ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਏਵਂ ਕृਤੇ ਭ੍ਰष੍ਟਰਾਜ੍ਯੋ ਲਭੇਦ੍ ਰਾਜ੍ਯਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਅਵਿਦ੍ਯੋ ਲਭਤੇ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਭੀਤਃ ਸ਼ੌਰ੍ਯਂ ਚ ਵਿਦਨ੍ਤਿ ।। ੬੪.

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜੇ ਰਾਜ ਗੁਆ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਰਾਜ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਡਰਪੋਕ ਵੀ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਸਾਰ੍ਵਭੌਮਵ੍ਰਤਂ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ ਕਥਯਾਮਿ ਸਮਾਸਤਃ । ਯੇਨ ਸਮ੍ਯਕ੍ਕृਤੇਨਾਸ਼ੁ ਸਾਰ੍ਵਭੌਮੋ ਨृਪੋ ਭਵੇਤ੍ ।। ੬੫.

ਅਗਸਤਿ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਇੱਕ ਸਰਵਭੌਮ ਵਰਤ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸਭ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਕਾਰ੍ਤਿਕਸ੍ਯ ਤੁ ਮਾਸਸ੍ਯ ਦਸ਼ਮੀ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਿਕਾ । ਤਸ੍ਯਾਂ ਨਕ੍ਤਾਸ਼ਨੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਸ਼ੁਦ੍ਧਬਲਿਂ ਹਰੇਤ੍ ।। ੬੫.

ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੁੱਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਸਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਓ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਓ।

ਵਿਚਿਤ੍ਰੈਃ ਕੁਸੁਮੈਰ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਨ੍ । ਦਿਸ਼ਾਂ ਤੁ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਾਂ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਸੁਵ੍ਰਤਃ । ਸਰ੍ਵਾ ਭਵਨ੍ਤ੍ਯਃ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਤੁ ਮਮ ਜਨ੍ਮਨਿ ਜਨ੍ਮਨਿ ।। ੬੫.

ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਾਵ ਨਾਲ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰੋ: 'ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਮੇਰੇ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਬਲਿਂ ਤਾਸੁ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇਨ ਚੇਤਸਾ । ਤਤੋ ਰਾਤ੍ਰੌ ਤੁ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਦਧ੍ਯਨ੍ਨਂ ਤੁ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤਮ੍ ।। ੬੫.

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਦਹੀਂ-ਚੌਲ ਖਾਓ।

ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਯਥੇष੍ਟਂ ਤੁ ਏਵਂ ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਨृਪ । ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਨਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਦਿਗ੍ਵਿਜਯੋ ਭਵੇਤ੍ ।। ੬੫.

ਪਹਿਲਾਂ ਤੇ ਆਖਰ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ, ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਸਾਲ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਵਰਤ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤੁ ਯਤ੍ਨੇਨ ਨਰਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਯਥਾਵਿਧਿ । ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍षੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਾਦਾਰਭ੍ਯਾਬ੍ਦਂ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਤਦ੍ ਵ੍ਰਤ ਧਨਦਸ੍ਯੇष੍ਟਂ ਕृਤਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ ।। ੬੫.

ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਨੁੱਖ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰੇ; ਮਾਰਗਸ਼ੀਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੁੱਕਲ ਪੱਖ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਪੂਰਾ ਸਾਲ; ਇਹ ਵਰਤ ਧਨ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਰਨ ਨਾਲ ਧਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਨਿਰਾਹਾਰੋ ਯੋ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਦਿਨੇ । ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਵਾऽਪ੍ਯਥਵਾ ਕृष੍ਣੇ ਤਦ੍ ਵ੍ਰਤਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਮਹਤ੍ ।। ੬੫.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਸੁੱਕਲ ਪੱਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਵੈਸ਼ਨਵ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਏਵਂ ਚੀਰ੍ਣ ਸੁਘੋਰਾਣਿ ਹਨ੍ਤਿ ਪਾਪਾਨਿ ਰਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤੁ ਨਕ੍ਤੇਨ ਧਰ੍ਮਵ੍ਰਤਮਥੋਚ੍ਯਤੇ ।। ੬੫.

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਕਠੋਰ ਵਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਾ; ਤੇ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਧਰਮ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਫਾਲ੍ਗੁਨਸ੍ਯ ਤਥਾਰਭ੍ਯ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਰੌਦ੍ਰਂ ਵ੍ਰਤਂ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਮਾਘਮਾਸਾਦਥਾਰਭ੍ਯ ਪੂਰ੍ਣਂ ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਨृਪ ।। ੬੫.

ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੁੱਕਲ ਪੱਖ ਤੋਂ, ਸਮਝਦਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀਂ ਨੂੰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰੌਦ੍ਰ ਵਰਤ ਕਰੇ; ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਪੂਰਾ ਸਾਲ, ਰਾਜਾ।

ਇਨ੍ਦੁਵ੍ਰਤਂ ਪਞ੍ਚਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਯਾਂ ਨਕ੍ਤਭੋਜਨਮ੍ । ਪਿਤृਵ੍ਰਤਮਮਾਵਾਸ੍ਯਾਮਿਤਿ ਰਾਜਨ ਤਥੇਰਿਤਮ੍ ।। ੬੫.

ਸੁੱਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਦਰਵੀਂ ਨੂੰ, ਚੰਦ ਵਰਤ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਮਾਵਸ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਿਤਰ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ, ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।

ਦਸ਼ ਪਞ੍ਚ ਚ ਵਰ੍षਾਣਿ ਯ ਏਵਂ ਕੁਰੁਤੇ ਨृਪ । ਤਿਥਿਵ੍ਰਤਾਨਿ ਕਸ੍ਤਸ੍ਯ ਫਲਂ ਵ੍ਰਤਪ੍ਰਮਾਣਤਃ ।। ੬੫.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ, ਰਾਜਾ, ਦਸ ਜਾਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਇਹ ਤਿਥੀ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਰਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?

ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਰਾਜਸੂਯਸ਼ਤਾਨਿ ਚ । ਯष੍ਟਾਨਿ ਤੇਨ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕਲ੍ਪੋਕ੍ਤਾਃ ਕ੍ਰਤਵਸ੍ਤਥਾ ।। ੬੫.

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ, ਸੈਂਕੜੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਤਬ, ਉਹ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ।

ਏਕਮੇਵ ਕृਤਂ ਹਨ੍ਤਿ ਵ੍ਰਤਂ ਪਾਪਾਨਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ । ਯਃ ਪੁਨਃ ਸਰ੍ਵਮੇਤਦ੍ਧਿ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨਰਵਰਾਤ੍ਮਜ । ਸ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਵਿਰਜੋ ਲੋਕਾਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਕਲਂ ਨृਪ ।। ੬੫.

ਜੇ ਕੋਈ ਇਕ ਵੀ ਵਚਨ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਦਾ ਪਾਪ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੇ ਕੋਈ ਦਾਗ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ।

ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵ ਉਵਾਚ । ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਯਦਿ ਤੇ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਵਿਦਿਤਂ ਦृष੍ਟਮੇਵ ਵਾ । ਤਨ੍ਮੇ ਕਥਯ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਮਮ ਕੌਤੂਹਲਂਮਹਤ੍ ।। ੬੬.

ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਅਜੀਬ ਚੀਜ਼ ਪਤਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵੇਖੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।

ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਭੂਤੋ ਭਗਵਾਨੇष ਏਵ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਾਣਿ ਦृष੍ਟਾਨਿ ਬਹੂਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਵੈ ।। ੬੬.

ਅਗਸਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਜਨਾਰਦਨ ਆਪ ਹੀ ਅਚੰਭਿਆਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਜੀਬ ਕਾਰਜ ਵੇਖੇ ਗਏ ਹਨ।

ਸ਼੍ਵੇਤਦ੍ਵੀਪਂ ਗਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਨਾਰਦਃ ਕਿਲ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਸੋऽਪਸ਼੍ਯਚ੍ਛਙ੍ਖਚਕ੍ਰਾਬ੍ਜਾਨ੍ ਪੁਰੁषਾਂਸ੍ਤਿਗ੍ਮਤੇਜਸਃ ।। ੬੬.

ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਸ਼੍ਵੇਤਦੀਪ ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਉਥੇ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਕਮਲ ਫੜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ ਪੁਰਖ ਵੇਖੇ।

ਅਯਂ ਵਿष੍ਣੁਰਯਂ ਵਿष੍ਣੁਰੇष ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਨਾਤਨਃ । ਚਿਨ੍ਤਾऽਭੂਤ੍ਤਸ੍ਯਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੋऽਸ੍ਮਿਨ੍ਵਿष੍ਣੁਰਿਤਿ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੬੬.

ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ—'ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਇਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ'—ਪਰ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਇਆ, 'ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਸਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਕੌਣ ਹੈ?'

ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਾ ਕृष੍ਣਂ ਪ੍ਰਤਿ ਪ੍ਰਭੋ । ਆਰਾਧਯਾਮਿ ਚ ਕਥਂ ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਮ੍ ।। ੬੬.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ: 'ਮੈਂ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਨਾਵਾਂ?'

ਯੇਨ ਵੇਦ੍ਮਿ ਪਰਂ ਤੇषਾਂ ਦੇਵੋ ਨਾਰਾਯਣਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਏਵਂ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਦਧ੍ਯੌ ਸ ਤਂ ਦੇਵਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।। ੬੬.

'ਕਿਹੜੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਜਾਣ ਸਕਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ ਕੌਣ ਹੈ?'—ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਉਸ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦੀ ਧਿਆਨ ਲੱਗ ਗਿਆ।

ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤੁ ਸਾਗ੍ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੁਤਸ੍ਤਦਾ । ਧ੍ਯਾਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦੇਵੋऽਸੌ ਪਰਿਤੋषਂ ਜਗਾਮ ਹ ।। ੬੬.

ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵਿਆ ਸਾਲ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ।

ਉਵਾਚ ਚ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤ੍ਵਂ ਗਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਵਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੁਤ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਿਂ ਤੇ ਦਦ੍ਮਿ ਮਹਾਮੁਨੇ ।। ੬੬.

ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੰਗੋ, ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਕੀ ਦੇਵਾਂ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ?'

ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ । ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਮੇਕਂ ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਧ੍ਯਾਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰ । ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰ੍ਯੇਨ ਤਦ੍ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯਦਿ ਤੁष੍ਟੋऽਸਿ ਮੇऽਚ੍ਯੁਤ ।। ੬੬.

ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੈਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਰਾਜ਼ੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।'

ਦੇਵਦੇਵ ਉਵਾਚ । ਪੌਰੁषਂ ਸੂਕ੍ਤਮਾਸ੍ਥਾਯ ਯੇ ਯਜਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਸ੍ਤੁ ਮਾਮ੍ । ਸਂਹਿਤਾਮਾਦ੍ਯਮਾਸ੍ਥਾਯ ਤੇ ਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਾਰਦ ।। ੬੬.

ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਪੁਰਖ ਸੁਕਤ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਮੁਲ਼ ਸੰਹਿਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਨਾਰਦ।'

ਅਲਾਭੇ ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰੋਦਿਤੇਨ ਹ । ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਮਾਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਤੇ ਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਾਃ ।। ੬੬.

ਜੇ ਵੇਦ ਸ਼ਾਸਤਰ ਮਿਲਣ ਨਾ, ਤਾਂ ਪੰਚਰਾਤ੍ਰ ਦੇ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲ ਕੇ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਰਾਹ ਨਾਲ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਵਿਸ਼ਾਂ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਂ ਵਿਧੀਯਤੇ । ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਦੀਨਾਂ ਨ ਤਚ੍ਛ੍ਰੋਤ੍ਰਪਦਵੀਮੁਪਯਾਸ੍ਯਤਿ ।। ੬੬.

ਪੰਚਰਾਤ੍ਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਤੇ ਵੈਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਸ਼ੂਦਰ ਆਦਿਕ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।

ਏਵਂ ਮਯੋਕ੍ਤਂ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪੁਰਾਕਲ੍ਪੇ ਪੁਰਾਤਨਮ੍ । ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਂ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਯਦਿ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਗ੍ਰਹੀष੍ਯਤਿ ।। ੬੬.

ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣੇ ਕਲਪ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਹਿ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ: ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੇ ਕੋਈ ਪੰਚਰਾਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—

ਕਰ੍ਮਕ੍ਸ਼ਯੇ ਚ ਮਾਂ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਯਦਿ ਭਕ੍ਤੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਤਸ੍ਯ ਚੇਦਂ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਹृਦਿ ਵਸਿष੍ਯਤਿ ।। ੬੬.

ਜੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਮੁੱਕਣ ਤੇ ਕੋਈ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪੰਚਰਾਤ੍ਰ ਸਦਾ ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਇਤਰੇ ਰਾਜਸੈਰ੍ਭਾਵੈਸ੍ਤਾਮਸੈਸ਼੍ਚ ਸਮਾਵृਤਾਃ । ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਮਚ੍ਛਾਸਨਪਰਾਙ੍ਮੁਖਾਃ ।। ੬੬.

ਹੋਰ ਲੋਕ, ਰਾਜਸੀ ਤੇ ਤਾਮਸੀ ਸੁਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਮੋੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।