ਚੈਤ੍ਰਾਦਿषੁ ਚ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਪਾਯਸਂ ਸਘृਤਂ ਬੁਧਃ । ਸ਼੍ਰਾਵਣਾਦਿषੁ ਸਕ੍ਤੂਂਸ਼੍ਚ ਤਤਸ਼੍ਚੈਤਤ੍ ਸਮਾਪ੍ਯਤੇ ।। ੫੬.
ਚੈਤ੍ਰ ਆਦਿਕ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਘੀ ਵਾਲਾ ਖੀਰ ਖਾਵੇ। ਸਾਵਣ ਆਦਿਕ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੱਤੂ ਖਾਵੇ। ਫਿਰ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਪ੍ਤੇ ਤੁ ਵ੍ਰਤੇ ਵਹ੍ਨਿਂ ਕਾਞ੍ਚਨਂ ਕਾਰਯੇਦ੍ ਬੁਧਃ । ਰਕ੍ਤਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਰਕ੍ਤਪੁष੍ਪਾਨੁਲੇਪਨਮ੍ ।। ੫੬.
ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਤ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਸੋਨੇ ਦੀ ਅੱਗ ਬਣਾਵੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲਾਲ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਵੇ।
ਕੁਙ੍ਕੁਮੇਨ ਤਥਾ ਲਿਪ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਦੇਵਦੇਵ ਚ । ਸਰ੍ਵਾਵਯਵਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ।। ੫੬.
ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ, ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੂੰ, ਕੁੰਗੂ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਪੂਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਾਵੇ।
ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨੇਨ ਰਕ੍ਤਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗੇਨ ਚ । ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਤਂ ਦਾਪਯੇਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ ।। ੫੬.
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਲ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਚੀਜ਼ ਉਸਨੂੰ ਦੇ ਦੇਵੇ।
ਧਨ੍ਯੋऽਸ੍ਮਿ ਧਨ੍ਯਕਰ੍ਮਾऽਸ੍ਮਿ ਧਨ੍ਯਚੇष੍ਟੋऽਸ੍ਮਿ ਧਨ੍ਯਵਾਨ੍ । ਧਨ੍ਯੇਨਾਨੇਨ ਚੀਰ੍ਣੇਨ ਵ੍ਰਤੇਨ ਸ੍ਯਾਂ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ।। ੫੬.
ਮੈਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਮੇਰੀਆਂ ਕਿਰਤਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਮੈਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਾਂ।
ਏਵਮੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਤਂ ਵਿਪ੍ਰੇ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਕੋਸ਼ਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਸਦ੍ਯੋ ਧਨ੍ਯਤ੍ਵਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਯੋऽਪਿ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਭਾਗ੍ਯਵਰ੍ਜਿਤਃ ।। ੫੬.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਖਜ਼ਾਨਾ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਤੁਰੰਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਭਾਗ ਨਾ ਵੀ ਹੋਣ।
ਇਹ ਜਨ੍ਮਨਿ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਧਨਂ ਧਾਨ੍ਯਂ ਚ ਪੁष੍ਕਲਮ੍ । ਅਨੇਨ ਕृਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਜਾਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੫੬.
ਇਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਹੀ, ਵੱਡਾ ਭਾਗ, ਧਨ ਤੇ ਅਨਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਾਗ੍ਜਨ੍ਮਜਨਿਤਂ ਪਾਪਮਗ੍ਨਿਰ੍ਦਹਤਿ ਤਸ੍ਯ ਹ । ਦਗ੍ਧੇ ਪਾਪੇ ਵਿਮੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਇਹ ਜਨ੍ਮਨ੍ਯਸੌ ਭਵੇਤ੍ ।। ੫੬.
ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪ, ਅੱਗ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਪਾਪ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਆਤਮਾ ਇਥੇ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੋऽਪੀਦਂ ਸ਼੍ਰृਣੁਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਠੇਦ੍ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਉਭੌ ਤਾਵਿਹ ਲੋਕੇ ਤੁ ਧਨ੍ਯੌ ਸਦ੍ਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਃ ।। ੫੬.
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਗੱਲ ਰੋਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਦੂਜਾ ਜਣਮ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆ ਮਨੁੱਖ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਧੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਚ ਵ੍ਰਤਂ ਚੈਤਚ੍ਚੀਰ੍ਣਮਾਸੀਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਧਨਦੇਨ ਪੁਰਾ ਕਲ੍ਪੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰਯੋਨੌ ਸ੍ਥਿਤੇਨ ਤੁ ।। ੫੬.
ਇਹ ਵੀ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਕੁਬੇਰ ਨੇ, ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਤ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਇਹ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਅਤਃ ਪਰਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਾਨ੍ਤਿਵ੍ਰਤਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਯਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪੁਰਾ ਸੋਮਃ ਕਾਨ੍ਤਿਮਾਨਭਵਤ੍ ਪੁਨਃ ।। ੫੭.
ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਾਂਤੀ ਵਰਤ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ ਸੀ।
ਯਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾ ਦਕ੍ਸ਼ਸ਼ਾਪੇਨ ਪੁਰਾਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਨਿਸ਼ਾਕਰਃ । ਏਤਚ੍ਚੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਤਂ ਸਦ੍ਯਃ ਕਾਨ੍ਤਿਮਾਨਭਵਤ੍ ਕਿਲ ।। ੫੭.
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦੱਖ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਰੋਗ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ; ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਕੇ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਯਾਂ ਤੁ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਸ੍ਯ ਸਿਤੇ ਦਿਨੇ । ਨਕ੍ਤਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਯਤ੍ਨੇਨ ਅਰ੍ਚਯਨ੍ ਬਲਕੇਸ਼ਵਮ੍ ।। ੫੭.
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਦੂਜ ਨੂੰ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ ਅਤੇ ਬਲਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਬਲਦੇਵਾਯ ਪਾਦੌ ਤੁ ਕੇਸ਼ਵਾਯ ਸ਼ਿਰੋऽਰ੍ਚਯੇਤ੍ । ਏਵਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਮੇਧਾਵੀ ਵੈष੍ਣਵਂ ਰੂਪਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੫੭.
ਬਲਦੇਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਵੈਸ਼ਨਵ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਸ੍ਵਰੂਪਂ ਸੋਮਾਖ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਕਲਂ ਤਦ੍ਦਿਨੇ ਹਿ ਯਤ੍ । ਤਸ੍ਯਾਰ੍ਘਂ ਦਾਪਯੇਦ੍ ਧੀਮਾਨ੍ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ ।। ੫੭.
ਉਸ ਦਿਨ, ਸੋਮ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਦੋਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਅਰਘ ਦੇਵੇ।
ਨਮੋऽਸ੍ਤ੍ਵਮृਤਰੂਪਾਯ ਸਰ੍ਵੌषਧਿਨृਪਾਯ ਚ । ਯਜ੍ਞਲੋਕਾਧਿਪਤਯੇ ਸੋਮਾਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ ।। ੫੭.
ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਹੈਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਯਜਨ ਦੇ ਲੋਕ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹੈਂ, ਸੋਮ! ਪਰਮਾਤਮਾ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਨ।
ਅਨੇਨੈਵ ਚ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ । ਰਾਤ੍ਰੌ ਸਵਿਪ੍ਰੋ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਯਵਾਨ੍ਨਂ ਸਘृਤਂ ਨਰਃ ।। ੫੭.
ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਨੂੰ ਅਰਘ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਤ ਨੂੰ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਜੌਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਘੀ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਫਾਲ੍ਗੁਨਾਦਿਚਤੁष੍ਕੇ ਤੁ ਪਾਯਸਂ ਭੋਜਯੇਚ੍ਛੁਚਿਃ । ਸ਼ਾਲਿਹੋਮਂ ਤੁ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇ ਤੁ ਯਵੈਸ੍ਤਥਾ ।। ੫੭.
ਫਾਲਗੁਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਖੀਰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ, ਜੌਂ ਨਾਲ ਚਾਵਲ ਦੀ ਹੋਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆषਾਢਾਦਿਚਤੁष੍ਕੇ ਤੁ ਤਿਲਹੋਮਂ ਤੁ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਤਦ੍ਵਤ੍ ਤਿਲਾਨ੍ਨਂ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਏष ਏਵ ਵਿਧਿਕ੍ਰਮਃ ।। ੫੭.
ਆਢ੍ਹ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਹੋਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਿਲਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਨਿਯਮ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਸ਼ਸ਼ਿਨਂ ਕृਤਰਾਜਤਮ੍ । ਸਿਤਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਸਿਤਪੁष੍ਪਾਨੁਲੇਪਨਮ੍ । ਏਵਮੇਵ ਦ੍ਵਿਜਂ ਪੂਜ੍ਯ ਤਤਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਯੇਤ੍ ।। ੫੭.
ਫਿਰ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਬਣਿਆ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਾਨ੍ਤਿਮਾਨਪਿ ਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਃ । ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ ਸੋਮਰੂਪਿਨ੍ ਨਾਰਾਯਣ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ।। ੫੭.
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਸੋਮ ਰੂਪ ਨਾਰਾਇਣ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਅਨੇਨ ਕਿਲ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਵਾਗ੍ਯਤਃ । ਦਤ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਨ੍ਤਿਮਾਨ੍ ਜਾਯਤੇ ਨਰਃ ।। ੫੭.
ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਦਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਦਾਨ ਹੋਇਆ, ਮਨੁੱਖ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਰੇਯੇਣਾਪਿ ਸੋਮੇਨ ਕृਤਮੇਤਤ੍ ਪੁਰਾ ਨृਪ । ਤਸ੍ਯ ਵ੍ਰਤਾਨ੍ਤੇ ਸਂਤੁष੍ਟਃ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਯਕ੍ਸ਼੍ਮਾਣਮਪਨੀਯਾਸ਼ੁ ਅਮृਤਾਖ੍ਯਾਂ ਕਲਾਂ ਦਦੌ ।। ੫੭.
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇਹ ਵਰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਆਤ੍ਰੇਯ ਸੋਮ ਨੇ ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਵਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਖੁਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਰੋਗ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੀ ਕਲਾ ਦਿੱਤੀ।
ਤਾਂ ਕਲਾਂ ਸੋਮਰਾਜਾऽਸੌ ਤਪਸਾ ਲਬ੍ਧਵਾਨਿਤਿ । ਸੋਮਤ੍ਵਂ ਚਾਗਮਤ੍ ਸੋऽਸ੍ਯ ਓषਧੀਨਾਂ ਪਤਿਰ੍ਬਭੌ ।। ੫੭.
ਉਹ ਕਲਾ ਸੋਮ ਰਾਜਾ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸੋਮ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਜੜੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਮਸ਼੍ਵਿਨੌ ਸੋਮਭੁਜੌ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਤਦ੍ਦਿਨੇ ਨृਪ । ਤੌ ਸ਼ੇषਵਿष੍ਣੂ ਵਿਖ੍ਯਾਤੌ ਮੁਖ੍ਯਪਕ੍ਸ਼ੌ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੫੭.
ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ ਜੋ ਸੋਮ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਸ਼ੇਸ਼ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਮੁੱਖ ਪੱਖ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਨ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵ੍ਯਤਿਰਿਕ੍ਤਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਦੈਵਤਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ । ਨਾਮਭੇਦੇਨ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੫੭.
ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਾਜਨ! ਵਿਸ਼ਣੂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ; ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਹਰ ਥਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਅਤਃ ਪਰਂ ਮਹਾਰਾਜ ਸੌਭਾਗ੍ਯਕਰਣਂ ਵ੍ਰਤਮ੍ । ਸ਼੍ਰृਣੁ ਯੇਨਾਸ਼ੁ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਪੁਂਸਾਮੁਪਜਾਯਤੇ ।। ੫੮.
ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੁਣ, ਰਾਜਨ, ਉਹ ਵਰਤ ਸੁਣੋ ਜੋ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਰਤ ਨਾਲ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।'
ਫਾਲ੍ਗੁਨਸ੍ਯ ਤੁ ਮਾਸਸ੍ਯ ਤृਤੀਯਾ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਤਃ । ਉਪਾਸਿਤਵ੍ਯਾ ਨਕ੍ਤੇਨ ਸ਼ੁਚਿਨਾ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਾ ।। ੫੮.
ਫਾਲਗੁਣ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਤੀਜ ਨੂੰ, ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਸਾਫ-ਸੁਥਰਾ ਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲ ਕੇ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਸ਼੍ਰੀਕਂ ਚ ਹਰਿਂ ਪੂਜ੍ਯ ਰੁਦ੍ਰਂ ਵਾ ਚੋਮਯਾ ਸਹ । ਯਾ ਸ਼੍ਰੀਃ ਸਾ ਗਿਰਿਜਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਯੋ ਹਰਿਃ ਸ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ ।। ੫੮.
ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਹਰੀ ਦੀ ਜਾਂ ਉਮਾ ਨਾਲ ਰੁਦਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਹੀ ਗਿਰਿਜਾ ਆਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਹੀ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਚ ਪਠ੍ਯਤੇ । ਏਤਸ੍ਮਾਦਨ੍ਯਥਾ ਯਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰੂਤੇ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪृਥਕ੍ਤਯਾ ।। ੫੮.
ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਇਹ ਗੱਲ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸੇ ਜਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰੇ, ਉਹ ਗਲਤ ਹੈ।