ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਯਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾ ਦਕ੍ਸ਼ਸ਼ਾਪੇਨ ਪੁਰਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਨਿਸ਼ਾਕਰਃ । ਏਤਚ੍ਚੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਤਂ ਸਦ੍ਯਃ ਕਾਨ੍ਤਿਮਾਨਭਵਤ੍ ਕਿਲ ।। ੫੭.

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੱਖ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਰੋਗ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ; ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਕੇ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਗਿਆ।

ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਯਾਂ ਤੁ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਸ੍ਯ ਸਿਤੇ ਦਿਨੇ । ਨਕ੍ਤਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਯਤ੍ਨੇਨ ਅਰ੍ਚਯਨ੍ ਬਲਕੇਸ਼ਵਮ੍ ।। ੫੭.

ਹੇ ਰਾਜਨ! ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਦੂਜ ਨੂੰ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ ਅਤੇ ਬਲਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

ਬਲਦੇਵਾਯ ਪਾਦੌ ਤੁ ਕੇਸ਼ਵਾਯ ਸ਼ਿਰੋऽਰ੍ਚਯੇਤ੍ । ਏਵਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਮੇਧਾਵੀ ਵੈष੍ਣਵਂ ਰੂਪਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੫੭.

ਬਲਦੇਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਵੈਸ਼ਨਵ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਪਰਸ੍ਵਰੂਪਂ ਸੋਮਾਖ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਕਲਂ ਤਦ੍ਦਿਨੇ ਹਿ ਯਤ੍ । ਤਸ੍ਯਾਰ੍ਘਂ ਦਾਪਯੇਦ੍ ਧੀਮਾਨ੍ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ ।। ੫੭.

ਉਸ ਦਿਨ, ਸੋਮ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅਰਘ ਦੇਵੇ।

ਨਮੋऽਸ੍ਤ੍ਵਮृਤਰੂਪਾਯ ਸਰ੍ਵੌषਧਿਨृਪਾਯ ਚ । ਯਜ੍ਞਲੋਕਾਧਿਪਤਯੇ ਸੋਮਾਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ ।। ੫੭.

ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਹੈਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਯਜਨ ਦੇ ਲੋਕ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹੈਂ, ਸੋਮ! ਪਰਮਾਤਮਾ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਨ।

ਅਨੇਨੈਵ ਚ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ । ਰਾਤ੍ਰੌ ਸਵਿਪ੍ਰੋ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਯਵਾਨ੍ਨਂ ਸਘृਤਂ ਨਰਃ ।। ੫੭.

ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਨੂੰ ਅਰਘ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਤ ਨੂੰ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਜੌਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਘੀ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਫਾਲ੍ਗੁਨਾਦਿਚਤੁष੍ਕੇ ਤੁ ਪਾਯਸਂ ਭੋਜਯੇਚ੍ਛੁਚਿਃ । ਸ਼ਾਲਿਹੋਮਂ ਤੁ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇ ਤੁ ਯਵੈਸ੍ਤਥਾ ।। ੫੭.

ਫਾਲਗੁਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਖੀਰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ, ਜੌਂ ਨਾਲ ਚਾਵਲ ਦੀ ਹੋਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਆषਾਢਾਦਿਚਤੁष੍ਕੇ ਤੁ ਤਿਲਹੋਮਂ ਤੁ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਤਦ੍ਵਤ੍ ਤਿਲਾਨ੍ਨਂ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਏष ਏਵ ਵਿਧਿਕ੍ਰਮਃ ।। ੫੭.

ਆਢ੍ਹ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਹੋਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਿਲਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ।

ਤਤਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਸ਼ਸ਼ਿਨਂ ਕृਤਰਾਜਤਮ੍ । ਸਿਤਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਸਿਤਪੁष੍ਪਾਨੁਲੇਪਨਮ੍ । ਏਵਮੇਵ ਦ੍ਵਿਜਂ ਪੂਜ੍ਯ ਤਤਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਯੇਤ੍ ।। ੫੭.

ਫਿਰ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਬਣਿਆ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਕਾਨ੍ਤਿਮਾਨਪਿ ਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਃ । ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ ਸੋਮਰੂਪਿਨ੍ ਨਾਰਾਯਣ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ।। ੫੭.

ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਸੋਮ ਰੂਪ ਨਾਰਾਇਣ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

ਅਨੇਨ ਕਿਲ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਵਾਗ੍ਯਤਃ । ਦਤ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਨ੍ਤਿਮਾਨ੍ ਜਾਯਤੇ ਨਰਃ ।। ੫੭.

ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਦਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਦਾਨ ਹੋਇਆ, ਮਨੁੱਖ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਆਤ੍ਰੇਯੇਣਾਪਿ ਸੋਮੇਨ ਕृਤਮੇਤਤ੍ ਪੁਰਾ ਨृਪ । ਤਸ੍ਯ ਵ੍ਰਤਾਨ੍ਤੇ ਸਂਤੁष੍ਟਃ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਯਕ੍ਸ਼੍ਮਾਣਮਪਨੀਯਾਸ਼ੁ ਅਮृਤਾਖ੍ਯਾਂ ਕਲਾਂ ਦਦੌ ।। ੫੭.

ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇਹ ਵਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਆਤ੍ਰੇਯ ਸੋਮ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਵਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਖੁਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਰੋਗ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੀ ਕਲਾ ਦਿੱਤੀ।

ਤਾਂ ਕਲਾਂ ਸੋਮਰਾਜਾऽਸੌ ਤਪਸਾ ਲਬ੍ਧਵਾਨਿਤਿ । ਸੋਮਤ੍ਵਂ ਚਾਗਮਤ੍ ਸੋऽਸ੍ਯ ਓषਧੀਨਾਂ ਪਤਿਰ੍ਬਭੌ ।। ੫੭.

ਉਹ ਕਲਾ ਸੋਮ ਰਾਜਾ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸੋਮ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਜੜੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੋ ਗਿਆ।

ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਮਸ਼੍ਵਿਨੌ ਸੋਮਭੁਜੌ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਤਦ੍ਦਿਨੇ ਨृਪ । ਤੌ ਸ਼ੇषਵਿष੍ਣੂ ਵਿਖ੍ਯਾਤੌ ਮੁਖ੍ਯਪਕ੍ਸ਼ੌ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੫੭.

ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ ਜੋ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਸ਼ੇਸ਼ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਮੁੱਖ ਪੱਖ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਨ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਦੈਵਤਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ । ਨਾਮਭੇਦੇਨ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੫੭.

ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਾਜਨ! ਵਿਸ਼ਣੂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ; ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਹਰ ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਅਤਃ ਪਰਂ ਮਹਾਰਾਜ ਸੌਭਾਗ੍ਯਕਰਣਂ ਵ੍ਰਤਮ੍ । ਸ਼੍ਰृਣੁ ਯੇਨਾਸ਼ੁ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸਾਮੁਪਜਾਯਤੇ ।। ੫੮.

ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੁਣ, ਰਾਜਨ, ਉਹ ਵਰਤ ਸੁਣੋ ਜੋ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਰਤ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।'

ਫਾਲ੍ਗੁਨਸ੍ਯ ਤੁ ਮਾਸਸ੍ਯ ਤृਤੀਯਾ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਤਃ । ਉਪਾਸਿਤਵ੍ਯਾ ਨਕ੍ਤੇਨ ਸ਼ੁਚਿਨਾ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਾ ।। ੫੮.

ਫਾਲਗੁਣ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਤੀਜ ਨੂੰ, ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਸਾਫ-ਸੁਥਰਾ ਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲ ਕੇ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਸ਼੍ਰੀਕਂ ਚ ਹਰਿਂ ਪੂਜ੍ਯ ਰੁਦ੍ਰਂ ਵਾ ਚੋਮਯਾ ਸਹ । ਯਾ ਸ਼੍ਰੀਃ ਸਾ ਗਿਰਿਜਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਯੋ ਹਰਿਃ ਸ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ ।। ੫੮.

ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਹਰੀ ਦੀ ਜਾਂ ਉਮਾ ਨਾਲ ਰੁਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਹੀ ਗਿਰਿਜਾ ਆਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਹੀ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਏਵਂ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਚ ਪਠ੍ਯਤੇ । ਏਤਸ੍ਮਾਦਨ੍ਯਥਾ ਯਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰੂਤੇ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪृਥਕ੍ਤਯਾ ।। ੫੮.

ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇਹ ਗੱਲ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸੇ ਜਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰੇ, ਉਹ ਗਲਤ ਹੈ।

ਰੁਦ੍ਰੋ ਜਨਾਨਾਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਕਾਵ੍ਯਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਤਦ੍ਭਵੇਤ੍ । ਵਿष੍ਣੁਂ ਰੁਦ੍ਰਕृਤਂ ਬ੍ਰੂਯਾਤ੍ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਗੌਰੀ ਨ ਤੁ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਤਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿਕਾਨਾਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਕਾਵ੍ਯਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣੈਃ ।। ੫੮.

ਜੇ ਕੋਈ ਆਖੇ ਕਿ ਰੁਦਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸ਼ਾਸਤਰ ਜਾਂ ਕਾਵਿ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਰੁਦਰ ਨੇ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ, ਜਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਗੌਰੀ ਨਹੀਂ, ਰਾਜਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਂ ਹਰਿਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਭਕ੍ਤਿਤਃ । ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਤਸ੍ਤਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।। ੫੮.

ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਰਾਜਨ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਹਰੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰੋ।

ਗਮ੍ਭੀਰਾਯੇਤਿ ਪਾਦੌ ਤੁ ਸੁਭਗਾਯੇਤਿ ਵੈ ਕਟਿਮ੍ । ਉਦਰਂ ਦੇਵਦੇਵੇਤਿ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਾਯੇਤਿ ਵੈ ਮੁਖਮ੍ । ਵਾਚਸ੍ਪਤਯੇ ਚ ਸ਼ਿਰੋ ਰੁਦ੍ਰਾਯੇਤਿ ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ ।। ੫੮.

ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ 'ਗੰਭੀਰ' ਆਖੋ, ਕਮਰ ਉੱਤੇ 'ਸੁਭਾਗ', ਪੇਟ ਉੱਤੇ 'ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ', ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ 'ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ', ਸਿਰ ਉੱਤੇ 'ਵਾਕ ਦੇ ਮਾਲਕ' ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ 'ਰੁਦਰ' ਆਖੋ।

ਏਵਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਮੇਧਾਵੀ ਵਿष੍ਣੁਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਹਰਂ ਵਾ ਗੌਰਿਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਦਿਭਿਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ ।। ੫੮.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜਾਂ ਗੌਰੀ ਨਾਲ ਹਰਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਚੰਦਨ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ।

ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰਤੋ ਹੋਮਂ ਕਾਰਯੇਨ੍ਮਧੁਸਰ੍ਪਿषਾ । ਤਿਲੈਃ ਸਹ ਮਹਾਰਾਜ ਸੌਭਾਗ੍ਯਪਤਯੇਤਿ ਚ ।। ੫੮.

ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਧੂ ਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ, ਤੇ ਤਿਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, 'ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਦੇ ਮਾਲਕ' ਆਖ ਕੇ ਹਵਨ ਕਰੋ।

ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਕ੍ਸ਼ਾਰਵਿਰਸਂ ਨਿਸ੍ਨੇਹਂ ਧਰਣੀਤਲੇ । ਗੋਧੂਮਾਨ੍ਨਂ ਤੁ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਕृष੍ਣੇਪ੍ਯੇਵਂ ਵਿਧਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਆषਾਢਾਦਿਦ੍ਵਿਤੀਯਾਂ ਤੁ ਪਾਰਣਂ ਤਤ੍ਰ ਭੋਜਨਮ੍ ।। ੫੮.

ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਬਿਨਾ ਲੂਣ, ਖਾਰ ਜਾਂ ਤੇਲ ਦੇ, ਗੇਂਹੂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਖਾਓ। ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ। ਆਢੀ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰੋ।

ਯਵਾਨ੍ਨਂ ਤੁ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਾਦਿषੁ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਸ਼੍ਯਾਮਾਕਂ ਤਤ੍ਰ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਤ੍ਰੀਨ੍ ਮਾਸਾਨ੍ ਨਿਯਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ ।। ੫੮.

ਫਿਰ, ਕਾਰਤਿਕ ਆਦਿ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਨ, ਜੌਂ ਜਾਂ ਸ਼ਿਆਮਕ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰੋ, ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ, ਨਿਯਮ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ।

ਤਤੋ ਮਾਘਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤृਤੀਯਾਯਾਂ ਨਰਾਧਿਪ । ਸੌਵਰ੍ਣਾਂ ਕਾਰਯੇਦ੍ ਗੌਰੀਂ ਰੁਦ੍ਰਂ ਚੈਕਤ੍ਰ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ।। ੫੮.

ਫਿਰ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਤੀਜ ਨੂੰ, ਰਾਜਨ, ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਗੌਰੀ ਤੇ ਰੁਦਰ ਦੀ ਇਕਠੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਏ।

ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਂ ਹਰਿਂ ਚਾਪਿ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਧੀਃ । ਤਤਸ੍ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਪਾਤ੍ਰਭੂਤੇ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣੇ ।। ੫੮.

ਅਤੇ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਚੰਗੇ ਮਨ ਨਾਲ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਹਰੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵੀ ਬਣਾਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਪਾਤਰ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਵੇ।

ਅਨ੍ਨੇਨ ਹੀਨੇ ਵੇਦਾਨਾਂ ਪਾਰਗੇ ਸਾਧੁਵਰ੍ਤਿਨਿ । ਸਦਾਚਾਰੇਤਿ ਵਾ ਦਦ੍ਯਾਦਲ੍ਪਵਿਤ੍ਤੇ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।। ੫੮.

ਜੇ ਭੋਜਨ ਘੱਟ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੂਰਤੀ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਸੱਚੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਵੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਧਨ ਘੱਟ ਹੋਵੇ।