ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਤੂष੍ਣੀਂਭੂਤਾ ਮृਤਕਲ੍ਪਾ ਇਵਾਸਨ੍ ਨृਪੋऽਪ੍ਯਸੌ ਤਦ੍ਵਨਂ ਸਂਵਿਵੇਸ਼ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੇ ਸਰ੍ਵ ਏਤੇ ਵਿਵਿਸ਼ੁ- ਰ੍ਭਯਾਦੈਕ੍ਯਂ ਗਤਵਨ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ।। ੫੧.

ਉਹ ਸਭ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਹੋਣ; ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਜਾ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ; ਜਦ ਉਹ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਵੀ ਅੰਦਰ ਚਲੇ ਗਏ, ਤੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।

ਤੈਃ ਸਰ੍ਪੈਃ ਸ ਨृਪੋ ਦੁਰ੍ਵਿਨੀਤੈਃ ਸਂਵੇष੍ਟਿਤੋ ਦਸ੍ਯੁਭਿਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਨਃ । ਕਥਂ ਚੈਤੇਨ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਕਥਂ ਚੈਤੇ ਸਂਸृਤਾਃ ਸਂਭਵੇਯੁਃ ।। ੫੧.

ਉਹ ਬੇਅੰਤ ਸੱਪਾਂ ਤੇ ਡਾਕੂਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਜਾ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ: 'ਇਹ ਸਭ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਜੀਵ ਕਿਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ?'

ਏਵਂ ਰਾਜ੍ਞਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਤਸ੍ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਣਃ ਪੁਰੁषਃ ਪਰਃ । ਸ਼੍ਵੇਤਂ ਰਕ੍ਤਂ ਤਥਾ ਕृष੍ਣਂ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਣਂ ਧਾਰਯਨ੍ਨਰਃ ।। ੫੧.

ਜਦ ਰਾਜਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਉੱਚ ਪੁਰਖ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰੰਗ — ਚਿੱਟਾ, ਲਾਲ ਤੇ ਕਾਲਾ — ਸਨ।

ਸ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਕृਤਵਾਨ੍ ਮਹ੍ਯਮਪਰੋऽਥ ਕ੍ਵ ਯਾਸ੍ਯਸਿ । ਏਵਂ ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰੁਵਾਣਸ੍ਯ ਮਹਨ੍ਨਾਮ ਵ੍ਯਜਾਯਤ ।। ੫੧.

ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਂਗਾ?' ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਨਾਮ ਉੱਭਰ ਆਇਆ।

ਤੇਨਾਪਿ ਰਾਜਾ ਸਂਵੀਤਃ ਸ ਬੁਧ੍ਯਸ੍ਵੇਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਤਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਤੁ ਤਂ ਰਾਜਾਨਂ ਰੁਰੋਧ ਹ ।। ੫੧.

ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਾਗ!' ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਔਰਤ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।

ਮਾਯਾਤਤਂ ਤਂ ਮਾ ਭੈष੍ਟ ਤਤੋऽਨ੍ਯਃ ਪੁਰੁषੋ ਨृਪਮ੍ । ਸਂਵੇष੍ਟ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਵਾਨ੍ ਵੀਰਸ੍ਤਤਃ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੫੧.

ਜਦ ਰਾਜਾ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਦਮੀ ਨੇ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਡਰੋ ਨਾ।' ਫਿਰ ਇੱਕ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਆਦਮੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਠੀਕ ਠੀਕ ਖੜਾ ਰਹਿਆ — ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ।

ਤਤੋऽਨ੍ਯੇ ਪਞ੍ਚ ਪੁਰੁषਾ ਆਗਤ੍ਯ ਨृਪਸਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸਂਵਿष੍ਟ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਵਿਰੋਧਿਤਃ ।। ੫੧.

ਫਿਰ ਪੰਜ ਹੋਰ ਆਦਮੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆਏ; ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਤੇ ਸਭ ਉਥੇ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ।

ਰੁਦ੍ਧੇ ਰਾਜਨਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਏਕੀਭੂਤਾਸ੍ਤੁ ਦਸ੍ਯਵਃ । ਮਥਿਤੁਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਮਾਦਾਯ ਲੀਨਾऽਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਂ ਤਤੋ ਭਯਾਤ੍ ।। ੫੧.

ਰਾਜਾ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਚੋਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ; ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਲਏ, ਤੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਲੁਕ ਗਏ।

ਤੈਰ੍ਲੀਨੈਰ੍ਨृਪਰ੍ਤੇਰ੍ਵੇਸ਼੍ਮ ਬਭੌ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨਮ੍ । ਅਨ੍ਯੇषਾਮਪਿ ਪਾਪਾਨਾਂ ਕੋਟਿਃ ਸਾਗ੍ਰਾਭਵਨ੍ਨृਪ ।। ੫੧.

ਉਹ ਆਦਮੀ ਲੁਕ ਗਏ, ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਦਾ ਮਹਲ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਣ ਲੱਗਾ; ਤੇ ਹੋਰ ਬੁਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰੋੜ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ।

ਗृਹੇ ਭੂਸਲਿਲਂ ਵਹ੍ਨਿਃ ਸੁਖਸ਼ੀਤਸ਼੍ਚ ਮਾਰੁਤਃ । ਸਾਵਕਾਸ਼ਾਨਿ ਸ਼ੁਭ੍ਰਾਣਿ ਪਞ੍ਚੈਕੋਨਗੁਣਾਨਿ ਚ ।। ੫੧.

ਘਰ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਸੀ; ਥਾਵਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਨ, ਤੇ ਪੰਜ ਗੁਣ, ਹਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਸੀ।

ਏਕੈਵ ਤੇषਾਂ ਸੁਚਿਰਂ ਸਂਵੇष੍ਟ੍ਯਾਸਜ੍ਯਸਂਸ੍ਥਿਤਾ । ਏਵਂ ਸ ਪਸ਼ੁਪਾਲੋऽਸੌ ਕृਤਵਾਨਞ੍ਜਸਾ ਨृਪ ।। ੫੧.

ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਘੇਰ ਕੇ ਜੁੜੀ ਰਹੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਗਵਾਲਾ ਨੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਰਾਜਾ।

ਤਸ੍ਯ ਤਲ੍ਲਾਘਵਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰੂਪਂ ਚ ਨृਪਤੇਰ੍ਮृਧੇ । ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਣਃ ਪੁਰੁषੋ ਰਾਜਨ੍ਨਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੫੧.

ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਤੇ ਰੂਪ ਦੇਖ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਆਦਮੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

ਤ੍ਵਤ੍ਪੁਤ੍ਰੋऽਸ੍ਮਿ ਮਹਾਰਾਜ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਿਂ ਕਰਵਾਣਿ ਤੇ । ਅਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਬਨ੍ਧੁਮਿਚ੍ਛਦ੍ਭਿਰ੍ਭਵਨ੍ਤਂ ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ ਕृਤਃ ।। ੫੧.

'ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ। ਦੱਸ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਅਸੀਂ, ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।'

ਯਦਿ ਨਾਮ ਕृਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਯਂ ਦੇਵ ਪਰਾਜਿਤਾਃ । ਏਵਮੇਵ ਸ਼ਰੀਰੇषੁ ਲੀਨਾਸ੍ਤਿष੍ਠਾਮ ਪਾਰ੍ਥਿਵ ।। ੫੧.

'ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹਾਰ ਗਏ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ।'

ਮਰ੍ਯ੍ਯੇਕੇ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਗਤੇ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸਂਭਵਃ । ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਤਂ ਨਰਂ ਪੁਨਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੫੧.

'ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਹਿ ਗਿਆ; ਜਦ ਸਾਰੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾ ਅਸਤੀਤਵ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਕਿਹਾ।

ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਵਤਿ ਮੇ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਅਨ੍ਯੇषਾਮਪਿ ਸਤ੍ਤਮ । ਯੁष੍ਮਤ੍ਸੁਖੈਰ੍ਨਰੈਰ੍ਭਾਵੈਰ੍ਨਾਹਂ ਲਿਪ੍ਯੇ ਕਦਾਚਨ ।। ੫੧.

'ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੀਵ; ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਵੀ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਆਦਮੀਆਂ ਦੇ ਸੁਖ ਜਾਂ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਨਹੀਂ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਨृਪਤਿਸ੍ਤਮਾਤ੍ਮਜਮਥਾਕਰੋਤ੍ । ਤੈਰ੍ਵਿਮੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਯਂ ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਸ ਵਿਰਰਾਮ ਹ ।। ੫੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਾਇਆ; ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।

ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਸ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਣੋ ਨृਪੋਤ੍ਸृष੍ਟਃ ਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਅਹਂ ਨਾਮਾਨਮਸृਜਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਂ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਣਕਮ੍ ।। ੫੨.

ਅਗਸਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ 'ਅਹੰ' ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਤਿੰਨ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।

ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਚਾਭਵਤ੍ ਕਨ੍ਯਾ ਅਵਬੋਧਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ । ਸਾ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞਾਨਦਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਮਨੋਹ੍ਵਂ ਵਿਸਸਰ੍ਜ ।। ੫੨.

ਉਸ ਦੀ ਇੱਕ ਧੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਸਮਝ ਦੀ ਮੂਰਤ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ 'ਮਨੋਹਵ' ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।

ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਸਰ੍ਵਰੂਪਾਃ ਸ੍ਯੁਸ੍ਤਨਯਾਃ ਪਞ੍ਚਭੋਗਿਨਃ । ਯਥਾਸਂਖ੍ਯੇਨ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਤੇषਾਮਕ੍ਸ਼ਾਭਿਧਾਨਕਾਃ ।। ੫੨.

ਉਸ ਦੇ ਵੀ ਹਰ ਰੂਪ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਪੰਜ ਭੋਗੀ; ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਗਿਣਤੀ ਮੁਤਾਬਕ, 'ਅਕਸ਼' ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਹੋਏ।

ਏਤੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਦਸ੍ਯਵਃ ਸ੍ਯੁਸ੍ਤਤੋ ਰਾਜ੍ਞਾ ਵਸ਼ੀਕृਤਾਃ । ਅਮੂਰ੍ਤ੍ਤਾ ਇਵ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਚਕ੍ਰੁਰਾਯਤਨਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ।। ੫੨.

ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਚੋਰ ਸਨ, ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ; ਉਹ ਸਭ, ਜਿਵੇਂ ਰੂਪ ਰਹਿਤ, ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਘਰ ਬਣਾਇਆ।

ਨਵਦ੍ਬਾਰਂ ਪੁਰਂ ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਵੇਕਸ੍ਤਮ੍ਭਂ ਚਤੁष੍ਪਥਮ੍ । ਨਦੀਸਹਸ੍ਤ੍ਰਸਂਕੀਰ੍ਣ ਜਲਕृਤ੍ਯ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।। ੫੨.

ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨੌ ਦਰਵਾਜੇ ਸਨ, ਇੱਕ ਥੰਮ ਸੀ, ਚਾਰ ਰਾਹਾਂ ਦੇ ਚੌਕ ਸਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਰ ਥਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੀ।

ਤਤ੍ਪੁਰਂ ਤੇ ਪ੍ਰਵਿਵਿਸ਼ੁਰੇਕੀਭੂਤਾਸ੍ਤਤੋ ਨਵ । ਪੁਰੁषੋ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਮਾਨ੍ ਰਾਜਾ ਪਸ਼ੁਪਾਲੋऽਭਵਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ।। ੫੨.

ਉਹ ਨੌ ਜਣੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਰਾਜਾ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰਿਆ।

ਤਤਸ੍ਤਤ੍ਪੁਰਸਂਸ੍ਥਸ੍ਤੁ ਪਸ਼ੁਪਾਲੋ ਮਹਾਨृਪਃ । ਸਂਸੂਚ੍ਯ ਵਾਚਕਾਞ੍ਛਬ੍ਦਾਨ੍ ਵੇਦਾਨ੍ ਸਸ੍ਮਾਰ ਤਤ੍ਪੁਰੇ ।। ੫੨.

ਫਿਰ, ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਵੱਡਾ ਰਾਜਾ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਉੱਥੇ ਵੈਦਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪਾਠਕਾਂ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਸੀ।

ਆਤ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਿਣੋ ਨਿਤ੍ਯਾਸ੍ਤਦੁਕ੍ਤਾਨਿ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਚ । ਨਿਯਮਾਨ੍ ਕ੍ਰਤਵਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਰਾਜਾ ਚਕਾਰ ਹ ।। ੫੨.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਜੋ ਆਤਮਕ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਰਤ, ਨਿਯਮ ਤੇ ਯਜਨ ਬਤਾਏ ਗਏ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਰੇ।

ਸ ਕਦਾਚਿਨ੍ਨृਪਃ ਖਿਨ੍ਨਃ ਕਰ੍ਮਕਾਣ੍ਡਂ ਪ੍ਰਰੋਚਯਨ੍ । ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋ ਯੋਗਨਿਦ੍ਰਾਯਾਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸਸਰ੍ਜ ਹ ।। ੫੨.

ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਰਾਜਾ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਚਾਰਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਥੱਕ ਗਿਆ। ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ।

ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਚਤੁਰ੍ਬਾਹੁਂ ਚਤੁਰ੍ਵੇਦਂ ਚਤੁष੍ਪਥਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਦਾਰਭ੍ਯ ਨृਪਤੇਰ੍ਵਸ਼ੇ ਪਸ਼੍ਵਾਦਯਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ।। ੫੨.

ਚਾਰ ਮੂੰਹ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ, ਚਾਰ ਵੈਦ, ਚਾਰ ਚੌਕਾਂ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਹੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਸਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹੇ।

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਸ ਨृਪੋ ਵਨੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਤृਣਾਦਿषੁ ਨृਪਸ੍ਸੈਵ ਹਸ੍ਤ੍ਯਾਦਿषੁ ਤਥੈਵ ਚ । ਸਮੋਭਵਤ੍ ਕਰ੍ਮਕਾਣ੍ਡਾਦਨੁਜ੍ਞਾਯ ਮਹਾਮਤੇ ।। ੫੨.

ਉਸ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਘਾਹ-ਫੂਸ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਆਪ ਹੀ ਸੀ। ਹਾਥੀ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਹ ਸਭਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਕੇ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਬੁਧੀਮਾਨ।

ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵ ਉਵਾਚ । ਮਤ੍ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਵਿषਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਕਥੇਯਂ ਕਥਿਤਾ ਤ੍ਵਯਾ । ਤਸ੍ਯਾ ਵਿਭੂਤਿਰਭਵਤ੍ ਕਸ੍ਯ ਕੇਨ ਕृਤੇਨ ਹ ।। ੫੩.

ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੇ ਸਵਾਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਮਹਿਮਾ ਕਿਸ ਦੀ ਸੀ, ਕੌਣ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ?