ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਪ੍ਰਾਯਾਦ੍ ਭਵਨ੍ਤੌ ਰਕ੍ਸ਼ਪਾਲਕੌ । ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਦ੍ਵਾਵਪਿ ਦੀਪਾਨਾਂ ਜ੍ਵਲਨਾਰ੍ਥਂ ਮਹਾਮਤੇ ।। ੪੯.

ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ, ਤੇ ਚਾਨਣ ਲਈ ਦੋ ਦੀਵੇ ਬਾਲ ਦਿੱਤੇ, ਹੇ ਸਮਝਦਾਰ।

ਗਤੇ ਵੈਸ਼੍ਯੇ ਭਵਨ੍ਤੌਥ ਦੀਪਾਨ੍ ਪ੍ਰਜ੍ਵਾਲ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤੌ । ਯਾਵਤ੍ ਪ੍ਰਭਾਤਾ ਰਜਨੀ ਨਿਸ਼ਾਮੇਕਾਂ ਨਰੋਤ੍ਤਮ ।। ੪੯.

ਜਦ ਵਣਿਕ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਦੀਵੇ ਬਾਲ ਕੇ, ਰਾਤ ਭਰ ਉਥੇ ਟਿਕੇ ਰਹੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਲੰਘ ਨਾ ਗਈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ।

ਤਤਃ ਕਾਲੇ ਮृਤੌ ਤੌ ਤੁ ਉਭੌ ਦ੍ਵਾਵਪਿ ਦਮ੍ਪਤੀ । ਤੇਨ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਤੇ ਜਨ੍ਮ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤਗृਹੇऽਭਵਤ੍ ।। ੪੯.

ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਮਰ ਗਏ। ਉਸ ਪੁੰਨ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲਿਆ।

ਇਯਂ ਤੁ ਪਤ੍ਨੀ ਤੇ ਜਾਤਾ ਪੁਰਾ ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਦਾਸਿਕਾ । ਪਾਰਕ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਦੀਪਸ੍ਯ ਜ੍ਵਾਲਿਤਸ੍ਯ ਹਰੇਰ੍ਗृਹੇ ।। ੪੯.

ਇਹ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਣਿਕ ਦੀ ਦਾਸੀ ਸੀ, ਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਪਰਾਏ ਦੀਵੇ ਦੀ ਜੋਤ ਜਲ ਰਹੀ ਸੀ—

ਯਃ ਪੁਨਃ ਸ੍ਵੇਨ ਵਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿष੍ਣੋਰਗ੍ਰੇ ਪ੍ਰਦੀਪਕਮ੍ । ਜ੍ਵਾਲਯੇਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਯਤ੍ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਤ੍ ਸਂਖ੍ਯਾਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ । ਤੇਨ ਸਾਧੋ ਹਰੇ ਸਾਧੁ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਵਚਨਂ ਮਯਾ ।। ੪੯.

ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਧਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅੱਗੇ ਦੀਵਾ ਬਾਲਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਪੁੰਨਿਆ ਅਣਗਿਣਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਭਲੇ, ਹੇ ਹਰੀ, ਵਧੀਆ!—ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਆਖੀ ਸੀ।

ਕृਤੇ ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਭਕ੍ਤਿਂ ਹਰੇਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਰ੍ਧਂ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਸਮਮੇਤਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੪੯.

ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕੋਈ ਸਾਲ ਭਰ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਅੱਧੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

ਤ੍ਰਿਮਾਸੇ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੂਜਯਁਲ੍ਲਭਤੇ ਫਲਮ੍ । ਨਮੋ ਨਾਰਾਯਣਾਯੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਲੌ ਤੁ ਲਭਤੇ ਫਲਮ੍ । ਤੇਨ ਮੁष੍ਟਂ ਜਗਦ੍ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਭਕ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਮਯੇਰਿਤਮ੍ ।। ੪੯.

ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ 'ਨਮੋ ਨਾਰਾਇਣ' ਆਖਣ ਨਾਲ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਲਈ ਸਿਰਫ ਇਕ ਮੁੱਠੀ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਭਗਤੀ ਨਾਲ।

ਪਾਰਕ੍ਯਦੀਪਸ੍ਯੋਤ੍ਕਰ੍षਾਦ੍ ਵੈ ਦੇਵਾਗ੍ਰੇ ਫਲਮੀਦृਸ਼ਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਫਲਂ ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਜਨ੍ ਫਲਮੇਤਨ੍ ਮਯੇਰਿਤਮ੍ । ਅਹੋ ਮੂਢਾ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਹਰੇਰ੍ਦੀਪਕ੍ਰਿਯਾਫਲਮ੍ ।। ੪੯.

ਪਰਾਏ ਦੀਵੇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅੱਗੇ ਐਸਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਨ, ਜੋ ਫਲ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਉਹੀ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਹਾਏ, ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਹਰੀ ਨੂੰ ਦੀਵਾ ਬਾਲਣ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।

ਏਵਂ ਵਿਧਂ ਦ੍ਵਿਜਾ ਯੇ ਚ ਰਾਜਾਨੋ ਯੇ ਚ ਭਕ੍ਤਿਤਃ । ਯਜਨ੍ਤੇ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਯਜ੍ਞੈਸ੍ਤੇਨ ਤੇ ਸਾਧਵਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੪੯.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਰਾਜੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਗਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਭਲੇ ਲੋਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਅਹਂ ਤਮੇਵ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾऽਨ੍ਯਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਹੀਤਲੇ । ਤੇਨ ਸਾਧੋ ਅਗਸ੍ਤ੍ਯੇਤਿ ਮਯਾ ਚਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਿਤਃ । ਹਰ੍षੇਣ ਮਹਤਾ ਰਾਜਨ੍ ਵ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੇਨ ਮਯੇਰਿਤਮ੍ ।। ੪੯.

ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਮੈਂ ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਹੀ ਮੰਨ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ।

ਸਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਧਨ੍ਯਾ ਸ ਸ਼ੂਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਤਥਾ ਧਨ੍ਯਤਰੋ ਮਤਃ । ਭਰ੍ਤੁਃ ਸੁਸ਼੍ਰੂषਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਪਰੋਕ੍ਸ਼ੇ ਹਰੇਰਿਤਿ ।। ੪੯.

ਉਹ ਔਰਤ ਧੰਨ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਧੰਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਹਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਪਤੀ ਸਾਹਮਣੇ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਸਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਧਨ੍ਯਾ ਤਥਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਦ੍ਵਿਜਸੁਸ਼੍ਰੂषਣੇ ਰਤਃ । ਤਦਨੁਜ੍ਞਯਾ ਹਰੇਰ੍ਭਕ੍ਤਿਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਤੇਨ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ।। ੪੯.

ਉਹ ਔਰਤ ਧੰਨ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ ਧੰਨ ਹੈ ਜੋ ਦੁਜਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਔਰਤ ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ ਵਲੋਂ ਕਰਨੀ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ।

ਆਸੁਰਂ ਭਾਵਮਾਸ੍ਥਾਯ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਾਨ੍ਯਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਤੇਨਾਸੌ ਸਾਧੁਰੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੪੯.

ਅਸੁਰਾਂ ਵਾਲਾ ਸੁਭਾਉ ਰੱਖ ਕੇ ਵੀ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਪੂਰਨ ਪੁਰਖ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਾਧੂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਕੁਲੇ ਭੂਤ੍ਵਾ ਬਾਲ ਏਵ ਵਨਂ ਗਤਃ । ਆਰਾਧ੍ਯ ਵਿष੍ਣੁਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤਤ੍ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨਮ੍ । ਤੇਨ ਸਾਧੋ ਧ੍ਰੁਵੇਤ੍ਯੇਵਂ ਮਯੋਕ੍ਤਂ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮ ।। ੪੯.

ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਧ੍ਰੂਵ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜੰਗਲ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਧੂ ਆਖਿਆ।

ਇਤਿ ਰਾਜਾ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਅਲ੍ਪੋਪਦੇਸ਼ਰਾਜਾऽਸੌ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਮ੍ ।। ੪੯.

ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਗਸਤ ਦੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਘੱਟ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।

ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਮਹਾਭਾਗਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਪੁष੍ਕਰਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ । ਗਤੇऽਗਸ੍ਤ੍ਯੇ ਪ੍ਰਗਚ੍ਛਨ੍ ਵੈ ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍ ।। ੪੯.

ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲਾ ਅਗਸਤ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਥੋਂ ਅਗਸਤ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਿਆ।

ਪृष੍ਟਸ਼੍ਚ ਰਾਜ੍ਞਾ ਤਾਮੇਵ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਉਵਾਚ । ਇਦਮੇਵ ਮਯਾ ਤੁਭ੍ਯਂ ਕਥਿਤਂ ਤੇ ਤਪੋਧਨ ।। ੪੯.

ਜਦੋਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸੇ ਦਿਵਸ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀ ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲੇ।'

ਕਥਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮਗਸ੍ਤ੍ਯੋ ਨृਪਸਤ੍ਤਮਮ੍ । ਉਵਾਚ ਪੁष੍ਕਰਂ ਯਾਮਿ ਪੁਨਰੇष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਗृਹਮ੍ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮਾਸ਼ੁ ਸਦ੍ਯੋऽਦਰ੍ਸ਼ਨਤਾਂ ਮੁਨਿਃ ।। ੪੯.

ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਅਗਸਤ ਨੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਹੁਣ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਮੁਨੀ ਤੁਰ ਗਿਆ ਤੇ ਤੁਰਦੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।

ਰਾਜਾऽਪਿ ਤੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਪਦ੍ਮਨਾਭਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਮ੍ ।. ਉਪੋष੍ਯ ਪਰਮਂ ਕਾਮਮਿਹ ਜਨ੍ਮਨਿ ਚਾਪ੍ਤਵਾਨ੍ ।। ੪੯.

ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਦਮਨਾਭ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਰੱਖੀ ਤੇ ਇਸ ਹੀ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਭ ਵੱਡੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲਏ।

ਸਪਤ੍ਨੀਕੋ ਨृਪਵਰੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਂ ਸਮੁਪੋष੍ਯ ਚ । ਇਹ ਜਨ੍ਮਨਿ ਰਾਜਾऽਸੌ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਾਂਸ੍ਤਥਾऽऽਪ੍ਤਵਾਨ੍ ।। ੪੯.

ਉਹ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਰਾਣੀ ਸਮੇਤ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ।

ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਉਵਾਚ । ਗਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪੁष੍ਕਰਂ ਤੀਰ੍ਥਮਗਸ੍ਤ੍ਯੋ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਃ । ਕਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਾਮਾਜਗਾਮਾਸ਼ੁ ਪੁਨਰ੍ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਮਨ੍ਦਿਰਮ੍ ।। ੫੦.

ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਅਗਸਤ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਦੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।

ਤਮਾਗਤਂ ਮੁਨਿਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਜਾ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਃ । ਅਰ੍ਘਪਾਦ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਪੂਜ੍ਯ ਕृਤਾਸਨਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍ । ਉਵਾਚ ਹਰ੍षਿਤੋ ਰਾਜਾ ਤਮृषਿਂ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਮ੍ ।। ੫੦.

ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਪਾਣੀ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਸਨ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

ਰਾਜੋਵਾਚ । ਭਗਵਨ੍ ਕਥਿਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯਾ ऋषਿਵਰੋਤ੍ਤਮ । ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਵਯੁਜੇ ਮਾਸਿ ਵਿਧਾਨਂ ਤਤ੍ ਕृਤਂ ਮਯਾ । ਇਦਾਨੀਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਯਤ੍ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਪੁਣ੍ਯਂ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ ।। ੫੦.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਮੈਂ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਸ਼੍ਰृਣੁ ਰਾਜਨ੍ ਮਹਾਬਾਹੋ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਮਾਸਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਮ੍ । ਉਪੋष੍ਯ ਵਿਧਿਨਾ ਯੇਨ ਯਚ੍ਚਾਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਫਲਮ੍ ।। ੫੦.

ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਰਾਜਨ, ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖਣੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਿਧਾਨੇਨ ਸਂਕਲ੍ਪ੍ਯ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤੁ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਵਿਭੁਮੇਵਾਰ੍ਚਯੇਦ੍ ਦੇਵਂ ਨਾਰਾਯਣਮਕਲ੍ਮषਮ੍ ।। ੫੦.

ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰਕੇ, ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਸਭ ਥਾਈਂ ਵਿਆਪਕ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਉਚਿਤ ਰੀਤ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਨਮਃ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਸ਼ਿਰਸੇ ਸ਼ਿਰਃ ਸਂਪੂਜਯੇਦ੍ਧਰੇਃ । ਪੁਰੁषਾਯੇਤਿ ਚ ਭੁਜੌ ਕਣ੍ਠਂ ਵੈ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਿਣੇ । ਜ੍ਞਾਨਾਸ੍ਤ੍ਰਾਯੇਤਿ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਾਯ ਤਥਾ ਉਰਃ ।। ੫੦.

ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਪੂਜੋ; ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਬਾਂਹ; ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਗਲ; ਗਿਆਨ-ਅਸਤਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਹਥਿਆਰ; ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਸੀਨਾ ਪੂਜੋ।

ਜਗਦ੍ਗ੍ਰਸਿष੍ਣਵੇ ਪੂਜ੍ਯ ਉਦਰਂ ਦਿਵ੍ਯਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯੇ । ਕਟਿਂ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਪਾਦਾਯ ਪਾਦੌ ਦੇਵਸ੍ਯ ਪੂਜਯੇਤ੍ ।। ੫੦.

ਜਗਤ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਪੇਟ, ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਮਰ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪੈਰ ਪੂਜੋ।

ਅਨੁਲੋਮੇਨ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਨਮੋ ਦਾਮੋਦਰਾਯੇਤਿ ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਧਰੇਃ ।। ੫੦.

ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, 'ਦਾਮੋਦਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਏਵਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਿਧਿਨਾ ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਚਤੁਰੋ ਘਟਾਨ੍ । ਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ ਰਤ੍ਨਗਰ੍ਭਾਂਸ੍ਤੁ ਸਿਤਚਨ੍ਦਨਚਰ੍ਚਿਤਾਨ੍ ।। ੫੦.

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚਾਰ ਘੜੇ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ ਹੋਣ।