ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਾਮਪ੍ਯੇਵਮੁषਿਤ੍ਵਾ ਚ ਯਵਾਨ੍ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਦਾਪਯੇਤ੍ । ਕृष੍ਣਾਯੇਤਿ ਹਰਿਰ੍ਵਾਚ੍ਯੋ ਦਾਨੇ ਹੋਮੇ ਤਥਾਰ੍ਚ੍ਚਨੇ ।। ੫੫.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਯਵ (ਜੌ) ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣੇ ਹਨ ਤੇ ਦਾਨ, ਹੋਮ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਲਈ' ਆਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯਮਥੈਵਂ ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਪਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮ । ਚੈਤ੍ਰਾਦਿषੁ ਪੁਨਸ੍ਤਦ੍ਵਦੁਪੋष੍ਯ ਪ੍ਰਯਤਃ ਸੁਧੀਃ । ਸਕ੍ਤੁਪਾਤ੍ਰਾਣਿ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਸਹਿਰਣ੍ਯਾਨਿ ਦਾਪਯੇਤ੍ ।। ੫੫.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਚੈਤ੍ਰ ਤੋਂ ਮੁੜ ਇਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਿਆਣੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤੂ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰ ਤੇ ਸੋਨਾ ਦੇਣ।

ਸ਼੍ਰਾਵਣਾਦਿषੁ ਮਾਸੇषੁ ਤਦ੍ਵਚ੍ਛਾਲਿਂ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ । ਤ੍ਰਿषੁ ਮਾਸੇषੁ ਯਾਵਚ੍ਚ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਸ੍ਯਾਦਿਰਾਗਤਃ ।। ੫੫.

ਸਾਵਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ, ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ, ਕਾਰਤਿਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਉਣ ਤੱਕ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਵਲ ਦਾਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਤਮਪ੍ਯੇਵਂ ਕ੍ਸ਼ਪਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਦਸ਼ਮ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਯਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ । ਅਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਹਰਿਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਾਸਨਾਮ੍ਨਾ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ ।। ੫੫.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਦਸਵੀਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਯਤਨ ਨਾਲ, ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਂਕਲ੍ਪਂ ਪੂਰ੍ਵਵਦ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸਂਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕਾਰਯੇਤ੍ ਪृਥਿਵੀਂ ਨृਪ ।। ੫੫.

ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਿਯਤ ਕਰਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ।

ਕਾਞ੍ਚਨਾਙ੍ਗਾਂ ਚ ਪਾਤਾਲਕੁਲਪਰ੍ਵਤਸਂਯੁਤਾਮ੍ । ਭੂਮਿਨ੍ਯਾਸਵਿਧਾਨੇਨ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ ਤਾਂ ਹਰੇਃ ਪੁਰਃ ।। ੫੫.

ਸੋਨੇ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਾਤਾਲ ਤੇ ਪਰਬਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਧਰਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸਿਤਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗਚ੍ਛਨ੍ਨਾਂ ਸਰ੍ਵਬੀਜਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍ । ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਦਤ੍ਤੇਤਿ ਪਞ੍ਚਰਤ੍ਨੈਰ੍ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ ।। ੫੫.

ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਬੀਜਾਂ ਸਮੇਤ, 'ਪ੍ਰਿਯਦੱਤਾ' ਆਖ ਕੇ, ਪੰਜ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ।

ਜਾਗਰਂ ਤਤ੍ਰ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਤੁ ਪੁਨਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ । ਆਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯਂ ਸਂਖ੍ਯਯਾ ਰਾਜਂਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿ ਯਾਵਤਃ ।। ੫੫.

ਉਥੇ ਜਾਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਵੇਰੇ, ਮੁੜ, ਚੋਣ ਕਰਕੇ, ਚੌਵੀ ਤੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ।

ਤੇषਾਂ ਏਕੈਕਸ਼ੋ ਗਾਂ ਚ ਅਨਡ੍ਵਾਹਂ ਚ ਦਾਪਯੇਤ੍ । ਏਕੈਕਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮਂ ਚ ਅਙ੍ਗੁਲੀਯਕਮੇਵ ਚ ।। ੫੫.

ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ, ਇਕ ਗਾਂ, ਇਕ ਬਲਦ, ਇਕ ਜੋੜਾ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਇਕ ਅੰਗੂਠੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਕਟਕਾਨਿ ਚ ਸੌਵਰ੍ਣਕਰ੍ਣਾਭਰਣਕਾਨਿ ਚ । ਏਕੈਕਂ ਗ੍ਰਾਮਮੇਤੇषਾਂ ਰਾਜਾ ਰਾਜਨ੍ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ ।। ੫੫.

ਕੜੇ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਨ ਫੁੱਲ ਵੀ ਦੇਣੇ ਹਨ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹਰ ਇਕ ਨੂੰ ਇਕ ਪਿੰਡ ਵੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤਨ੍ਮਧ੍ਯਮਂ ਸਯੁਗ੍ਮਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵਮਾਦ੍ਯਂ ਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍ । ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਭਰਣਂ ਚੈਵ ਦਰਿਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ ।। ੫੫.

ਮੱਧਲੇ ਨੂੰ, ਜੋੜੇ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ; ਤੇ ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਗਹਣੇ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮਹੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਞ੍ਚਨੀਂ ਗੋਯੁਗਂ ਤਥਾ । ਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮਂ ਚ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਯਥਾਵਿਭਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ ।। ੫੫.

ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਧਰਤੀ, ਗਾਂ ਦਾ ਜੋੜਾ, ਕੱਪੜਿਆਂ ਦਾ ਜੋੜਾ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਹਾਲ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਗਾਂ ਯੁਗ੍ਮਾਭਰਣਾਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਸਹਿਰਣ੍ਯਂ ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਏਵਂ ਕृਤੇ ਤਥਾ ਕृष੍ਣਸ਼ੁਕ੍ਲਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਮੇਵ ਚ ।। ੫੫.

ਗਾਂ, ਜੋੜਾ ਗਹਣਿਆਂ ਦਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਸੋਨੇ ਸਮੇਤ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ, ਕਾਲੀ ਤੇ ਚਿੱਟੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੋਵੇਂ ਮਨਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਰੌਪ੍ਯਾਂ ਵਾ ਪृਥਿਵੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵਿਭਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ । ਦਾਪਯੇਦ੍ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਤੁ ਤਥਾ ਤੇषਾਂ ਚ ਭੋਜਨਮ੍ । ਉਪਾਨਹੌ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪਾਦੁਕੇ ਛਤ੍ਰਿਕਾਂ ਤਥਾ ।। ੫੫.

ਆਪਣੀ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਧਰਤੀ ਬਣਾਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਵੀ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਵੇ, ਉਤਨੀ ਹੀ ਜੁੱਤੀਆਂ, ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚਪਲਾਂ ਤੇ ਛਤਰੀਆਂ ਵੀ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਏਤਾਨ੍ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਦੇਦੇਵਂ ਕृष੍ਣੋ ਦਾਮੋਦਰੋ ਮਮ । ਪ੍ਰੀਯਤਾਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਦੇਵੋ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪੋ ਹਰਿਰ੍ਮਮ ।। ੫੫.

ਇਹ ਸਭ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਦਾਮੋਦਰ, ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿਣ। ਵਿਸ਼ਵਰੂਪੀ ਹਰੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਰਹਿਣ।'

ਦਾਨੇ ਚ ਭੋਜਨੇ ਚੈਵ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ ਫਲਮਾਪ੍ਯਤੇ । ਤਨ੍ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਰ੍षਾਣਾਮਪਿ ਕੀਰ੍ਤਿਤੁਮ੍ ।। ੫੫.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾਨ ਦੇਣ ਤੇ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੂਰਾ ਵਰਣਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।

ਤਥਾਪ੍ਯੁਦ੍ਦੇਸ਼ਤਃ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ ਫਲਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇऽਨਘ । ਵ੍ਰਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪੁਰਾ ਵृਤ੍ਤਂ ਸ਼ੁਭਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰृਣੁष੍ਵ ਤਤ੍ ।। ੫੫.

ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਫਲ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਇਸ ਵਰਤ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੁਭਾਗੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।

ਆਸੀਦਾਦਿਯੁਗੇ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦੀ ਦृਢਵ੍ਰਤਃ । ਸ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਮ੍ । ਤਸ੍ਯੇਦਂ ਵ੍ਰਤਮਾਚਖ੍ਯੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ ਕृਤਵਾਂਸ੍ਤਥਾ ।। ੫੫.

ਆਦਿ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਵਰਤ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਤੇ ਆਪ ਵੀ ਕੀਤਾ।

ਤਸ੍ਯ ਵ੍ਰਤਾਨ੍ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤਾਂ ਯਯੌ । ਤੁष੍ਟਸ਼੍ਚੋਵਾਚ ਭੋ ਰਾਜਨ੍ ਵਰੋ ਮੇ ਵ੍ਰਿਯਤਾਂ ਵਰਃ ।। ੫੫.

ਜਦੋਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਤਮਾ ਆਪ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ।'

ਰਾਜੋਵਾਚ । ਪੁਤ੍ਰਂ ਮੇ ਦੇਹਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਵੇਦਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਮ੍ । ਯਾਜਕਂ ਯਜਨਾਸਕ੍ਤਂ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਚਿਰਾਯੁषਮ੍ । ਅਸਂਖ੍ਯਾਤਗੁਣਂ ਚੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤਮਕਲ੍ਮषਮ੍ ।। ੫੫.

ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਾ, ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇ, ਜੋ ਵੇਦ ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ, ਯਜਨਾ ਕਰਣ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੀ ਖ਼ਿਆਤ ਵਾਲਾ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ, ਅਣਗਿਣਤ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਸਰੂਪ ਹੋਵੇ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਪੁਨਰ੍ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਮਮਾਪ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸ਼ੁਭਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ । ਯਤ੍ਤਨ੍ਮੁਨਿਪਦਂ ਨਾਮ ਯਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਨ ਸ਼ੋਚਤਿ ।। ੫੫.

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਮੇਰੀ ਆਖ਼ਰੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਚੰਗੀ ਥਾਂ ਦੇ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੁਨੀਆਂ ਦਾ ਪਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।'

ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਤਂ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਾਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਗਤਃ । ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭੂਦ੍ ਵਤ੍ਸਪ੍ਰੀਰ੍ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ ।। ੫੫.

ਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਚਾਹਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ,' ਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਵਤਸਪ੍ਰੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

ਵੇਦਵੇਦਾਙ੍ਗਸਂਪਨ੍ਨੋ ਯਜ੍ਞਯਾਜੀ ਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤਃ । ਤਸ੍ਯ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਰ੍ਮਹਾਰਾਜ ਵਿਸ੍ਤृਤਾ ਧਰਣੀਤਲੇ ।। ੫੫.

ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਵੇਦ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਯਜਮਾਨ ਤੇ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਸ ਦੀ ਖ਼ਿਆਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚਹੁੰਫੇਲ ਫੈਲ ਗਈ।

ਰਾਜਾऽਪਿ ਤਂ ਸੁਤਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਦਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਾਪਿਨਮ੍ । ਜਗਾਮ ਤਪਸੇ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਹਾਯ ਸਃ ।। ੫੫.

ਰਾਜੇ ਨੇ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਣੁਦੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੀ ਦੁਆਲਤਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਲ ਧਿਆਨ ਲਾ ਲਿਆ।

ਆਰਾਧਯਾਮਾਸ ਹਰਿਂ ਨਿਰਾਹਾਰੋ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ਹਿਮਵਤ੍ਪਰ੍ਵਤੇ ਰਮ੍ਯੇ ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਕੁਰ੍ਵਂਸ੍ਤਦਾ ਨृਪਃ ।। ੫੫.

ਉਹ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਸੋਹਣੇ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਤੁਤੀਆਂ ਕਰਦਾ ਸੀ।

ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵ ਉਵਾਚ । ਕੀਦृਸ਼ੀ ਸਾ ਸ੍ਤੁਤਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਯਾਂ ਚਕਾਰ ਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ । ਕਿਂ ਚ ਤਸ੍ਯਾਭਵਦ੍ ਦੇਵਂ ਸ੍ਤੁਵਤਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੫੫.

ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਸੀ? ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਦੇਵ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲਿਆ?'

ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਉਵਾਚ । ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਰਾਜਾ ਤਦ੍ਗਤਮਾਨਸਃ । ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਚਕਾਰ ਦੇਵਾਯ ਵਿष੍ਣਵੇ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣਵੇ ।। ੫੫.

ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣਾ ਮਨ ਉੱਥੇ ਲਾ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇਵ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਸੀ।'

ਰਾਜੋਵਾਚ । ਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਸਮੁਦ੍ਰਸ਼ਾਯਿਨਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤੀਧਰਂ ਮੂਰ੍ਤਿਮਤਾਂ ਪਰਂ ਪਦਮ੍ । ਅਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਭੁਜਾਂ ਪੁਰਃ ਕृਤਂ ਨਿਰਾਕृਤਂ ਸ੍ਤੌਮਿ ਜਨਾਰ੍ਦਨਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ ।। ੫੫.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਜਨਾਰਦਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਨਾਸਵੰਤ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਅਨਾਸ ਵੀ, ਜੋ ਖੀਰ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਵਿਛਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਥਾਮਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਦ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਘੇਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਰੂਪ ਦੋਵੇਂ ਹੈ।'

ਤ੍ਵਮਾਦਿਦੇਵਃ ਪਰਮਾਰ੍ਥਰੂਪੀ ਵਿਭੁਃ ਪੁਰਾਣਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਸ਼੍ਚ । ਅਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਵੇਦਵਿਦਾਂ ਪ੍ਰਧਾਨਃ ਪ੍ਰਪਾਹਿ ਮਾਂ ਸ਼ਙ੍ਖਗਦਾਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣੇ ।। ੫੫.

ਤੂੰ ਆਦਿ ਦੇਵ ਹੈਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈਂ, ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਆਪਕ, ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈਂ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈਂ। ਹੇ ਸ਼ੰਖ, ਗਦਾ ਤੇ ਅਸਤਰ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ।