ਗਤਵਾਨ੍ ਮਾਨਸਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸਰੋ ਦੇਵਗਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਬृਹਦ੍ ਪਦ੍ਮਂ ਸਰੋਮਧ੍ਯਗਤਂ ਸਿਤਮ੍ ।। ੬੨.
ਉਹ ਮਨ ਦੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਨਾਲ ਸਨ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਵੱਡਾ ਚਿੱਟਾ ਕਮਲ ਵੇਖਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਚਾਙ੍ਗੁष੍ਠਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਸ੍ਥਿਤਂ ਪੁਰੁषਸਤ੍ਤਮਮ੍ । ਰਕ੍ਤਵਾਸੋਭਿਰਾਛਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਿਭੁਜਂ ਤਿਗ੍ਮਤੇਜਸਮ੍ ।। ੬੨.
ਉਸ ਕਮਲ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਅੰਗੂਠੇ ਜਿੰਨਾ ਛੋਟਾ ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁਰਖ ਖੜਾ ਸੀ, ਜੋ ਲਾਲ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਾਰਥਿਂ ਪ੍ਰਾਹ ਪਦ੍ਮਮੇਤਤ੍ ਸਮਾਨਯ । ਇਦਂ ਤੁ ਸ਼ਿਰਸਾ ਬਿਭ੍ਰਤ੍ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਯ ਸਨ੍ਨਿਧੌ । ਸ਼੍ਲਾਘਨੀਯੋ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਤਸ੍ਮਾਦਾਹਰ ਮਾਚਿਰਮ੍ ।। ੬੨.
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਥੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਕਮਲ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇ। ਜੇ ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ, ਜਲਦੀ ਲਿਆ ਆ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਤੇਨ ਸਾਰਥਿਃ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਹ । ਗ੍ਰਹੀਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਾਮ ਤਂ ਪਦ੍ਮਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ ।। ੬੨.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆਂ, ਰਥੀ ਅੰਦਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਕਮਲ ਫੜਨ ਲਈ ਵਧਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਸ੍ਪृष੍ਟਮਾਤ੍ਰੇ ਤਤਃ ਪਦ੍ਮੇ ਹੁਙ੍ਕਾਰਃ ਸਮਜਾਯਤ । ਤੇਨ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸ ਤ੍ਰਸ੍ਤਃ ਪਪਾਤ ਚ ਮਮਾਰ ਚ ।। ੬੨.
ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਕਮਲ ਨੂੰ ਛੁੰਹਿਆ, ਉਥੋਂ ਜ਼ੋਰ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਨਿਕਲਿਆ। ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਡਰ ਕੇ, ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਰਾਜਾ ਚ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ਤੇਨ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸਮਪਦ੍ਯਤ । ਕੁष੍ਠੀ ਵਿਗਤਵਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਬਲਵੀਰ੍ਯਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ ।। ੬੨.
ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੋੜ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਰੰਗ ਉੱਡ ਗਿਆ ਤੇ ਤਾਕਤ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਥਾਗਤਮਥਾਤ੍ਮਾਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਃ । ਤਸ੍ਥੌ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤ੍ਤਃ ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ।। ੬੨.
ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਖੜਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ?'
ਤਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਯਤੋ ਧੀਮਾਨਾਜਗਾਮ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਵਸਿष੍ਠੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰੋऽਥ ਤਂ ਸ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਪਾਰ੍ਥਿਵਮ੍ ।। ੬੨.
ਜਦ ਉਹ ਐਸਾ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਉਥੇ ਆਏ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਕਥਂ ਤੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਤਵ ਦੇਹਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਮ੍ । ਇਦਾਨੀਮੇਵ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤਨ੍ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਪृਚ੍ਛਤਃ ।। ੬੨.
'ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਹ ਹਾਲਤ ਕਿਵੇਂ ਆਈ? ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਦੱਸ, ਮੈਂ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਸਰ੍ਵਂ ਪਦ੍ਮਸ੍ਯ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਕਥਯਾਮਾਸ ਸ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੬੨.
ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਸੀਸ਼ਠ ਵਲੋਂ ਐਸਾ ਪੁੱਛਿਆਂ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਮਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਮੁਨਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਾਧੁ ਰਾਜਨ੍ਨਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਅਸਾਧੁਰਥ ਵਾ ਤਿष੍ਠ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕੁष੍ਠਿਤ੍ਵਮਾਗਤਃ ।। ੬੨.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਥੇ ਮুনি ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਤੂੰ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਠੀਕ ਰਹਿੰਦਾ, ਪਰ ਗਲਤ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਕੋੜ ਹੋਇਆ ਹੈ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਵੇਪਮਾਨਃ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਸਾਧ੍ਵਹਂ ਵਿਪ੍ਰ ਕਥਂ ਵਾऽਸਾਧ੍ਵਹਂ ਮੁਨੇ । ਕਥਂ ਚ ਕੁष੍ਠਂ ਮੇ ਜਾਤਮੇਤਨ੍ਮੇ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।। ੬੨.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, 'ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਕੀਤਾ? ਹੇ ਮুনি, ਮੇਨੂੰ ਇਹ ਕੋੜ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।'
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ । ਏਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਦ੍ਭਵਂ ਨਾਮ ਪਦ੍ਮਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍ । ਦृष੍ਟਮਾਤ੍ਰੇਣ ਚਾਨੇਨ ਦृष੍ਟਾਃ ਸ੍ਯੁਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਤਾਃ । ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਚੈਤਤ੍ षਣ੍ਮਾਸਂ ਕ੍ਵਾਪਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ ।। ੬੨.
ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਕਮਲ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਬ੍ਰਹਮੋਤਪੱਤੀ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਥੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ।'
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਦृष੍ਟਮਾਤ੍ਰੇ ਤੁ ਯੋ ਜਲਂ ਵਿਸ਼ਤੇ ਨਰਃ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਪਰਂ ਨਿਰ੍ਵਾਣਮਰ੍ਹਤਿ ।। ੬੨.
ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉੱਚੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਾਗਵਸ੍ਥਾਯਾ ਮੂਰ੍ਤਿਰਪ੍ਸੁ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾ । ਏਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਲੇ ਮਗ੍ਨਃ ਸਂਸਾਰਾਦ੍ ਵਿਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੬੨.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਜੇ ਕੋਈ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਮਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇ ਸੂਤੋ ਜਲੇ ਮਗ੍ਨੋ ਨਰੋਤ੍ਤਮ । ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ਼੍ਚ ਪੁਨਰਿਮਂ ਹਰ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਨ੍ਨਰਾਧਿਪ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨਸਿ ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਕੁष੍ਠਿਤ੍ਵਂ ਪਾਪਪੂਰੁष ।। ੬੨.
ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇਰਾ ਰਥੀ, ਹੇ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਪਰ ਤੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਲੈਣ ਲਈ ਅੰਦਰ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਕੋੜ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦृष੍ਟਮੇਤਤ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਤਤਃ ਪ੍ਰਭੋ । ਮਯੋਕ੍ਤੋ ਮੋਹਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਤੇਨਾਸਾਧੁਰਿਤੀਰਿਤਃ ।। ੬੨.
ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਇਹ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਤੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰੋ ਹ੍ਯਹਂ ਚੇਮਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਅਹਨ੍ਯਹਨਿ ਚਾਗਚ੍ਛਂਸ੍ਤਂ ਪੁਨਰ੍ਦृष੍ਟਵਾਨਸਿ ।। ੬੨.
ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ ਤੇ ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ ਵੇਖ ਲਿਆ।
ਦੇਵਾ ਅਪਿ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਪਦ੍ਮਂ ਕਾਞ੍ਚਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਮਾਨਸੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਦ੍ਮਂ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਾਤ੍ਰ ਗਤਂ ਹਰਿਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਾਮਸ੍ਤਤ੍ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਯਦ੍ ਗਤ੍ਵਾ ਨ ਪੁਨਰ੍ਭਵੇਤ੍ ।। ੬੨.
ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕਮਲ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਕਮਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਹਰੀ ਜੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗੇ, ਜਿਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਮੁੜ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।
ਇਦਂ ਚ ਕਾਰਣਂ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ ਕੁष੍ਠਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਆਦਿਤ੍ਯਃ ਪਦ੍ਮਗਰ੍ਭੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੬੨.
ਹੁਣ, ਰਾਜਨ, ਕੁਸ਼ਟ ਰੋਗ ਦਾ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਵੀ ਸੁਣੋ: ਇਸ ਕਮਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪ ਹੀ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤੋ ਭਾਵਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮੈष ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਃ । ਧਾਰਯਾਮਿ ਸ਼ਿਰਸ੍ਯੇਨਂ ਲੋਕਮਧ੍ਯੇ ਵਿਭੂषਣਮ੍ ।। ੬੨.
ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਗਹਿਣੇ ਵਾਂਗ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ, ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ।
ਏਵਂ ਤੇ ਜਲ੍ਪਤਾ ਪਾਪਮਿਦਂ ਦੇਵੇਨ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ । ਇਦਾਨੀਮਿਮਮੇਵ ਤ੍ਵਮਾਰਾਧਯ ਮਹਾਮਤੇ ।। ੬੨.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਹ ਪਾਪ ਦੇਵਤੇ ਵਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਕੇਵਲ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਤੁ ਇਮਮੇਵ ਵ੍ਰਤਂ ਤਦਾ । ਆਦਿਤ੍ਯਾਰਾਧਨਂ ਦਿਵ੍ਯਮਾਰੋਗ੍ਯਾਖ੍ਯਂ ਜਗਾਦ ਹ ।। ੬੨.
ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਇਹੀ ਵਰਤ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀ ਦਿਵਿਆ ਉਪਾਸਨਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਆਰੋਗਤਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋऽਪਿ ਰਾਜਾऽਕਰੋਚ੍ਚੇਮਂ ਵ੍ਰਤਂ ਭਕ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਚ ਪਰਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਰੋਗਸ਼੍ਚਾਭਵਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ।। ੬੨.
ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਵਰਤ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਅਥਾਪਰਂ ਮਹਾਰਾਜ ਪੁਤ੍ਰਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਵ੍ਰਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਕਥਯਾਮਿ ਸਮਾਸੇਨ ਤਨ੍ਮੇ ਨਿਗਦਤਃ ਸ਼੍ਰृਣੁ ।। ੬੩.
ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਾਲਾ ਸ਼ੁਭ ਵਰਤ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਮਾਸੇ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਯਾ ਤੁ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ । ਅष੍ਟਮ੍ਯਾਮੁਪਵਾਸੇਨ ਪੁਤ੍ਰਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਵ੍ਰਤਂ ਹਿ ਤਤ੍ ।। ੬੩.
ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਅਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
षष੍ਠ੍ਯਾਂ ਚੈਵ ਤੁ ਸਂਕਲ੍ਪ੍ਯ ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਮਰ੍ਚਯੇਦ੍ ਹਰਿਮ੍ । ਦੇਵਕ੍ਯੁਤ੍ਸਙ੍ਗਗਂ ਦੇਵਂ ਮਾਤृਭਿਃ ਪਰਿਵੇष੍ਟਿਤਮ੍ ।। ੬੩.
ਛੇਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ, ਸੱਤਵੀਂ ਨੂੰ ਹਰੀ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਕੀ ਜੀ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਮਾਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਮਲੇऽष੍ਟਮ੍ਯਾਮਰ੍ਚਯੇਤ੍ ਪ੍ਰਯਤੋ ਹਰਿਮ੍ । ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਿਧਾਨੇਨ ਗੋਵਿਨ੍ਦਮਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨਤਃ ।। ੬੩.
ਅਠਵੀਂ ਦੀ ਸੁੱਧ ਸਵੇਰ ਨੂੰ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਹਰੀ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ; ਫਿਰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਗੋਵਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਤਤੋ ਯਵੈਃ ਕृष੍ਣਤਿਲੈਃ ਸਘृਤੈਰ੍ਹੋਮਯੇਦ੍ ਦਧਿ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਭੋਜਯੇਦ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਨ੍ ।। ੬੩.
ਫਿਰ ਜੌ ਤੇ ਕਾਲੇ ਤਿਲ ਘਿਉ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰੋ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਓ।
ਤਤਃ ਸ੍ਵਯਂ ਤੁ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਪ੍ਰਥਮਂ ਬਿਲ੍ਵਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਯਥੇष੍ਟਂ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਸ੍ਨੇਹੈਃ ਸਰ੍ਵਰਸੈਰ੍ਯੁਤਮ੍ ।। ੬੩.
ਫਿਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੈਲ ਪਹਿਰਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪ ਖਾਓ, ਤੇ ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੇਲ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਸੁਆਦ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰੋ।