ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਧਰਣੀਵ੍ਰਤਮੇਤਦ੍ਧਿ ਪੁਰਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਪ੍ਰਜਾਪਤ੍ਯਂ ਤਥਾ ਲੇਭੇ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ ।। ੫੦.

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਧਰਣੀ ਵਰਤ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵੋऽਪਿ ਰਾਜਰ੍षਿਰਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਪੁਰਾ । ਮਾਨ੍ਧਾਤਾਰਂ ਸੁਤਂ ਲੇਭੇ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ ।। ੫੦.

ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਨੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਂਧਾਤਾ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਤਥਾ ਚ ਹੈਹਯੋ ਰਾਜਾ ਕृਤਵੀਰ੍ਯੋ ਨਰਾਧਿਪਃ । ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯਂ ਸੁਤਂ ਲੇਭੇ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ ।। ੫੦.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੈਹਯਾ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰਿਤਵੀਰਯ ਨੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਕਰਤਵੀਰਯ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਸ਼ਕੁਨ੍ਤਲਾऽਪ੍ਯੇਵਮੇਵ ਤਪਸ਼੍ਚੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਲੇਭੇ ਸ਼ਾਕੁਨ੍ਤਲਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਦੌष੍ਯਨ੍ਤਿਂ ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਨਮ੍ ।। ੫੦.

ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਤਪ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਾਕੁੰਤਲਾ, ਦushyant ਦਾ ਚਕਰਵਰਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਤਥਾ ਪੌਰਾਣਰਾਜਾਨੋ ਵੇਦੋਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਿਨਃ । ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤ੍ਵਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੫੦.

ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲੇਖਿਤ ਚਕਰਵਰਤੀ, ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਚਕਰਵਰਤੀ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਧਰਣ੍ਯਾ ਅਪਿ ਪਾਤਾਲੇ ਮਗ੍ਨਯਾ ਚਰਿਤਂ ਪੁਰਾ । ਵ੍ਰਤਮੇਤਤ੍ ਤਤੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਧਰਣੀਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੫੦.

ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਵ੍ਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਮਾਪ੍ਤੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਧਰਾ ਦੇਵੀ ਹਰਿਣਾ ਕ੍ਰੋਡਰੂਪਿਣਾ । ਉਦ੍ਧृਤਾऽਦ੍ਯਾਪਿ ਤੁष੍ਟੇਨ ਸ੍ਥਾਪਿਤਾ ਨੌਰਿਵਾਮ੍ਭਸਿ ।। ੫੦.

ਜਦੋਂ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਹਰੀ ਨੇ ਸੂਅਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਠਾਇਆ, ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਨੌਕ ਵਾਂਗ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ।

ਧਰਣੀਵ੍ਰਤਮੇਤਦ੍ਧਿ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਤੇ ਮਯਾ ਮੁਨੇ । ਯ ਇਦਂ ਸ਼੍ਰृਣੁਯਾਦ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਸ਼੍ਚ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨਰੋਤ੍ਤਮਃ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਵਿष੍ਣੁਸਾਯੁਜ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੫੦.

ਮੁਨੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਧਰਤੀ ਵ੍ਰਤ ਬਿਆਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੁਰ੍ਵਾਸਸੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਧਰਣੀਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਯਯੌ ਸਤ੍ਯਤਪਾਃ ਸਦ੍ਯੋ ਹਿਮਵਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੫੧.

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਸਤ੍ਯਤਪਸ ਨੇ ਦੁर्वਾਸਾ ਦੇ ਧਰਤੀ ਵ੍ਰਤ ਬਾਰੇ ਬੋਲ ਸੁਣੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਵਧੀਆ ਪਾਸੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਪੁष੍ਪਭਦ੍ਰਾ ਨਦੀ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਿਲਾ ਚਿਤ੍ਰਸ਼ਿਲਾ ਤਥਾ । ਵਟੋ ਭਦ੍ਰਵਟੋ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੋ ਬਭੌ । ਤਤ੍ਰੋਪਰਿ ਮਹਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਚਰਿਤਂ ਸਂਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੫੧.

ਜਿੱਥੇ ਪੁਸ਼ਪਭਦਰਾ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪੱਥਰ ਤੇ ਅਜੋਕੇ ਚਟਾਨਾਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਭਦ੍ਰ ਵਟ ਦਾ ਰੁੱਖ ਖੜਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਉਸ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਚਮਕਦਾ ਸੀ; ਅਤੇ ਉਥੇ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਹੋਵੇਗੀ।

ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ । ਬਹੁਕਲ੍ਪਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਵ੍ਰਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਸਨਾਤਨ । ਮਯਾ ਕृਤਸ੍ਯ ਤਪਸਸ੍ਤਨ੍ਮਯਾ ਵਿਸ੍ਮृਤਂ ਪ੍ਰਭੋ ।। ੫੧.

ਧਰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਡੇ ਯੁਗਾਂ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਵ੍ਰਤ ਤੇ ਤਪ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਈ ਸੀ।

ਇਦਾਨੀਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਸ੍ਮਰਣਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਂ ਮਮ । ਜਾਤਂ ਜਾਤਿਸ੍ਮਰਾ ਚਾਸ੍ਮਿ ਵਿਸ਼ੋਕਾ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ।। ੫੧.

ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਯਾਦ ਆ ਗਈ ਹੈ; ਮੈਂ ਜਾਤਿਸਮਰ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਾਂ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ।

ਯਦਿ ਨਾਮ ਪਰਂ ਦੇਵ ਕੌਤੁਕਂ ਹृਦਿ ਵਰ੍ਤਤੇ । ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਪੁਨਰਾਗਤ੍ਯ ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍ । ਯਚ੍ਚਕਾਰ ਸ ਰਾਜਾ ਚ ਤਨ੍ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਭੂਧਰ ।। ੫੧.

ਜੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦੇਵ, ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਭੂਧਰ, ਕਿ ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ ਦੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ।

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਤਮृषਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਃ ਸ਼੍ਵੇਤਵਾਹਨਃ । ਵਰਾਸਨਗਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੂਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਅਪृਚ੍ਛਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਧਰ੍ਮਾਖ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਸਕਲਧਾਰਿਣਿ ।। ੫੧.

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ, ਜਿਸ ਦੀ ਝੰਡਾ ਚਿੱਟੀ ਹੈ, ਨੇ ਵਾਪਸ ਆਏ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ noble ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠੇ ਦੇਖਿਆ, ਖਾਸ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।

ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵ ਉਵਾਚ । ਭਗਵਨ੍ ਕਰ੍ਮਣਾ ਕੇਨ ਛਿਦ੍ਯਤੇ ਭਵਸਂਸृਤਿਃ । ਕਿਂ ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਨ ਸ਼ੋਚਨ੍ਤਿ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਾਮੂਰ੍ਤ੍ਤੋਪਪਤ੍ਤਿषੁ ।। ੫੧.

ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਗਵਾਨ, ਕਿਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦਾ ਚੱਕਰ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਅਤੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਦੇ, ਕੋਈ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋਵੇ?

ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਸ਼੍ਰृਣੁ ਰਾਜਨ੍ ਕਥਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਦੂਰਾਸਨ੍ਨਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ । ਦृਸ਼੍ਯਾਦृਸ਼੍ਯਵਿਭਾਗੋਤ੍ਥਾਂ ਸਮਾਹਿਤਮਨਾ ਨृਪ ।। ੫੧.

ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਣੋ, ਰਾਜਾ, ਇੱਕ ਦਿਵਯ ਕਹਾਣੀ, ਜੋ ਦੂਰ ਤੇ ਨੇੜੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਖਣ ਤੇ ਨਾ ਦਿਖਣ ਦੇ ਫਰਕ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ; ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ।

ਨਾਹੋ ਨ ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਨ ਦਿਸ਼ੋऽਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਨ ਦ੍ਯੌਰ੍ਨ ਦੇਵਾ ਨ ਦਿਨਂ ਨ ਸੂਰ੍ਯਃ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਲੇ ਪਸ਼ੁਪਾਲੇਤਿ ਰਾਜਾ ਸ ਪਾਲਯਾਮਾਸ ਪਸ਼ੂਨਨੇਕਾਨ੍ ।। ੫੧.

ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਾ ਦਿਨ ਸੀ, ਨਾ ਰਾਤ, ਨਾ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਨਾ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਨਾ ਅਕਾਸ਼, ਨਾ ਦੇਵਤੇ, ਨਾ ਦਿਨ, ਨਾ ਸੂਰਜ; ਉਸ ਵੇਲੇ, ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਪਸ਼ੁਪਾਲਾ ਬਹੁਤ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਦਾ ਸੀ।

ਤਾਨ੍ ਪਾਲਯਨ੍ ਸ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ੁਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਚ ਜਗਾਮ ਤੂਰ੍ਣਮ੍ । ਅਨਨ੍ਤਪਾਰਸ੍ਯ ਮਹੋਦਧੇਸ੍ਤੁ ਤੀਰੇ ਵਨਂ ਤਤ੍ਰ ਵਸਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਪਾਃ ।। ੫੧.

ਉਹ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਪੂਰਬੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਉਥੇ ਗਿਆ; ਅੰਤਹੀਨ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਸੱਪ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਅष੍ਟੌ ਦ੍ਰੁਮਾਃ ਕਾਮਵਹਾ ਨਦੀ ਚ ਤੁਰ੍ਯਕ੍ ਚੋਦ੍ਰ੍ਧ੍ਵਂ ਬਭ੍ਰਮੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚਾਨ੍ਯੇ । ਪਞ੍ਚ ਪ੍ਰਧਾਨਾਃ ਪੁਰੁषਾਸ੍ਤਥੈਕਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਬਿਭ੍ਰਤੇ ਤੇਜਸਾ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਾਮ੍ ।। ੫੧.

ਉਥੇ ਅੱਠ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਇੱਕ ਨਦੀ ਸੀ; ਉਪਰ ਪੰਛੀ ਉਡਦੇ ਸਨ, ਹੋਰ ਵੀ ਸਨ; ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਮਨੁੱਖ ਸਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ।

ਸਾऽਪਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸ੍ਵੇ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਧਾਰਯਨ੍ਤੀ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਸੂਰ੍ਯਪ੍ਰਤਿਮਂ ਵਿਸ਼ਾਲਮ੍ । ਤਸ੍ਯਾਧਰਸ੍ਤ੍ਰਿਰ੍ਵਿਕਾਰਸ੍ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਣ- ਸ੍ਤਂ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸ਼੍ਯ ਪਰਿਭ੍ਰਮਨ੍ਤਮ੍ ।। ੫੧.

ਉਹ ਔਰਤ ਵੀ ਆਪਣੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ ਰੂਪ ਰੱਖਦੀ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਤੇ ਤਿੰਨ ਰੰਗ ਸਨ — ਵੇਖੋ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।

ਤੂष੍ਣੀਂਭੂਤਾ ਮृਤਕਲ੍ਪਾ ਇਵਾਸਨ੍ ਨृਪੋऽਪ੍ਯਸੌ ਤਦ੍ਵਨਂ ਸਂਵਿਵੇਸ਼ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੇ ਸਰ੍ਵ ਏਤੇ ਵਿਵਿਸ਼ੁ- ਰ੍ਭਯਾਦੈਕ੍ਯਂ ਗਤਵਨ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ।। ੫੧.

ਉਹ ਸਭ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਮਰੇ ਹੋਏ ਹੋਣ; ਅਤੇ ਉਹ ਰਾਜਾ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ; ਜਦ ਉਹ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਵੀ ਅੰਦਰ ਚਲੇ ਗਏ, ਤੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।

ਤੈਃ ਸਰ੍ਪੈਃ ਸ ਨृਪੋ ਦੁਰ੍ਵਿਨੀਤੈਃ ਸਂਵੇष੍ਟਿਤੋ ਦਸ੍ਯੁਭਿਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਨਃ । ਕਥਂ ਚੈਤੇਨ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਕਥਂ ਚੈਤੇ ਸਂਸृਤਾਃ ਸਂਭਵੇਯੁਃ ।। ੫੧.

ਉਹ ਬੇਅੰਤ ਸੱਪਾਂ ਤੇ ਡਾਕੂਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਜਾ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ: 'ਇਹ ਸਭ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਇਹ ਜੀਵ ਕਿਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ?'

ਏਵਂ ਰਾਜ੍ਞਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਤਸ੍ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਣਃ ਪੁਰੁषਃ ਪਰਃ । ਸ਼੍ਵੇਤਂ ਰਕ੍ਤਂ ਤਥਾ ਕृष੍ਣਂ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਣਂ ਧਾਰਯਨ੍ਨਰਃ ।। ੫੧.

ਜਦ ਰਾਜਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਉੱਚ ਪੁਰਖ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰੰਗ — ਚਿੱਟਾ, ਲਾਲ ਤੇ ਕਾਲਾ — ਸਨ।

ਸ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਕृਤਵਾਨ੍ ਮਹ੍ਯਮਪਰੋऽਥ ਕ੍ਵ ਯਾਸ੍ਯਸਿ । ਏਵਂ ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰੁਵਾਣਸ੍ਯ ਮਹਨ੍ਨਾਮ ਵ੍ਯਜਾਯਤ ।। ੫੧.

ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਂਗਾ?' ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਨਾਮ ਉੱਭਰ ਆਇਆ।

ਤੇਨਾਪਿ ਰਾਜਾ ਸਂਵੀਤਃ ਸ ਬੁਧ੍ਯਸ੍ਵੇਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਤਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਤੁ ਤਂ ਰਾਜਾਨਂ ਰੁਰੋਧ ਹ ।। ੫੧.

ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਾਗ!' ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਔਰਤ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।

ਮਾਯਾਤਤਂ ਤਂ ਮਾ ਭੈष੍ਟ ਤਤੋऽਨ੍ਯਃ ਪੁਰੁषੋ ਨृਪਮ੍ । ਸਂਵੇष੍ਟ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਵਾਨ੍ ਵੀਰਸ੍ਤਤਃ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੫੧.

ਜਦ ਰਾਜਾ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਦਮੀ ਨੇ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਡਰੋ ਨਾ।' ਫਿਰ ਇੱਕ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਆਦਮੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਠੀਕ ਠੀਕ ਖੜਾ ਰਹਿਆ — ਉਹ ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ।

ਤਤੋऽਨ੍ਯੇ ਪਞ੍ਚ ਪੁਰੁषਾ ਆਗਤ੍ਯ ਨृਪਸਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸਂਵਿष੍ਟ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਵਿਰੋਧਿਤਃ ।। ੫੧.

ਫਿਰ ਪੰਜ ਹੋਰ ਆਦਮੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆਏ; ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਤੇ ਸਭ ਉਥੇ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ।

ਰੁਦ੍ਧੇ ਰਾਜਨਿ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਏਕੀਭੂਤਾਸ੍ਤੁ ਦਸ੍ਯਵਃ । ਮਥਿਤੁਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਮਾਦਾਯ ਲੀਨਾऽਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਂ ਤਤੋ ਭਯਾਤ੍ ।। ੫੧.

ਰਾਜਾ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਚੋਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ; ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਲਏ, ਤੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਲੁਕ ਗਏ।

ਤੈਰ੍ਲੀਨੈਰ੍ਨृਪਰ੍ਤੇਰ੍ਵੇਸ਼੍ਮ ਬਭੌ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨਮ੍ । ਅਨ੍ਯੇषਾਮਪਿ ਪਾਪਾਨਾਂ ਕੋਟਿਃ ਸਾਗ੍ਰਾਭਵਨ੍ਨृਪ ।। ੫੧.

ਉਹ ਆਦਮੀ ਲੁਕ ਗਏ, ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਦਾ ਮਹਲ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਣ ਲੱਗਾ; ਤੇ ਹੋਰ ਬੁਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰੋੜ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਗਿਣਤੀ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ।