ਰੁਦ੍ਰੋ ਜਨਾਨਾਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਕਾਵ੍ਯਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਤਦ੍ਭਵੇਤ੍ । ਵਿष੍ਣੁਂ ਰੁਦ੍ਰਕृਤਂ ਬ੍ਰੂਯਾਤ੍ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਗੌਰੀ ਨ ਤੁ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਤਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿਕਾਨਾਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਕਾਵ੍ਯਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣੈਃ ।। ੫੮.
ਜੇ ਕੋਈ ਆਖੇ ਕਿ ਰੁਦਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸ਼ਾਸਤਰ ਜਾਂ ਕਾਵਿ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਰੁਦਰ ਨੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ, ਜਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਗੌਰੀ ਨਹੀਂ, ਰਾਜਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਂ ਹਰਿਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਭਕ੍ਤਿਤਃ । ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਤਸ੍ਤਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।। ੫੮.
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਰਾਜਨ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਹਰੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰੋ।
ਗਮ੍ਭੀਰਾਯੇਤਿ ਪਾਦੌ ਤੁ ਸੁਭਗਾਯੇਤਿ ਵੈ ਕਟਿਮ੍ । ਉਦਰਂ ਦੇਵਦੇਵੇਤਿ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਾਯੇਤਿ ਵੈ ਮੁਖਮ੍ । ਵਾਚਸ੍ਪਤਯੇ ਚ ਸ਼ਿਰੋ ਰੁਦ੍ਰਾਯੇਤਿ ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ ।। ੫੮.
ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ 'ਗੰਭੀਰ' ਆਖੋ, ਕਮਰ ਉੱਤੇ 'ਸੁਭਾਗ', ਪੇਟ ਉੱਤੇ 'ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ', ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ 'ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ', ਸਿਰ ਉੱਤੇ 'ਵਾਕ ਦੇ ਮਾਲਕ' ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ 'ਰੁਦਰ' ਆਖੋ।
ਏਵਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਮੇਧਾਵੀ ਵਿष੍ਣੁਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਹਰਂ ਵਾ ਗੌਰਿਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਦਿਭਿਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ।। ੫੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜਾਂ ਗੌਰੀ ਨਾਲ ਹਰਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਚੰਦਨ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰਤੋ ਹੋਮਂ ਕਾਰਯੇਨ੍ਮਧੁਸਰ੍ਪਿषਾ । ਤਿਲੈਃ ਸਹ ਮਹਾਰਾਜ ਸੌਭਾਗ੍ਯਪਤਯੇਤਿ ਚ ।। ੫੮.
ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਧੂ ਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ, ਤੇ ਤਿਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, 'ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਦੇ ਮਾਲਕ' ਆਖ ਕੇ ਹਵਨ ਕਰੋ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਕ੍ਸ਼ਾਰਵਿਰਸਂ ਨਿਸ੍ਨੇਹਂ ਧਰਣੀਤਲੇ । ਗੋਧੂਮਾਨ੍ਨਂ ਤੁ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਕृष੍ਣੇਪ੍ਯੇਵਂ ਵਿਧਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਆषਾਢਾਦਿਦ੍ਵਿਤੀਯਾਂ ਤੁ ਪਾਰਣਂ ਤਤ੍ਰ ਭੋਜਨਮ੍ ।। ੫੮.
ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਲੂਣ, ਖਾਰ ਜਾਂ ਤੇਲ ਦੇ, ਗੇਂਹੂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾਓ। ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ। ਆਢੀ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰੋ।
ਯਵਾਨ੍ਨਂ ਤੁ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਾਦਿषੁ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਸ਼੍ਯਾਮਾਕਂ ਤਤ੍ਰ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਤ੍ਰੀਨ੍ ਮਾਸਾਨ੍ ਨਿਯਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ ।। ੫੮.
ਫਿਰ, ਕਾਰਤਿਕ ਆਦਿ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਨ, ਜੌਂ ਜਾਂ ਸ਼ਿਆਮਕ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰੋ, ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ, ਨਿਯਮ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ।
ਤਤੋ ਮਾਘਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤृਤੀਯਾਯਾਂ ਨਰਾਧਿਪ । ਸੌਵਰ੍ਣਾਂ ਕਾਰਯੇਦ੍ ਗੌਰੀਂ ਰੁਦ੍ਰਂ ਚੈਕਤ੍ਰ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ।। ੫੮.
ਫਿਰ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਤੀਜ ਨੂੰ, ਰਾਜਨ, ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਗੌਰੀ ਤੇ ਰੁਦਰ ਦੀ ਇਕਠੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਏ।
ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਂ ਹਰਿਂ ਚਾਪਿ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਧੀਃ । ਤਤਸ੍ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਪਾਤ੍ਰਭੂਤੇ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣੇ ।। ੫੮.
ਅਤੇ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਚੰਗੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਹਰੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵੀ ਬਣਾਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਪਾਤਰ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਵੇ।
ਅਨ੍ਨੇਨ ਹੀਨੇ ਵੇਦਾਨਾਂ ਪਾਰਗੇ ਸਾਧੁਵਰ੍ਤਿਨਿ । ਸਦਾਚਾਰੇਤਿ ਵਾ ਦਦ੍ਯਾਦਲ੍ਪਵਿਤ੍ਤੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।। ੫੮.
ਜੇ ਭੋਜਨ ਘੱਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੂਰਤੀ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਸੱਚੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਵੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਧਨ ਘੱਟ ਹੋਵੇ।
षਡ੍ਭਿਃ ਪਾਤ੍ਰੈਰੁਪੇਤਂ ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ । ਏਕਂ ਮਧੁਮਯਂ ਪਾਤ੍ਰਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਘृਤਪੂਰਿਤਮ੍ ।। ੫੮.
ਛੇ ਪਾਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿਓ: ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਦ, ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਘਿਉ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਤृਤੀਯਂ ਤਿਲਤੈਲਸ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਗੁਡਸਂਯੁਤਮ੍ । ਪਞ੍ਚਮਂ ਲਵਣੈਃ ਪੂਰ੍ਣਂ षष੍ਠਂ ਗੋਕ੍ਸ਼ੀਰਸਂਯੁਤਮ੍ ।। ੫੮.
ਤੀਜੇ ਵਿੱਚ ਤਿਲ ਦਾ ਤੇਲ, ਚੌਥੇ ਵਿੱਚ ਗੁੜ, ਪੰਜਵੇਂ ਵਿੱਚ ਲੂਣ, ਛੇਵੇਂ ਵਿੱਚ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਭਰੋ।
ਏਤਾਨਿ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਸਪ੍ਤਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰਂ ਭਵੇਤ੍ । ਸੁਭਗੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯਸ਼੍ਚ ਨਾਰੀ ਵਾ ਪੁਰੁषੋऽਪਿ ਵਾ ।। ੫੮.
ਇਹ ਪਾਤਰ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਸੱਤ ਜਨਮ ਤੱਕ ਨਰ ਜਾਂ ਨਾਰੀ ਸੋਭਾਵਾਨ ਤੇ ਦਿਖਣਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਅਥਾਵਿਘ੍ਨਕਰਂ ਰਾਜਨ੍ ਕਥਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰृਣੁष੍ਵ ਮੇ । ਯੇਨ ਸਮ੍ਯਕ੍ ਕृਤੇਨਾਪਿ ਨ ਵਿਘ੍ਨਮੁਪਜਾਯਤੇ ।। ੫੯.
ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੁਣ, ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਉਹ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਵੀ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।'
ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਂ ਫਾਲ੍ਗੁਨੇ ਮਾਸਿ ਗ੍ਰਹੀਤਵ੍ਯਂ ਵ੍ਰਤਂ ਤ੍ਵਿਦਮ੍ । ਨਕ੍ਤਾਹਾਰੇਣ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਿਲਾਨ੍ਨਂ ਪਾਰਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਤਦੇਵਾਗ੍ਨੌ ਤੁ ਹੋਤਵ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਚ ਤਦ੍ ਭਵੇਤ੍ ।। ੫੯.
ਰਾਜਨ, ਫੱਗਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੌਥ ਨੂੰ ਇਹ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਖਾਣਾ ਲੈਣਾ, ਤੇ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਚੌਲ ਖਾਣਾ ਪਾਰਣ ਸਮੇਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਭੋਜਨ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯਂ ਵ੍ਰਤਂ ਚੈਤਤ੍ ਕृਤ੍ਵਾ ਵੈ ਪਞ੍ਚ ਮੇ ਤਥਾ । ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਗਜਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਤੁ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਦਾਪਯੇਤ੍ ।। ੫੯.
ਇਹ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਪੰਜ ਵਾਰੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਹਾਥੀ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਵਾ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪਾਯਸੈਃ ਪਞ੍ਚਭਿਃ ਪਾਤ੍ਰੈਰੁਪੇਤਂ ਤੁ ਤਿਲੈਸ੍ਤਥਾ । ਏਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਤਂ ਚੈਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਵਿਘ੍ਨੈਰ੍ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੫੯.
ਪੰਜ ਪਿਆਲਿਆਂ ਚਿੱਟੇ ਚੌਲਾਂ ਵਾਲਾ ਖੀਰ ਤੇ ਤਿਲ ਲੈ ਕੇ, ਜਦ ਇਹ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਹਯਮੇਧਸ੍ਯ ਵਿਘ੍ਨੇ ਤੁ ਸਂਜਾਤੇ ਸਗਰਃ ਪੁਰਾ । ਏਤਦੇਵ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਹਯਮੇਧਂ ਸਮਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ ।। ੫੯.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਸਗਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਘੋੜਾ-ਯੱਗ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇਹੀ ਵਰਤ ਕਰਕੇ, ਘੋੜਾ-ਯੱਗ ਸਫਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਤਥਾ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਦੇਵੇਨ ਤ੍ਰਿਪੁਰਂ ਨਿਘ੍ਨਤਾ ਪੁਰਾ । ਏਤਦੇਵ ਕृਤਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤ੍ਰਿਪੁਰਂ ਤੇਨ ਪਾਤਿਤਮ੍ । ਮਯਾ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਪਿਬਤਾ ਏਤਦੇਵ ਕृਤਂ ਵ੍ਰਤਮ੍ ।। ੫੯.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਰੁਦਰ ਦੇਵ ਨੇ ਜਦ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਵੀ ਇਹੀ ਵਰਤ ਕਰਕੇ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੂੰ ਡਾਹ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਪੀਤਾ, ਮੈਂ ਵੀ ਇਹ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਅਨ੍ਯੈਰਪਿ ਮਹੀਪਾਲੈਰੇਤਦੇਵ ਕृਤਂ ਪੁਰਾ । ਤਪੋऽਰ੍ਥਿਭਿਰ੍ਜ੍ਞਾਨਕृਤੈਰ੍ਨਿਰ੍ਵਿਘ੍ਨਾਰ੍ਥੇ ਪਰਂਤਪ ।। ੫੯.
ਹੋਰ ਰਾਜੇ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਵਰਤ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਸ਼ੂਰਾਯ ਧੀਰਾਯ ਗਜਾਨਨਾਯ ਲਮ੍ਬੋਦਰਾਯੈਕਦਂष੍ਟ੍ਰਾਯ ਚੈਵ । ਏਵਂ ਪੂਜ੍ਯਸ੍ਤਦ੍ਦਿਨੇ ਤਤ੍ ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਹੋਮਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਵਿਘ੍ਨਵਿਨਾਸ਼ਹੇਤੋਃ ।। ੫੯.
ਉਸ ਦਿਨ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ, ਹਾਥੀ-ਮੂੰਹ, ਵੱਡੇ ਪੇਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੰਦ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਨੇਨ ਕृਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਵਿਘ੍ਨੈਰ੍ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਵਿਨਾਯਕਸ੍ਯ ਕृਪਯਾ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋ ਨਰੋ ਭਵੇਤ੍ ।। ੫੯.
ਇਹ ਵਰਤ ਸਿਰਫ਼ ਕਰ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੀ, ਸਾਰੇ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਨਾਇਕ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਵ੍ਰਤਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਵ ਰਾਜਨ੍ ਸ਼੍ਰृਣੁष੍ਵ ਤਤ੍ । ਯੇਨ ਚੀਰ੍ਣੇਨ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਦਾ ਗृਹਮੇਧਿਨਾਮ੍ ।। ੬੦.
ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰਾਜਨ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਰਤ ਬਤਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਜਿਸਨੂੰ ਕਰਕੇ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਮ੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਸੁਵ੍ਰਤ । ਆਰਭੇਦ੍ ਵਰ੍षਮੇਕਂ ਤੁ ਭੁਞ੍ਜੀਯਾਦਮ੍ਲਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ ।। ੬੦.
ਹੇ ਸੁਚੱਜੇ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੁੱਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵਰਤ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ, ਤੇ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਖੱਟਾ ਪਦਾਰਥ ਨਾ ਵਰਤ।
ਨਕ੍ਤਂ ਦੇਵਂ ਤੁ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਹਰਿਂ ਸ਼ੇषੋਪਰਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਅਨਨ੍ਤਾਯੇਤਿ ਪਾਦੌ ਤੁ ਵਾਸੁਕਾਯੇਤਿ ਵੈ ਕਟਿਮ੍ ।। ੬੦.
ਰਾਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਰੀ ਸ਼ੇਸ਼ ਨਾਗ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ। ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਅਨੰਤ, ਤੇ ਕੰਨ ਨੂੰ ਵਾਸੁਕੀ ਮੰਨ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰ।
ਤਕ੍ਸ਼ਕਾਯੇਤਿ ਜਠਰਮੁਰਃ ਕਰ੍ਕੋਟਕਾਯ ਚ । ਪਦ੍ਮਾਯ ਕਣ੍ਠਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਮਹਾਪਦ੍ਮਾਯ ਦੋਰ੍ਯੁਗਮ੍ ।। ੬੦.
ਉਸ ਦਾ ਪੇਟ ਤੱਖਸ਼ਕ, ਛਾਤੀ ਕਰਕੋਟਕ, ਗਲ ਪਦਮ ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਮਹਾਪਦਮ ਮੰਨ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰ।
ਸ਼ਙ੍ਖਪਾਲਾਯ ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਤੁ ਕੁਟਿਲਾਯੇਤਿ ਵੈ ਸ਼ਿਰਃ । ਏਵਂ ਵਿष੍ਣੁਗਤਂ ਪੂਜ੍ਯ ਪृਥਕ੍ਤ੍ਵੇਨ ਚ ਪੂਜਯੇਤ੍ ।। ੬੦.
ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਸ਼ੰਖਪਾਲ, ਸਿਰ ਨੂੰ ਕੁਟਿਲਾ ਮੰਨ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣ ਸ੍ਨਪਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਤਾਨੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਹਰੇਃ ਪੁਨਃ । ਤਦਗ੍ਰੇ ਹੋਮਯੇਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਤਿਲੈਃ ਸਹ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ ।। ੬੦.
ਇਹ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾ, ਫਿਰ ਹਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਦੁੱਧ ਤੇ ਤਿਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕਰ।
ਏਵਂ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਭੋਜਨਮ੍ । ਨਾਗਂ ਤੁ ਕਾਞ੍ਚਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ ।। ੬੦.
ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ। ਸੋਨੇ ਦਾ ਨਾਗ ਬਣਵਾ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰ।
ਏਵਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵ੍ਰਤਮੇਤਨ੍ਨਰਾਧਿਪਃ । ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰ੍ਭਵੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਾਗਾਨਾਂ ਨ ਭਯਂ ਤਥਾ ।। ੬੦.
ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਵਰਤ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਾਗਾਂ ਤੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।