ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਉਵਾਚ । ਗਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪੁष੍ਕਰਂ ਤੀਰ੍ਥਮਗਸ੍ਤ੍ਯੋ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਃ । ਕਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਾਮਾਜਗਾਮਾਸ਼ੁ ਪੁਨਰ੍ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਮਨ੍ਦਿਰਮ੍ ।। ੫੦.

ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਅਗਸਤ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਦੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।

ਤਮਾਗਤਂ ਮੁਨਿਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਜਾ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਃ । ਅਰ੍ਘਪਾਦ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਪੂਜ੍ਯ ਕृਤਾਸਨਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍ । ਉਵਾਚ ਹਰ੍षਿਤੋ ਰਾਜਾ ਤਮृषਿਂ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਮ੍ ।। ੫੦.

ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਪਾਣੀ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

ਰਾਜੋਵਾਚ । ਭਗਵਨ੍ ਕਥਿਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯਾ ऋषਿਵਰੋਤ੍ਤਮ । ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਵਯੁਜੇ ਮਾਸਿ ਵਿਧਾਨਂ ਤਤ੍ ਕृਤਂ ਮਯਾ । ਇਦਾਨੀਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਯਤ੍ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪੁਣ੍ਯਂ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ ।। ੫੦.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਮੈਂ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਸ਼੍ਰृਣੁ ਰਾਜਨ੍ ਮਹਾਬਾਹੋ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਮ੍ । ਉਪੋष੍ਯ ਵਿਧਿਨਾ ਯੇਨ ਯਚ੍ਚਾਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਫਲਮ੍ ।। ੫੦.

ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਰਾਜਨ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖਣੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਿਧਾਨੇਨ ਸਂਕਲ੍ਪ੍ਯ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤੁ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਵਿਭੁਮੇਵਾਰ੍ਚਯੇਦ੍ ਦੇਵਂ ਨਾਰਾਯਣਮਕਲ੍ਮषਮ੍ ।। ੫੦.

ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰਕੇ, ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਸਭ ਥਾਈਂ ਵਿਆਪਕ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਉਚਿਤ ਰੀਤ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਨਮਃ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਸ਼ਿਰਸੇ ਸ਼ਿਰਃ ਸਂਪੂਜਯੇਦ੍ਧਰੇਃ । ਪੁਰੁषਾਯੇਤਿ ਚ ਭੁਜੌ ਕਣ੍ਠਂ ਵੈ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਿਣੇ । ਜ੍ਞਾਨਾਸ੍ਤ੍ਰਾਯੇਤਿ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਾਯ ਤਥਾ ਉਰਃ ।। ੫੦.

ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਪੂਜੋ; ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਬਾਂਹ; ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਗਲ; ਗਿਆਨ-ਅਸਤਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਹਥਿਆਰ; ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਸੀਨਾ ਪੂਜੋ।

ਜਗਦ੍ਗ੍ਰਸਿष੍ਣਵੇ ਪੂਜ੍ਯ ਉਦਰਂ ਦਿਵ੍ਯਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯੇ । ਕਟਿਂ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਪਾਦਾਯ ਪਾਦੌ ਦੇਵਸ੍ਯ ਪੂਜਯੇਤ੍ ।। ੫੦.

ਜਗਤ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਪੇਟ, ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਮਰ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪੈਰ ਪੂਜੋ।

ਅਨੁਲੋਮੇਨ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਨਮੋ ਦਾਮੋਦਰਾਯੇਤਿ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਧਰੇਃ ।। ੫੦.

ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, 'ਦਾਮੋਦਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਏਵਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਿਧਿਨਾ ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਚਤੁਰੋ ਘਟਾਨ੍ । ਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ ਰਤ੍ਨਗਰ੍ਭਾਂਸ੍ਤੁ ਸਿਤਚਨ੍ਦਨਚਰ੍ਚਿਤਾਨ੍ ।। ੫੦.

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚਾਰ ਘੜੇ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਹੋਣ।

ਸ੍ਤ੍ਰਗ੍ਦਾਮਬਦ੍ਧਗ੍ਰੀਵਾਂਸ੍ਤੁ ਸਿਤਵਸ੍ਤ੍ਰਾਵਗੁਣ੍ਠਿਤਾਨ੍ । ਸ੍ਥਾਪਿਤਾਨ੍ ਤਾਮ੍ਰਪਾਤ੍ਰੈਸ੍ਤੁ ਤਿਲਪੂਰ੍ਣੈਃ ਸਕਾਞ੍ਚਨੈਃ ।। ੫੦.

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਰਦਨ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਉਹ ਤਾਮੇ ਦੇ ਪਤ੍ਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਣ, ਜੋ ਤਿਲ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਣ।

ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਸਾਗਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਕਲ੍ਪਿਤਾ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮ । ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਿਧਾਨੇਨ ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਧਰਿਮ੍ । ਯੋਗੀਸ਼੍ਵਰਂ ਯੋਗਨਿਦ੍ਰਾਂ ਚਰਨ੍ਤਂ ਪੀਤਵਾਸਸਮ੍ ।। ੫੦.

ਇਹ ਚਾਰ ਘੜੇ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਹਰੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੀਲੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਤਮਪ੍ਯੇਵਂ ਤੁ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਜਾਗਰਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਵੈष੍ਣਵਂ ਯਜ੍ਞਂ ਯਜੇਦ੍ ਯੋਗੀਸ਼੍ਵਰਂ ਹਰਿਮ੍ ।। ੫੦.

ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਜਾਗਰਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਯਜਨ ਕਰਕੇ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

षੋਡਸ਼ਾਰੇ ਤਥਾ ਚਕ੍ਰੇ ਰਾਜਭਿਰ੍ਬਹੁਭਿਃ ਕृਤੇ । ਏਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਰ੍ਣਾਯ ਚ ਦਾਪਯੇਤ੍ ।। ੫੦.

ਇਹ ਕਰਮ, ਜੋ ਕਈ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਸੋਲ੍ਹਾ-ਸਪੋਕ ਵਾਲੇ ਚੱਕਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਸਵੇਰੇ, ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਸਾਗਰਾ ਦੇਯਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਣਾਂ ਪਞ੍ਚਮਸ੍ਯ ਹ । ਯੋਗੀਸ਼੍ਵਰਂ ਤੁ ਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਦਾਪਯੇਤ੍ ਪ੍ਰਯਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ ।। ੫੦.

ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਚਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮੂਰਤੀ ਭਾਵ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਵੇਦਾਢ੍ਯੇ ਤੁ ਸਮਂ ਦਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਤਦ੍ਵਿਦੇ ਤਥਾ । ਆਚਾਰ੍ਯੇ ਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਗੁਣਿਤਂ ਭਵੇਤ੍ ।। ੫੦.

ਜੇ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਫਲ ਦੂਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪੰਚਰਾਤ੍ਰ ਦੇ ਅਚਾਰਯ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਸ੍ਤ੍ਵਿਮਂ ਸਰਹਸ੍ਯਂ ਤੁ ਸਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਚੋਪਪਾਦਯੇਤ੍ । ਵਿਧਾਨਂ ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਦਤ੍ਤਂ ਕੋਟਿਕੋਟਿਗੁਣੋਤ੍ਤਰਮ੍ ।। ੫੦.

ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਸਾਰਾ ਰਾਜ਼, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗੁਰਵੇ ਸਤਿ ਯਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍ ਪੂਜਯੇਤ੍ ਕੁਧੀਃ । ਸ ਦੁਰ੍ਗਤਿਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਦਤ੍ਤਮਸ੍ਯ ਚ ਨਿष੍ਫਲਮ੍ । ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਗੁਰੌ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦਨ੍ਯਸ੍ਯ ਦਾਪਯੇਤ੍ ।। ੫੦.

ਜੇ ਗੁਰੂ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਤੇ ਕੋਈ ਮੂਰਖ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਮੰਦ ਭਾਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਦਾਨ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ।

ਅਵਿਦ੍ਯੋ ਵਾ ਸਵਿਦ੍ਯੋ ਵਾ ਗੁਰੁਰੇਵ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਮਾਰ੍ਗਸ੍ਥੋ ਵਾਪ੍ਯਮਾਰ੍ਗਸ੍ਥੋ ਗੁਰੁਰੇਵ ਪਰਾ ਗਤਿਃ ।। ੫੦.

ਗੁਰੂ ਚਾਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਗਿਆਨ, ਉਹ ਜਨਾਰਦਨ ਹੀ ਹੈ; ਚਾਹੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਗੁਰੂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਜਿਲ ਹੈ।

ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯ ਗੁਰੁਂ ਯਸ੍ਤੁ ਮੋਹਾਦ੍ ਵਿਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ । ਸ ਜਨ੍ਮਕੋਟਿ ਨਰਕੇ ਪਚ੍ਯਤੇ ਪੁਰੁषਾਧਮਃ ।। ੫੦.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ, ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਉਸ ਤੋਂ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਕੰਮਾ ਮਨੁੱਖ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਏਵਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਵਿष੍ਣੁਮਰ੍ਚ੍ਯ ਚ । ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਭੋਜਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ ।। ੫੦.

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਸਹੀ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਧਰਣੀਵ੍ਰਤਮੇਤਦ੍ਧਿ ਪੁਰਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਪ੍ਰਜਾਪਤ੍ਯਂ ਤਥਾ ਲੇਭੇ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ ।। ੫੦.

ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਧਰਣੀ ਵਰਤ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਯੁਵਨਾਸ਼੍ਵੋऽਪਿ ਰਾਜਰ੍षਿਰਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਪੁਰਾ । ਮਾਨ੍ਧਾਤਾਰਂ ਸੁਤਂ ਲੇਭੇ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ ।। ੫੦.

ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ ਨੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਂਧਾਤਾ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਤਥਾ ਚ ਹੈਹਯੋ ਰਾਜਾ ਕृਤਵੀਰ੍ਯੋ ਨਰਾਧਿਪਃ । ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਵੀਰ੍ਯਂ ਸੁਤਂ ਲੇਭੇ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ ।। ੫੦.

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੈਹਯਾ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕ੍ਰਿਤਵੀਰਯ ਨੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਕਰਤਵੀਰਯ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਸ਼ਕੁਨ੍ਤਲਾऽਪ੍ਯੇਵਮੇਵ ਤਪਸ਼੍ਚੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਲੇਭੇ ਸ਼ਾਕੁਨ੍ਤਲਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਦੌष੍ਯਨ੍ਤਿਂ ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਨਮ੍ ।। ੫੦.

ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਤਪ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਾਕੁੰਤਲਾ, ਦushyant ਦਾ ਚਕਰਵਰਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਤਥਾ ਪੌਰਾਣਰਾਜਾਨੋ ਵੇਦੋਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਿਨਃ । ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤ੍ਵਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੫੦.

ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਪੁਰਾਣੇ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲੇਖਿਤ ਚਕਰਵਰਤੀ, ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਚਕਰਵਰਤੀ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਧਰਣ੍ਯਾ ਅਪਿ ਪਾਤਾਲੇ ਮਗ੍ਨਯਾ ਚਰਿਤਂ ਪੁਰਾ । ਵ੍ਰਤਮੇਤਤ੍ ਤਤੋ ਨਾਮ੍ਨਾ ਧਰਣੀਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੫੦.

ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਤੀ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਵ੍ਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਮਾਪ੍ਤੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਧਰਾ ਦੇਵੀ ਹਰਿਣਾ ਕ੍ਰੋਡਰੂਪਿਣਾ । ਉਦ੍ਧृਤਾऽਦ੍ਯਾਪਿ ਤੁष੍ਟੇਨ ਸ੍ਥਾਪਿਤਾ ਨੌਰਿਵਾਮ੍ਭਸਿ ।। ੫੦.

ਜਦੋਂ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਹਰੀ ਨੇ ਸੂਅਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਠਾਇਆ, ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਨੌਕ ਵਾਂਗ ਟਿਕਾ ਦਿੱਤਾ।

ਧਰਣੀਵ੍ਰਤਮੇਤਦ੍ਧਿ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਤੇ ਮਯਾ ਮੁਨੇ । ਯ ਇਦਂ ਸ਼੍ਰृਣੁਯਾਦ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਸ਼੍ਚ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨਰੋਤ੍ਤਮਃ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਵਿष੍ਣੁਸਾਯੁਜ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੫੦.

ਮੁਨੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਧਰਤੀ ਵ੍ਰਤ ਬਿਆਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੁਰ੍ਵਾਸਸੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਧਰਣੀਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਯਯੌ ਸਤ੍ਯਤਪਾਃ ਸਦ੍ਯੋ ਹਿਮਵਤ੍ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੫੧.

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਸਤ੍ਯਤਪਸ ਨੇ ਦੁर्वਾਸਾ ਦੇ ਧਰਤੀ ਵ੍ਰਤ ਬਾਰੇ ਬੋਲ ਸੁਣੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਹਿਮਾਲਾ ਦੇ ਵਧੀਆ ਪਾਸੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।