ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

षष੍ਠ੍ਯਾਂ ਫਲਾਸ਼ਨੋ ਯਸ੍ਤੁ ਵਰ੍षਮੇਕਂ ਵ੍ਰਤਂ ਚਰੇਤ੍ । ਪੌषਮਾਸਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਂ ਕृਤਭੋਜਨਃ ।। ੬੧.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਛੇਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਫਲ ਖਾ ਕੇ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਵਰਤ ਕਰੇ, ਤੇ ਪੋਹ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਅੰਮਾਵੱਸ ਦੀ ਚੌਥ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰੇ—

षष੍ਠ੍ਯਾਂ ਤੁ ਪਾਰਯੇਦ੍ ਧੀਮਾਨ੍ ਪ੍ਰਥਮਂ ਤੁ ਫਲਂ ਨृਪ । ਤਤੋ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਯਤ੍ਨੇਨ ਵਾਗ੍ਯਤਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਮੋਦਨਮ੍ ।। ੬੧.

ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ, ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਫਲ ਚੜ੍ਹਾਵੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁੱਧ ਚੌਲ ਖਾਵੇ।

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਸਹ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਅਥਵਾ ਕੇਵਲੈਃ ਫਲੈਃ । ਤਮੇਕਂ ਦਿਵਸਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ ਪਾਰਯੇਨ੍ਨृਪ ।। ੬੧.

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਸਿਰਫ ਫਲਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਇਕ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਪੂਰਾ ਕਰੇ।

ਅਗ੍ਨਿਕਾਰ੍ਯਂ ਤੁ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਗੁਹਰੂਪੇਣ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ । ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾਭਿਧਾਨੇਨ ਵਰ੍षਮੇਕਂ ਵ੍ਰਤਂ ਚਰੇਤ੍ ।। ੬੧.

ਉਹ ਅੱਗ ਦੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾਵੇ, ਗੁਹਾ-ਸਵਰੂਪ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਇਹ ਵਰਤ ਰੱਖੇ।

षਡ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕ ਗੁਹ ਸੇਨਾਨੀ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਸੁਤ । ਕੁਮਾਰ ਸ੍ਕਨ੍ਦ ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਪੂਜ੍ਯੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸ੍ਵਨਾਮਭਿਃ ।। ੬੧.

ਛੇ ਮੁੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਕਾਰਤਿਕ, ਗੁਹਾ, ਫੌਜ ਦਾ ਸਰਦਾਰ, ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਕੁਮਾਰ, ਸਕੰਦ—ਇਹਨਾਂ ਆਪਣੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸਮਾਪ੍ਤੌ ਤੁ ਵ੍ਰਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਭੋਜਨਮ੍ । षਣ੍ਮੁਖਂ ਸਰ੍ਵਸੌਵਰ੍ਣਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ ।। ੬੧.

ਇਸ ਵਰਤ ਦੇ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਏ, ਤੇ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਛੇ-ਮੁੱਖੀ ਮੂਰਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੇ।

ਸਰ੍ਵੇ ਕਾਮਾਃ ਸਮृਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਤਾਂ ਮਮ ਦੇਵ ਕੁਮਾਰਕ । ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਿਮਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਗृਹ੍ਯਤਾਂ ਵਿਪ੍ਰ ਮਾਚਿਰਮ੍ ।। ੬੧.

ਹੇ ਦੇਵਤਾ ਕੁਮਾਰਕਾ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ, ਇਹ ਭੇਟ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਲਦੀ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਵੇ।

ਅਨੇਨ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਸਯੁਗ੍ਮਕਮ੍ । ਤਤਃ ਕਾਮਾਃ ਸਮृਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਵੈ ਇਹ ਜਨ੍ਮਨਿ ।। ੬੧.

ਇਹ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਸਮੇਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣ ਤੇ, ਇਸੀ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਮਧਨੋ ਲਭਤੇ ਧਨਮ੍ । ਭ੍ਰष੍ਟਰਾਜ੍ਯੋ ਲਭੇਦ੍ ਰਾਜ੍ਯਂ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ।। ੬੧.

ਜਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਕੋਲ ਧਨ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀ ਰਾਜਾਈ ਗਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

ਏਤਦ੍ ਵ੍ਰਤਂ ਪੁਰਾ ਚੀਰ੍ਣਂ ਨਲੇਨ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ । ऋਤੁਪਰ੍ਣਸ੍ਯ ਵਿषਯੇ ਵਸਤਾ ਵ੍ਰਤਚਰ੍ਯਯਾ ।। ੬੧.

ਇਹ ਵਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਨਲ ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਖਿਆ ਸੀ, ਜਦ ਉਹ ਰਿਤੁਪਰਨ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਵਰਤ ਦੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਤਥਾ ਰਾਜ੍ਯਚ੍ਯੁਤੈਰਨ੍ਯੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਨृਪਸਤ੍ਤਮੈਃ । ਪੌਰਾਣਿਕਂ ਵ੍ਰਤਂ ਚੈਵ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ ।। ੬੧.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਜਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਕਾਮਯਾਬੀ ਲਈ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।

ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਅਥਾਪਰਂ ਮਹਾਰਾਜ ਵ੍ਰਤਮਾਰੋਗ੍ਯਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍ । ਕਥਯਾਮਿ ਪਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍ ।। ੬੨.

ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਇੱਕ ਵਰਤ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਆਰੋਗ੍ਯ ਵਰਤ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਤਸ੍ਯੈਵ ਮਾਘਮਾਸਸ੍ਯ ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ ਸਮੁਪੋषਿਤਃ । ਪੂਜਯੇਦ੍ ਭਾਸ੍ਕਰਂ ਦੇਵਂ ਵਿष੍ਣੁਰੂਪਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ ।। ੬੨.

ਉਸੇ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੱਤਵੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਭਾਸਕਰ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਹੈ।

ਆਦਿਤ੍ਯ ਭਾਸ੍ਕਰ ਰਵੇ ਭਾਨੋ ਸੂਰ੍ਯ ਦਿਵਾਕਰ । ਪ੍ਰਭਾਕਰੇਤਿ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਏਵਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯਤੇ ਰਵਿਃ ।। ੬੨.

ਆਦਿੱਤ, ਭਾਸਕਰ, ਰਵੀ, ਭਾਨੁ, ਸੂਰਜ, ਦਿਵਾਕਰ, ਪ੍ਰਭਾਕਰ—ਇਹਨਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

षष੍ਠ੍ਯਾਂ ਚੈਵ ਕृਤਾਹਾਰਃ ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ ਭਾਨੁਮਰ੍ਚਯੇਤ੍ । ਅष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਚੈਵ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਏष ਏਵ ਵਿਧਿਕ੍ਰਮਃ ।। ੬੨.

ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ, ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਭਾਨੁ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਨ ਖਾਣਾ ਖਾਵੇ—ਇਹੀ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਹੈ।

ਅਨੇਨ ਵਤ੍ਸਰਂ ਪੂਰ੍ਣਂ ਵਿਧਿਨਾ ਯੋऽਰ੍ਚਯੇਦ੍ ਰਵਿਮ੍ । ਤਸ੍ਯਾਰੋਗ੍ਯਂ ਧਨਂ ਧਾਨ੍ਯਮਿਹ ਜਨ੍ਮਮਿ ਜਾਯਤੇ । ਪਰਤ੍ਰ ਚ ਸ਼ੁਭਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਯਦ੍ ਗਤ੍ਵਾ ਨ ਨਿਵਰ੍ਤਤੇ ।। ੬੨.

ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਆਰੋਗ੍ਯ, ਧਨ ਤੇ ਅਨਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚੰਗੀ ਥਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਥੋਂ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।

ਸਾਰ੍ਵਭੌਮਃ ਪੁਰਾ ਰਾਜਾ ਅਨਰਣ੍ਯੋ ਮਹਾਬਲਃ । ਤੇਨਾਯਮਰ੍ਚਿਤੋ ਦੇਵੋ ਵ੍ਰਤੇਨਾਨੇਨ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਤਸ੍ਯ ਤੁष੍ਟੋ ਵਰਂ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਾਦਾਦਾਰੋਗ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੬੨.

ਪਹਿਲਾਂ, ਸਭ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਨਰਣਯਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਰੋਗ੍ਯ ਦਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।

ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵ ਉਵਾਚ । ਕਿਮਸੌ ਰੋਗਵਾਨ੍ ਰਾਜਾ ਯੇਨਾਰੋਗ੍ਯਮਵਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ । ਸਾਰ੍ਵਭੌਮਸ੍ਯ ਚ ਕਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਰੋਗਸ੍ਯ ਸਂਭਵਃ ।। ੬੨.

ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਕੀ ਉਹ ਰਾਜਾ ਬੀਮਾਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਰੋਗ੍ਯ ਮਿਲਿਆ? ਤੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਭ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰੋਗ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਗਿਆ?

ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਸ ਰਾਜਾ ਸਾਰ੍ਵਭੌਮੋऽਭੂਦ੍ ਯਸ਼ਸ੍ਵੀ ਚ ਸੁਰੂਪਵਾਨ੍ । ਸ ਕਦਾਚਿਨ੍ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਮਹਾਬਲਃ ।।੬੨.

ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਰਾਜਾ ਸਭ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸੀ; ਇਕ ਵਾਰੀ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਜਾ...

ਗਤਵਾਨ੍ ਮਾਨਸਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸਰੋ ਦੇਵਗਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਬृਹਦ੍ ਪਦ੍ਮਂ ਸਰੋਮਧ੍ਯਗਤਂ ਸਿਤਮ੍ ।। ੬੨.

ਉਹ ਮਨ ਦੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਨਾਲ ਸਨ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਵੱਡਾ ਚਿੱਟਾ ਕਮਲ ਵੇਖਿਆ।

ਤਤ੍ਰ ਚਾਙ੍ਗੁष੍ਠਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਸ੍ਥਿਤਂ ਪੁਰੁषਸਤ੍ਤਮਮ੍ । ਰਕ੍ਤਵਾਸੋਭਿਰਾਛਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਿਭੁਜਂ ਤਿਗ੍ਮਤੇਜਸਮ੍ ।। ੬੨.

ਉਸ ਕਮਲ ਦੇ ਅੰਦਰ, ਅੰਗੂਠੇ ਜਿੰਨਾ ਛੋਟਾ ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁਰਖ ਖੜਾ ਸੀ, ਜੋ ਲਾਲ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਲਾ ਸੀ।

ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਾਰਥਿਂ ਪ੍ਰਾਹ ਪਦ੍ਮਮੇਤਤ੍ ਸਮਾਨਯ । ਇਦਂ ਤੁ ਸ਼ਿਰਸਾ ਬਿਭ੍ਰਤ੍ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਯ ਸਨ੍ਨਿਧੌ । ਸ਼੍ਲਾਘਨੀਯੋ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਤਸ੍ਮਾਦਾਹਰ ਮਾਚਿਰਮ੍ ।। ੬੨.

ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਥੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਕਮਲ ਲਿਆ ਕੇ ਦੇ। ਜੇ ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ, ਜਲਦੀ ਲਿਆ ਆ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਤੇਨ ਸਾਰਥਿਃ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਹ । ਗ੍ਰਹੀਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਾਮ ਤਂ ਪਦ੍ਮਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ ।। ੬੨.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆਂ, ਰਥੀ ਅੰਦਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਕਮਲ ਫੜਨ ਲਈ ਵਧਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।

ਸ੍ਪृष੍ਟਮਾਤ੍ਰੇ ਤਤਃ ਪਦ੍ਮੇ ਹੁਙ੍ਕਾਰਃ ਸਮਜਾਯਤ । ਤੇਨ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸ ਤ੍ਰਸ੍ਤਃ ਪਪਾਤ ਚ ਮਮਾਰ ਚ ।। ੬੨.

ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਕਮਲ ਨੂੰ ਛੁੰਹਿਆ, ਉਥੋਂ ਜ਼ੋਰ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਨਿਕਲਿਆ। ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਡਰ ਕੇ, ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।

ਰਾਜਾ ਚ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ਤੇਨ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਸਮਪਦ੍ਯਤ । ਕੁष੍ਠੀ ਵਿਗਤਵਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਬਲਵੀਰ੍ਯਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ ।। ੬੨.

ਉਸੇ ਵੇਲੇ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੋੜ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਰੰਗ ਉੱਡ ਗਿਆ ਤੇ ਤਾਕਤ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤਥਾਗਤਮਥਾਤ੍ਮਾਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਃ । ਤਸ੍ਥੌ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤ੍ਤਃ ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ।। ੬੨.

ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਖੜਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਗਿਆ?'

ਤਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਯਤੋ ਧੀਮਾਨਾਜਗਾਮ ਮਹਾਤਪਾਃ । ਵਸਿष੍ਠੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰੋऽਥ ਤਂ ਸ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਪਾਰ੍ਥਿਵਮ੍ ।। ੬੨.

ਜਦ ਉਹ ਐਸਾ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਉਥੇ ਆਏ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗ ਪਏ।

ਕਥਂ ਤੇ ਰਾਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਤਵ ਦੇਹਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਮ੍ । ਇਦਾਨੀਮੇਵ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤਨ੍ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਪृਚ੍ਛਤਃ ।। ੬੨.

'ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਇਹ ਹਾਲਤ ਕਿਵੇਂ ਆਈ? ਹੁਣ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਦੱਸ, ਮੈਂ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਸਰ੍ਵਂ ਪਦ੍ਮਸ੍ਯ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਕਥਯਾਮਾਸ ਸ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੬੨.

ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਸੀਸ਼ਠ ਵਲੋਂ ਐਸਾ ਪੁੱਛਿਆਂ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਕਮਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।