵਾਨ੍ ਵੇਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੬੬.
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਸੁਣ: ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇਹ ਪੰਚਰਾਤ੍ਰ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲੱਭ ਸ਼ਾਸਤਰ ਹੈ, ਪੂਰਾ ਜਾਣ ਲਵੇਂਗਾ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਵੇਦੇਨ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰੇਣ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਜ੍ਞੇਨ ਚ ਦ੍ਵਿਜ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਯੋऽਹਂ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਵਤ੍ਸ ਵਰ੍षਕੋਟ੍ਯਾਯੁਤੈਰਪਿ ।। ੬੬.
ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਵੇਦ, ਪੰਜਰਾਤਰ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਯਜਨ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਦੱਸ ਕਰੋੜ ਸਾਲ ਵੀ ਲੱਗ ਜਾਣ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ ਨਾਰਦਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਜਗਾਮਾਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਸਦ੍ਯੋ ਨਾਰਦੋऽਪਿ ਯਯੌ ਦਿਵਮ੍ ।। ੬੬.
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਦ ਜੀ ਤੋਂ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਵੀ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵ ਉਵਾਚ । ਭਗਵਨ੍ ਸਿਤਕृष੍ਣੇ ਦ੍ਵੇ ਭਿਨ੍ਨੇ ਜਗਤਿ ਕੇਸ਼ਵਾਨ੍ । ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੌ ਬਭੂਵਤੁਃ ਕੇ ਦ੍ਵੇ ਸਿਤਕृष੍ਣਾ ਚ ਕਾ ਸ਼ੁਭਾ ।। ੬੭.
ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਔਰਤਾਂ, ਇੱਕ ਚਿੱਟੀ ਤੇ ਇੱਕ ਕਾਲੀ, ਕੌਣ ਹਨ? ਇਹ ਦੋਨੋ ਕੌਣ ਹਨ, ਤੇ ਚਿੱਟੀ-ਕਾਲੀ ਕਿਹੜੀ ਸੁਭਾਵਾਲੀ ਹੈ?
ਕਸ਼੍ਚਾਸੌ ਪੁਰੁषੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਯ ਏਕਃ ਸਪ੍ਤਧਾ ਭਵੇਤ੍ । ਕੋऽਸੌ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਧਾ ਵਿਪ੍ਰ ਦ੍ਵਿਦੇਹਃ षਟ੍ਸ਼ਿਰਾਃ ਸ਼ੁਭਃ ।। ੬੭.
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਪੁਰਖ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸੱਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਤੇ ਉਹ ਦੋ ਸਰੀਰਾਂ, ਛੇ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਬਾਰਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਕੌਣ ਹੈ?
ਦਮ੍ਪਤ੍ਯਂ ਚ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕृਤਸੂਰ੍ਯੋਦਯਾਦਨਮ੍ । ਕਸ੍ਮਾਦੇਤਜ੍ਜਗਦਿਦਂ ਵਿਤਤਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ ।। ੬੭.
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਾਣਾ ਕੀ ਹੈ? ਤੇ ਇਹ ਜਗਤ ਇੰਨਾ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਸਿਤਕृष੍ਣੇ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੌ ਯੇ ਤੇ ਤੇ ਭਗਿਨ੍ਯੌ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤੇ । ਸਤ੍ਯਾਸਤ੍ਯੇ ਦ੍ਵਿਵਰ੍ਣਾ ਚ ਨਾਰੀ ਰਾਤ੍ਰਿਰੁਦਾਹृਤਾ ।। ੬੭.
ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਚਿੱਟੀ ਤੇ ਕਾਲੀ ਦੋਨੋ ਔਰਤਾਂ ਭੈਣਾਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੋ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਸੱਚ ਤੇ ਝੂਠ ਦੀ ਰਾਤ ਹੀ ਉਹ ਔਰਤ ਹੈ।
ਯਃ ਪੁਮਾਨ੍ ਸਪ੍ਤਧਾ ਜਾਤ ਏਕੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ । ਸ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਸਪ੍ਤਧੈਕੋ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੬੭.
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਪੁਰਖ ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸੱਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸੱਤ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯੋऽਸੌ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਧਾ ਰਾਜਨ੍ ਦ੍ਵਿਦੇਹਃ षਟ੍ਸ਼ਿਰਾਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਸਂਵਤ੍ਸਰਃ ਸ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਸ਼ਰੀਰੇ ਦ੍ਵੇ ਗਤੀ ਸ੍ਮृਤੇ । ऋਤਵਃ षਟ੍ ਚ ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਏष ਸਂਵਤ੍ਸਰਃ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੬੭.
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਬਾਰਾਂ ਭਾਗਾਂ, ਦੋ ਸਰੀਰਾਂ ਤੇ ਛੇ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਲ ਹੈ। ਦੋ ਸਰੀਰ ਦੋ ਰਾਹ ਹਨ, ਛੇ ਮੂੰਹ ਛੇ ਰੁੱਤਾਂ ਹਨ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਮ੍ਪਤ੍ਯਂ ਤਦਹੋਰਾਤ੍ਰਂ ਸੂਰ੍ਯਾਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੌ ਤਤਃ । ਤਤੋ ਜਗਤ੍ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਦੇਵਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ ।। ੬੭.
ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਨ ਬਣੇ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਜਗਤ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
ਸ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪਰਮੋ ਦੇਵੋ ਵਿਜ੍ਞੇਯੋ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ । ਨ ਚ ਵੇਦਕ੍ਰਿਯਾਹੀਨਃ ਪਸ਼੍ਯਤੇ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।। ੬੭.
ਉਹ ਵਿੱਅਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੇਵਤਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜਾਣੋ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ। ਜਿਸ ਨੇ ਵੇਦਕ ਰਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ।
ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵ ਉਵਾਚ । ਯੋऽਸੌ ਪਰਾਪਰੋ ਦੇਵੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਰ੍ਵਗਤੋ ਮੁਨੇ । ਚਤੁਰ੍ਯੁਗੇ ਤ੍ਵਸੌ ਕੀਦृਗ੍ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੬੮.
ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਨੀਵਾ ਦੇਵਤਾ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਚਾਰ ਜੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ?
ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ਕ ਆਚਾਰੋ ਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਭਵਿਤਾ ਮੁਨੇ । ਕਥਂ ਚ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਮਨ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰੀਸਂਕਰੈਰ੍ਮੁਨੇ ।। ੬੮.
ਹਰੇਕ ਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਵਰਨਾਂ ਦਾ ਚਲਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ? ਤੇ ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਕਿਵੇਂ ਰਹੇਗੀ?
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਕृਤੇ ਯੁਗੇ ਮਹੀ ਦੇਵੈਰ੍ਭੁਜ੍ਯਤੇ ਵੇਦਕਰ੍ਮਣਾ । ਯਜਦ੍ਭਿਰਸੁਰੈਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾਂ ਤਦ੍ਵਦ੍ ਦੇਵੈਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਤਮ ।। ੬੮.
ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਕ੍ਰਿਤ ਜੁਗ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵੇਦਕ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਭੋਗੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ, ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੋਗੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਸਤ੍ਤ੍ਵਰਜਸੀ ਬਹੁਲੇ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ । ਯਾਵਦ੍ ਧਰ੍ਮਸੁਤੋ ਰਾਜਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਮਹਾਮਤੇ ।। ੬੮.
ਦੁਆਪਰ ਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ, ਜਦੋਂ ਸਤ ਤੇ ਰਜ ਗੁਣ ਵਧੇਰੇ ਹੋਣ, ਜਦ ਤੱਕ ਧਰਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜ ਕਰੇਗਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ।
ਤਤਸ੍ਤਮਃ ਪ੍ਰਭਵਿਤਾ ਕਲਿਰੂਪੋ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਲੌ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨੇ ਸ੍ਵਮਾਰ੍ਗਾਚ੍ਚ੍ਯਵਤੇ ਦ੍ਵਿਜਃ ।। ੬੮.
ਫਿਰ, ਹਨੇਰਾ ਕਲਿ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਧੇਗਾ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ। ਕਲਿ ਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਰਾਹ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਣਗੇ।
ਰਾਜਾਨੋ ਵੈਸ਼੍ਯਸ਼ੂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋ ਹੀਨਜਾਤਯਃ । ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਤ੍ਯਸ਼ੌਚਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ।। ੬੮.
ਰਾਜੇ, ਵੈਸ਼ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਨੀਚ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ, ਤੇ ਸੱਚ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋਣਗੇ।
ਅਗਮ੍ਯਾਗਮਨਂ ਤਤ੍ਰ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ । ਅਨृਤਂ ਚ ਵਦਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਵੇਦਮਾਰ੍ਗਬਹਿष੍ਕृਤਾਃ । ਵਿਵਾਹਾਂਸ਼੍ਚ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਗੋਤ੍ਰਾਨਸਮਾਂਸ੍ਤਥਾ ।। ੬੮.
ਉਥੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਅਣਜਾਇਜ਼ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਨਗੇ, ਝੂਠ ਬੋਲਣਗੇ, ਵੇਦਕ ਰਾਹ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਗੋਤ ਵਾਲਿਆਂ ਜਾਂ ਅਸਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਨਗੇ।
ਰਾਜਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਹਿਂਸ੍ਯੁਰ੍ਵਿਤ੍ਤਲੋਭਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ਸ਼ਠਾਃ । ਅਨ੍ਤ੍ਯਜਾ ਅਪਿ ਵੈਸ਼੍ਯਤ੍ਵਂ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਣੇ ਰਤਾਃ । ਅਭਿਮਾਨਿਨੋ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ਼ੂਦ੍ਰਜਾਤਿषੁ ਗਰ੍ਵਿਤਾਃ ।। ੬੮.
ਰਾਜੇ, ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਤੇ ਚਾਲਾਕੀ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਣਗੇ। ਅੰਤਜਨ ਵੀ ਵੈਸ਼ ਬਣ ਜਾਣਗੇ, ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰਖਣਗੇ। ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਅਹੰਕਾਰੀ ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਸਰ੍ਵਾਸ਼ਿਨੋ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਸ਼ੌਚਵਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਸੁਰਾ ਪੇਯਮਿਤਿ ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਸਤ੍ਯਸ਼ੌਚਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ ।। ੬੮.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲੋਕ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ। ਉਹ ਕਹਿਣਗੇ ਕਿ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣੀ ਠੀਕ ਹੈ, ਨਾ ਉਹ ਸੱਚ ਬੋਲਣਗੇ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ ਰਹਿਣਗੇ।
ਤਤੋ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤੇ ਲੋਕੋ ਵਰ੍ਣਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਨਸ਼੍ਯਤੇ ।। ੬੮.
ਫਿਰ ਦੁਨੀਆ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਤੇ ਵਰਨਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਵੀ ਮਿਟ ਜਾਣਗੇ।
ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵ ਉਵਾਚ । ਅਗਮ੍ਯਾਗਮਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋऽਪਿ ਵਾ । ਸ਼ੂਦ੍ਰੋऽਪਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਤੇ ਕੇਨ ਕਿਂ ਵਾऽਗਮ੍ਯਂ ਤੁ ਸ਼ਂਸ ਮੇ ।। ੬੮.
ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਕਸ਼ਤਰੀ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਸ਼ੂਦਰ ਕਿਸੇ ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਮਨਾਹੀ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਚਾਤੁਰ੍ਗਾਮੀ ਭਵੇਦ੍ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ ਤ੍ਰਿਗਾਮੀ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋ ਭਵੇਤ੍ । ਦ੍ਵਿਗਾਮੀ ਤੁ ਭਵੇਦ੍ ਵੈਸ਼੍ਯਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਏਕਗਮਃ ਸ੍ਮृਤਃ ।। ੬੮.
ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਤਿੰਨ ਨਾਲ, ਵੈਸ਼ ਦੋ ਨਾਲ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਸਿਰਫ ਇਕ ਨਾਲ ਹੀ।
ਅਗਮ੍ਯਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀਂ ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ । ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣੀਂ ਚੈਵ ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਵੈਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਅਧਮਸ੍ਯੋਤ੍ਤਮਾ ਨਾਰੀ ਅਗਮ੍ਯਾ ਮਨੁਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੬੮.
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ, ਵੈਸ਼ ਲਈ ਕਸ਼ਤਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਲਈ ਵੈਸ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਮਨੂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਹੇਠਲੇ ਵਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਉੱਚੇ ਵਰਨ ਦੀ ਔਰਤ ਮਨਾਹੀ ਹੈ।
ਮਾਤਾ ਮਾਤृष੍ਵਸਾ ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰੂਰ੍ਭਾਤृਪਤ੍ਨੀ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਸ੍ਨੁषਾ ਚ ਦੁਹਿਤਾ ਚੈਵ ਮਿਤ੍ਰਪਤ੍ਨੀ ਸ੍ਵਗੋਤ੍ਰਜਾ ।। ੬੮.
ਮਾਂ, ਮਾਮੀ, ਸੱਸ, ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤ ਦੀ ਵਹੁਟੀ, ਧੀ, ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਖਾਨਦਾਨ ਦੀ ਔਰਤ—
ਰਾਜਜਾਯਾऽऽਤ੍ਮਜਾ ਚੈਵ ਅਗਮ੍ਯਾ ਮੁਖ੍ਯਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਰਜਕਾਦਿषੁ ਚਾਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋऽਗਮ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ । ਅਗਮ੍ਯਾਗਮਨਂ ਚੈਤਤ੍ ਕृਤਂ ਪਾਪਾਯ ਜਾਯਤੇ ।। ੬੮.
ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਜਾਂ ਧੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਜਿਹੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਧੋਬਣ ਆਦਿ, ਇਹ ਸਭ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਮਨਾਹੀ ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਐਸੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਪਾਪ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਯੋਨਿਗਮਨਾਯਾਸ਼ੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਭਵਤ੍ਯਲਮ੍ । ਸ਼ੇषਸ੍ਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰੇषੈਵ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਸ਼ਤਂ ਭਵੇਤ੍ ।। ੬੮.
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਰਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੋਰਾਂ ਲਈ, ਸੌ ਵਾਰੀ ਸਾਹ ਰੋਕਣ ਵਾਲੀ ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਹੁਨਾऽਪਿ ਹਿ ਕਾਲੇਨ ਯਤ੍ ਪਾਪਂ ਸਮੁਪਾਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਵਰ੍ਣਸਂਕਰਸਂਗਤ੍ਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਨਰਰ੍षਭ ।। ੬੮.
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਦੋਂ ਮਿਲੇ-ਝੁਲੇ ਵਰਨਾਂ ਨਾਲ ਰਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਪਾਪ ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—
ਦਸ਼ਪ੍ਰਣਵਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਸ਼ਤੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ । ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਯਾਃ ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਸ਼ੇषਪਾਤਕੈਃ ।। ੬੮.
ਦਸ ਵਾਰੀ ਗਾਇਤਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਤੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਵਾਰੀ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ ਹੈ।