ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਸਾਗਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕਲ੍ਪਿਤਾ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮ । ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਿਧਾਨੇਨ ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਧਰਿਮ੍ । ਯੋਗੀਸ਼੍ਵਰਂ ਯੋਗਨਿਦ੍ਰਾਂ ਚਰਨ੍ਤਂ ਪੀਤਵਾਸਸਮ੍ ।। ੫੦.

ਇਹ ਚਾਰ ਘੜੇ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਹਰੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਤਮਪ੍ਯੇਵਂ ਤੁ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਜਾਗਰਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਵੈष੍ਣਵਂ ਯਜ੍ਞਂ ਯਜੇਦ੍ ਯੋਗੀਸ਼੍ਵਰਂ ਹਰਿਮ੍ ।। ੫੦.

ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਜਾਗਰਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਯਜਨ ਕਰਕੇ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

षੋਡਸ਼ਾਰੇ ਤਥਾ ਚਕ੍ਰੇ ਰਾਜਭਿਰ੍ਬਹੁਭਿਃ ਕृਤੇ । ਏਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਰ੍ਣਾਯ ਚ ਦਾਪਯੇਤ੍ ।। ੫੦.

ਇਹ ਕਰਮ, ਜੋ ਕਈ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਸੋਲ੍ਹਾ-ਸਪੋਕ ਵਾਲੇ ਚੱਕਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸਵੇਰੇ, ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਸਾਗਰਾ ਦੇਯਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਣਾਂ ਪਞ੍ਚਮਸ੍ਯ ਹ । ਯੋਗੀਸ਼੍ਵਰਂ ਤੁ ਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਦਾਪਯੇਤ੍ ਪ੍ਰਯਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ ।। ੫੦.

ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਚਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮੂਰਤੀ ਭਾਵ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਵੇਦਾਢ੍ਯੇ ਤੁ ਸਮਂ ਦਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਤਦ੍ਵਿਦੇ ਤਥਾ । ਆਚਾਰ੍ਯੇ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਗੁਣਿਤਂ ਭਵੇਤ੍ ।। ੫੦.

ਜੇ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਫਲ ਦੂਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪੰਚਰਾਤ੍ਰ ਦੇ ਅਚਾਰਯ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਸ੍ਤ੍ਵਿਮਂ ਸਰਹਸ੍ਯਂ ਤੁ ਸਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਚੋਪਪਾਦਯੇਤ੍ । ਵਿਧਾਨਂ ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਦਤ੍ਤਂ ਕੋਟਿਕੋਟਿਗੁਣੋਤ੍ਤਰਮ੍ ।। ੫੦.

ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਸਾਰਾ ਰਾਜ਼, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੁਰਵੇ ਸਤਿ ਯਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍ ਪੂਜਯੇਤ੍ ਕੁਧੀਃ । ਸ ਦੁਰ੍ਗਤਿਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਦਤ੍ਤਮਸ੍ਯ ਚ ਨਿष੍ਫਲਮ੍ । ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਗੁਰੌ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦਨ੍ਯਸ੍ਯ ਦਾਪਯੇਤ੍ ।। ੫੦.

ਜੇ ਗੁਰੂ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਤੇ ਕੋਈ ਮੂਰਖ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਮੰਦ ਭਾਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਦਾਨ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ।

ਅਵਿਦ੍ਯੋ ਵਾ ਸਵਿਦ੍ਯੋ ਵਾ ਗੁਰੁਰੇਵ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਮਾਰ੍ਗਸ੍ਥੋ ਵਾਪ੍ਯਮਾਰ੍ਗਸ੍ਥੋ ਗੁਰੁਰੇਵ ਪਰਾ ਗਤਿਃ ।। ੫੦.

ਗੁਰੂ ਚਾਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਗਿਆਨ, ਉਹ ਜਨਾਰਦਨ ਹੀ ਹੈ; ਚਾਹੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਗੁਰੂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਜਿਲ ਹੈ।

ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯ ਗੁਰੁਂ ਯਸ੍ਤੁ ਮੋਹਾਦ੍ ਵਿਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ । ਸ ਜਨ੍ਮਕੋਟਿ ਨਰਕੇ ਪਚ੍ਯਤੇ ਪੁਰੁषਾਧਮਃ ।। ੫੦.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ, ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਕੰਮਾ ਮਨੁੱਖ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਏਵਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਵਿष੍ਣੁਮਰ੍ਚ੍ਯ ਚ । ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਭੋਜਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ ।। ੫੦.

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਸਹੀ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਧਰਣੀਵ੍ਰਤਮੇਤਦ੍ਧਿ ਪੁਰਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਪ੍ਰਜਾਪਤ੍ਯਂ ਤਥਾ ਲੇਭੇ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ ।। ੫੦.

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਧਰਣੀ ਵਰਤ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵੋऽਪਿ ਰਾਜਰ੍षਿਰਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਪੁਰਾ । ਮਾਨ੍ਧਾਤਾਰਂ ਸੁਤਂ ਲੇਭੇ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ ।। ੫੦.

ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਨੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਂਧਾਤਾ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਤਥਾ ਚ ਹੈਹਯੋ ਰਾਜਾ ਕृਤਵੀਰ੍ਯੋ ਨਰਾਧਿਪਃ । ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯਂ ਸੁਤਂ ਲੇਭੇ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ ।। ੫੦.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੈਹਯਾ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰਿਤਵੀਰਯ ਨੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਕਰਤਵੀਰਯ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਸ਼ਕੁਨ੍ਤਲਾऽਪ੍ਯੇਵਮੇਵ ਤਪਸ਼੍ਚੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਲੇਭੇ ਸ਼ਾਕੁਨ੍ਤਲਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਦੌष੍ਯਨ੍ਤਿਂ ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਨਮ੍ ।। ੫੦.

ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਤਪ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਾਕੁੰਤਲਾ, ਦushyant ਦਾ ਚਕਰਵਰਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਤਥਾ ਪੌਰਾਣਰਾਜਾਨੋ ਵੇਦੋਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਿਨਃ । ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤ੍ਵਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੫੦.

ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲੇਖਿਤ ਚਕਰਵਰਤੀ, ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਚਕਰਵਰਤੀ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਧਰਣ੍ਯਾ ਅਪਿ ਪਾਤਾਲੇ ਮਗ੍ਨਯਾ ਚਰਿਤਂ ਪੁਰਾ । ਵ੍ਰਤਮੇਤਤ੍ ਤਤੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਧਰਣੀਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੫੦.

ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਵ੍ਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਮਾਪ੍ਤੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਧਰਾ ਦੇਵੀ ਹਰਿਣਾ ਕ੍ਰੋਡਰੂਪਿਣਾ । ਉਦ੍ਧृਤਾऽਦ੍ਯਾਪਿ ਤੁष੍ਟੇਨ ਸ੍ਥਾਪਿਤਾ ਨੌਰਿਵਾਮ੍ਭਸਿ ।। ੫੦.

ਜਦੋਂ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਹਰੀ ਨੇ ਸੂਅਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਠਾਇਆ, ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਨੌਕ ਵਾਂਗ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ।

ਧਰਣੀਵ੍ਰਤਮੇਤਦ੍ਧਿ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਤੇ ਮਯਾ ਮੁਨੇ । ਯ ਇਦਂ ਸ਼੍ਰृਣੁਯਾਦ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਸ਼੍ਚ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨਰੋਤ੍ਤਮਃ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਵਿष੍ਣੁਸਾਯੁਜ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੫੦.

ਮੁਨੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਧਰਤੀ ਵ੍ਰਤ ਬਿਆਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੁਰ੍ਵਾਸਸੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਧਰਣੀਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਯਯੌ ਸਤ੍ਯਤਪਾਃ ਸਦ੍ਯੋ ਹਿਮਵਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੫੧.

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਸਤ੍ਯਤਪਸ ਨੇ ਦੁर्वਾਸਾ ਦੇ ਧਰਤੀ ਵ੍ਰਤ ਬਾਰੇ ਬੋਲ ਸੁਣੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਵਧੀਆ ਪਾਸੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਪੁष੍ਪਭਦ੍ਰਾ ਨਦੀ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਿਲਾ ਚਿਤ੍ਰਸ਼ਿਲਾ ਤਥਾ । ਵਟੋ ਭਦ੍ਰਵਟੋ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੋ ਬਭੌ । ਤਤ੍ਰੋਪਰਿ ਮਹਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਚਰਿਤਂ ਸਂਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੫੧.

ਜਿੱਥੇ ਪੁਸ਼ਪਭਦਰਾ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪੱਥਰ ਤੇ ਅਜੋਕੇ ਚਟਾਨਾਂ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਭਦ੍ਰ ਵਟ ਦਾ ਰੁੱਖ ਖੜਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਉਸ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਚਮਕਦਾ ਸੀ; ਅਤੇ ਉਥੇ ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ ਹੋਵੇਗੀ।

ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ । ਬਹੁਕਲ੍ਪਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਵ੍ਰਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਸਨਾਤਨ । ਮਯਾ ਕृਤਸ੍ਯ ਤਪਸਸ੍ਤਨ੍ਮਯਾ ਵਿਸ੍ਮृਤਂ ਪ੍ਰਭੋ ।। ੫੧.

ਧਰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਡੇ ਯੁਗਾਂ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਵ੍ਰਤ ਤੇ ਤਪ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਈ ਸੀ।

ਇਦਾਨੀਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਸ੍ਮਰਣਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਂ ਮਮ । ਜਾਤਂ ਜਾਤਿਸ੍ਮਰਾ ਚਾਸ੍ਮਿ ਵਿਸ਼ੋਕਾ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ।। ੫੧.

ਹੁਣ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਯਾਦ ਆ ਗਈ ਹੈ; ਮੈਂ ਜਾਤਿਸਮਰ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਾਂ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ।

ਯਦਿ ਨਾਮ ਪਰਂ ਦੇਵ ਕੌਤੁਕਂ ਹृਦਿ ਵਰ੍ਤਤੇ । ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਪੁਨਰਾਗਤ੍ਯ ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍ । ਯਚ੍ਚਕਾਰ ਸ ਰਾਜਾ ਚ ਤਨ੍ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਭੂਧਰ ।। ੫੧.

ਜੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦੇਵ, ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਭੂਧਰ, ਕਿ ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ ਦੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ।

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਤਮृषਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਃ ਸ਼੍ਵੇਤਵਾਹਨਃ । ਵਰਾਸਨਗਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੂਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਅਪृਚ੍ਛਨ੍ਮੋਕ੍ਸ਼ਧਰ੍ਮਾਖ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਸਕਲਧਾਰਿਣਿ ।। ੫੧.

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ, ਜਿਸ ਦੀ ਝੰਡਾ ਚਿੱਟੀ ਹੈ, ਨੇ ਵਾਪਸ ਆਏ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ noble ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠੇ ਦੇਖਿਆ, ਖਾਸ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਹੇ ਸਭ ਕੁਝ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।

ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵ ਉਵਾਚ । ਭਗਵਨ੍ ਕਰ੍ਮਣਾ ਕੇਨ ਛਿਦ੍ਯਤੇ ਭਵਸਂਸृਤਿਃ । ਕਿਂ ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਨ ਸ਼ੋਚਨ੍ਤਿ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਾਮੂਰ੍ਤ੍ਤੋਪਪਤ੍ਤਿषੁ ।। ੫੧.

ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਗਵਾਨ, ਕਿਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦਾ ਚੱਕਰ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਅਤੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਦੇ, ਕੋਈ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋਵੇ?

ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਸ਼੍ਰृਣੁ ਰਾਜਨ੍ ਕਥਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਦੂਰਾਸਨ੍ਨਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਮ੍ । ਦृਸ਼੍ਯਾਦृਸ਼੍ਯਵਿਭਾਗੋਤ੍ਥਾਂ ਸਮਾਹਿਤਮਨਾ ਨृਪ ।। ੫੧.

ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਣੋ, ਰਾਜਾ, ਇੱਕ ਦਿਵਯ ਕਹਾਣੀ, ਜੋ ਦੂਰ ਤੇ ਨੇੜੇ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਖਣ ਤੇ ਨਾ ਦਿਖਣ ਦੇ ਫਰਕ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ; ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ।

ਨਾਹੋ ਨ ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਨ ਦਿਸ਼ੋऽਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਨ ਦ੍ਯੌਰ੍ਨ ਦੇਵਾ ਨ ਦਿਨਂ ਨ ਸੂਰ੍ਯਃ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਲੇ ਪਸ਼ੁਪਾਲੇਤਿ ਰਾਜਾ ਸ ਪਾਲਯਾਮਾਸ ਪਸ਼ੂਨਨੇਕਾਨ੍ ।। ੫੧.

ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਾ ਦਿਨ ਸੀ, ਨਾ ਰਾਤ, ਨਾ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਨਾ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਨਾ ਅਕਾਸ਼, ਨਾ ਦੇਵਤੇ, ਨਾ ਦਿਨ, ਨਾ ਸੂਰਜ; ਉਸ ਵੇਲੇ, ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਪਸ਼ੁਪਾਲਾ ਬਹੁਤ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਦਾ ਸੀ।

ਤਾਨ੍ ਪਾਲਯਨ੍ ਸ ਕਦਾਚਿਦ੍ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ੁਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਚ ਜਗਾਮ ਤੂਰ੍ਣਮ੍ । ਅਨਨ੍ਤਪਾਰਸ੍ਯ ਮਹੋਦਧੇਸ੍ਤੁ ਤੀਰੇ ਵਨਂ ਤਤ੍ਰ ਵਸਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਪਾਃ ।। ੫੧.

ਉਹ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਪੂਰਬੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਉਥੇ ਗਿਆ; ਅੰਤਹੀਨ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਸੱਪ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।

ਅष੍ਟੌ ਦ੍ਰੁਮਾਃ ਕਾਮਵਹਾ ਨਦੀ ਚ ਤੁਰ੍ਯਕ੍ ਚੋਦ੍ਰ੍ਧ੍ਵਂ ਬਭ੍ਰਮੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚਾਨ੍ਯੇ । ਪਞ੍ਚ ਪ੍ਰਧਾਨਾਃ ਪੁਰੁषਾਸ੍ਤਥੈਕਾਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਬਿਭ੍ਰਤੇ ਤੇਜਸਾ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਾਮ੍ ।। ੫੧.

ਉਥੇ ਅੱਠ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਤੇ ਇੱਕ ਨਦੀ ਸੀ; ਉਪਰ ਪੰਛੀ ਉਡਦੇ ਸਨ, ਹੋਰ ਵੀ ਸਨ; ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਮਨੁੱਖ ਸਨ, ਜੋ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ।