ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਉਵਾਚ । ਤਦ੍ਵਦਾਸ਼੍ਵਯੁਜੇ ਮਾਸਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਤਃ । ਸਂਕਲ੍ਪ੍ਯਾਭ੍ਯਰ੍ਚਯੇਦ੍ ਦੇਵਂ ਪਦ੍ਮਨਾਭਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ ।। ੪੯.

ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ, ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਪੱਖ ਦੀ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਪਦਮਨਾਭ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਪਦ੍ਮਨਾਭਾਯ ਪਾਦੌ ਤੁ ਕਟਿਂ ਵੈ ਪਦ੍ਮਯੋਨਯੇ । ਉਦਰਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਯ ਪੁष੍ਕਰਾਕ੍ਸ਼ਾਯ ਵੈ ਉਰਃ । ਅਵ੍ਯਯਾਯ ਤਥਾ ਪਾਣਿਂ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਦਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਪੂਜਯੇਤ੍ ।। ੪੯.

ਪਦਮਨਾਭ ਨੂੰ ਪੈਰ, ਪਦਮਯੋਨੀ ਨੂੰ ਕਮਰ, ਸਰਵਦੇਵ ਨੂੰ ਪੇਟ, ਪੁਸ਼ਕਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਛਾਤੀ, ਤੇ ਅਵਯਯ ਨੂੰ ਹੱਥ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਭਵਾਯ ਸ਼ਿਰਃ ਪੂਜ੍ਯ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਦਗ੍ਰੇ ਘਟਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸੌਵਰ੍ਣਕਂ ਦੇਵਂ ਪਦ੍ਮਨਾਭਂ ਤੁ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ ।। ੪੯.

ਪ੍ਰਭਾਵ ਲਈ ਸਿਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਅੱਗੇ ਘੜਾ ਰੱਖੋ। ਉਸ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਦਮਨਾਭ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਰੱਖੋ।

ਤਮੇਵ ਦੇਵਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਦਿਭਿਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਪ੍ਰਭਾਤਾਯਾਂ ਤੁ ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ । ਏਵਂ ਕृਤੇ ਤੁ ਯਤ੍ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਨ੍ਨਿਬੋਧ ਮਹਾਮੁਨੇ ।। ੪੯.

ਉਸੇ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਆਦਿਕ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਸਵੇਰੇ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੋ। ਹੇ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ, ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਕਿ ਇਹ ਕਰਕੇ ਕਿੰਨਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਆਸੀਤ੍ ਕृਤਯੁਗੇ ਰਾਜਾ ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵੋ ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ । ਯਸ੍ਯ ਨਾਮ੍ਨਾऽਭਵਦ੍ ਵਰ੍षਂ ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵਂ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ ।। ੪੯.

ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਨਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਹੀ ਭਦਰਾਸ਼ਵ ਨਾਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਬਣਿਆ।

ਤਸ੍ਯਾਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਤੁ ਗृਹਮਾਗਤ੍ਯ ਸਤ੍ਤਮ । ਉਵਾਚ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਵਸਾਮਿ ਭਵਤੋ ਗृਹੇ ।। ੪੯.

ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਅਗਸਤਿਆ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਮੁਨੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਘਰ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਰਹਾਂਗਾ।'

ਤਂ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਰਸਾ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥੀਯਤਾਮਿਤ੍ਯਭਾषਤ । ਤਸ੍ਯ ਕਾਨ੍ਤਿਮਤੀ ਨਾਮ ਭਾਰ੍ਯਾ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨਾ ।। ੪੯.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹੋ।' ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਂ ਕਾਂਤਿਮਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਸੀ।

ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੇਜਃ ਸਮਭਵਦ੍ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਸਂਨਿਭਮ੍ । ਸ਼ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਤਸ੍ਯਾਸਨ੍ ਸਪਤ੍ਨੀਨਾਂ ਯਤਵ੍ਰਤ ।। ੪੯.

ਉਸ ਦਾ ਤੇਜ ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਸੌ ਹੋਰ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ ਸਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ।

ਤਾ ਦਾਸ੍ਯ ਇਵ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯਹਰਹਃ ਸ਼ੁਭਾਃ । ਕਾਨ੍ਤਿਮਤ੍ਯਾ ਮਹਾਭਾਗ ਭਯਾਤ੍ ਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਵਿਚੇਤਸਃ ।। ੪੯.

ਉਹ ਚੰਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦਾਸੀਆਂ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ। ਕਾਂਤਿਮਤੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਹਿਮੀਆਂ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿੰਦੀਆਂ।

ਤਾਮਗਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰੂਪਤੇਜੋऽਨ੍ਵਿਤਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ । ਸਪਤ੍ਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਭਯਾਤ੍ ਤਸ੍ਯਾਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯਃ ਕਰ੍ਮ ਸ਼ੋਭਨਮ੍ । ਰਾਜਾ ਤੁ ਤਸ੍ਯਾ ਮੁਦਿਤਂ ਮੁਖਮੇਵਾਵਲੋਕਯਨ੍ ।। ੪੯.

ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਦੇਖਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪਤਨੀਆਂ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਖਾਤਰ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ। ਰਾਜਾ ਸਦਾ ਉਸ ਦਾ ਖਿੜਿਆ ਚਿਹਰਾ ਹੀ ਤੱਕਦਾ ਸੀ।

ਏਵਂਭੂਤਾਮਥੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਞੀਂ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨਾਮ੍ । ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ ਜਗਨ੍ਨਾਥੇਤ੍ਯਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਹ ਹਰ੍षਿਤਃ ।। ੪੯.

ਇੰਝ ਸੋਹਣੀ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਗਸਤਿਆ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ!'

ਦ੍ਵਿਤੀਯੇ ਦਿਵਸੇऽਪ੍ਯੇਵਂ ਰਾਜ੍ਞੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਮ੍ । ਅਹੋ ਮੁष੍ਟਮਹੋ ਮੁष੍ਟਂ ਜਗਦੇਤਚ੍ਚਰਾਚਰਮ੍ । ਇਤ੍ਯਗਸ੍ਤ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇऽਹ੍ਨਿ ਰਾਜ੍ਞੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾऽਭ੍ਯੁਵਾਚ ਹ ।। ੪੯.

ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਵੀ, ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਚਮਕਦਾਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹਾਏ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਸਿਰਫ ਇਕ ਮੁੱਠੀ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਗਸਤ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।

ਤृਤੀਯੇऽਹਨਿ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਨਰੇਵਮੁਵਾਚ ਹ । ਅਹੋ ਮੂਢਾ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਯ ਏਕੇऽਹ੍ਨਿ ਫਲਂ ਚੈਤਦ੍ ਰਾਜ੍ਞੇ ਤੁष੍ਟਃ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਵਾਨ੍ ।। ੪੯.

ਤੀਜੇ ਦਿਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, 'ਹਾਏ, ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਗੋਵਿੰਦ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਫਲ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਇਕ ਹੀ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ।'

ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਦਿਵਸੇ ਹਸ੍ਤਾਵੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਪੁਨਰਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਃ ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ । ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸਾਧੁ ਨृਪਾਃ ਸਾਧੁ ਵੈਸ਼੍ਯਾਃ ਸਾਧੁ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ ।। ੪੯.

ਚੌਥੇ ਦਿਨ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, 'ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ, ਹੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ! ਔਰਤਾਂ, ਸ਼ੂਦਰ—ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ! ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਰਾਜੇ—ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ! ਵਣਿਕ—ਵਧੀਆ!'

ਸਾਧੁ ਭਦ੍ਰਾਸ਼੍ਵ ਸਾਧੁ ਤ੍ਵਂ ਭੋऽਗਸ੍ਤ੍ਯ ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ ਤੇ । ਸਾਧੁ ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦ ਤੇ ਸਾਧੁ ਧ੍ਰੁਵ ਸਾਧੋ ਮਹਾਵ੍ਰਤ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਨਰ੍ਤੋਚ੍ਚੈਰਗਸ੍ਤ੍ਯੋ ਰਾਜਸਂਨਿਧੌ ।। ੪੯.

'ਵਧੀਆ, ਭਦਰਾਸ਼ਵ, ਤੂੰ ਵਧੀਆ! ਹੇ ਅਗਸਤ, ਤੂੰ ਵੀ ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਤੂੰ ਵਧੀਆ! ਧ੍ਰੂਵ, ਵੱਡੇ ਵਰਤ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਵੀ ਵਧੀਆ!' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਅਗਸਤ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਏਵਂਭੂਤਂ ਚ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਪਤ੍ਨੀਕੋ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਃ । ਕਿਂ ਹਰ੍षਕਾਰਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਯੇਨੇਤ੍ਥਂ ਨृਤ੍ਯਤੇ ਭਵਾਨ੍ ।। ੪੯.

ਉਸਨੂੰ ਐਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਰਾਣੀ ਸਮੇਤ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, 'ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਇੰਝ ਨੱਚ ਰਹੇ ਹੋ?'

ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਅਹੋ ਮੂਰ੍ਖਃ ਕੁਰਾਜਾ ਤ੍ਵਮਹੋ ਮੂਰ੍ਖਾऽਨੁਗਾਸ੍ਤ੍ਵਮੀ । ਅਹੋ ਪੁਰੋਹਿਤਾ ਮੂਰ੍ਖਾ ਯੇ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਮੇ ਮਤਮ੍ ।। ੪੯.

ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹਾਏ, ਤੂੰ ਮੂਰਖ ਰਾਜਾ ਹੈਂ! ਤੇਰੇ ਸਾਥੀ ਵੀ ਮੂਰਖ ਹਨ! ਤੇਰੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵੀ ਮੂਰਖ ਹਨ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ!'

ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਰਭਾषਤ । ਨ ਜਾਨੀਮੋ ਵਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਮੇਤਤ੍ ਤ੍ਵਯੇਰਿਤਮ੍ । ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਹਾਭਾਗ ਯਦ੍ਯਨੁਗ੍ਰਹਕृਦ੍ ਭਵਾਨ੍ ।। ੪੯.

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, 'ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛੀ ਹੈ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ!'

ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਇਯਂ ਰਾਜ੍ਞੀ ਤ੍ਵਯਾ ਯਾऽਭੂਦ੍ ਦਾਸੀ ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਵੈਦਿਸ਼ੇ । ਨਗਰੇ ਹਰਿਦਤ੍ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਵਮਸ੍ਯਾਃ ਪਤਿਰੇਵ ਚ । ਤਸ੍ਯੈਵ ਕਰ੍ਮਕਾਰੋऽਭੂਚ੍ਛੂਦ੍ਰਃ ਸੇਵਨਤਤ੍ਪਰਃ ।। ੪੯.

ਅਗਸਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਤੇਰੀ ਰਾਣੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਦਿਸ਼ ਨਗਰ ਦੇ ਇਕ ਵਣਿਕ ਦੀ ਦਾਸੀ ਸੀ। ਤੂੰ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ, ਜੋ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉਹੀ ਉਸ ਵਣਿਕ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।'

ਸ ਵੈਸ਼੍ਯੋऽਸ਼੍ਵਯੁਜੇ ਮਾਸਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਨਿਯਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਸ੍ਵਯਂ ਵਿष੍ਣ੍ਵਾਲਯਂ ਗਤ੍ਵਾ ਪੁष੍ਪਧੂਪਾਦਿਭਿਰ੍ਹਰਿਮ੍ ।। ੪੯.

ਉਹ ਵਣਿਕ, ਅਸ਼ਵਯੁਜ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਨਿਯਮ ਨਾਲ, ਖੁਦ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਗਿਆ ਤੇ ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

ਅਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਪ੍ਰਾਯਾਦ੍ ਭਵਨ੍ਤੌ ਰਕ੍ਸ਼ਪਾਲਕੌ । ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਦ੍ਵਾਵਪਿ ਦੀਪਾਨਾਂ ਜ੍ਵਲਨਾਰ੍ਥਂ ਮਹਾਮਤੇ ।। ੪੯.

ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ, ਤੇ ਚਾਨਣ ਲਈ ਦੋ ਦੀਵੇ ਬਾਲ ਦਿੱਤੇ, ਹੇ ਸਮਝਦਾਰ।

ਗਤੇ ਵੈਸ਼੍ਯੇ ਭਵਨ੍ਤੌਥ ਦੀਪਾਨ੍ ਪ੍ਰਜ੍ਵਾਲ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤੌ । ਯਾਵਤ੍ ਪ੍ਰਭਾਤਾ ਰਜਨੀ ਨਿਸ਼ਾਮੇਕਾਂ ਨਰੋਤ੍ਤਮ ।। ੪੯.

ਜਦ ਵਣਿਕ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਦੀਵੇ ਬਾਲ ਕੇ, ਰਾਤ ਭਰ ਉਥੇ ਟਿਕੇ ਰਹੇ, ਜਦ ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਰਾਤ ਲੰਘ ਨਾ ਗਈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ।

ਤਤਃ ਕਾਲੇ ਮृਤੌ ਤੌ ਤੁ ਉਭੌ ਦ੍ਵਾਵਪਿ ਦਮ੍ਪਤੀ । ਤੇਨ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਤੇ ਜਨ੍ਮ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤਗृਹੇऽਭਵਤ੍ ।। ੪੯.

ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਮਰ ਗਏ। ਉਸ ਪੁੰਨ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲਿਆ।

ਇਯਂ ਤੁ ਪਤ੍ਨੀ ਤੇ ਜਾਤਾ ਪੁਰਾ ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਯ ਦਾਸਿਕਾ । ਪਾਰਕ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਦੀਪਸ੍ਯ ਜ੍ਵਾਲਿਤਸ੍ਯ ਹਰੇਰ੍ਗृਹੇ ।। ੪੯.

ਇਹ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਣਿਕ ਦੀ ਦਾਸੀ ਸੀ, ਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਪਰਾਏ ਦੀਵੇ ਦੀ ਜੋਤ ਜਲ ਰਹੀ ਸੀ—

ਯਃ ਪੁਨਃ ਸ੍ਵੇਨ ਵਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿष੍ਣੋਰਗ੍ਰੇ ਪ੍ਰਦੀਪਕਮ੍ । ਜ੍ਵਾਲਯੇਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਯਤ੍ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਤ੍ ਸਂਖ੍ਯਾਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ । ਤੇਨ ਸਾਧੋ ਹਰੇ ਸਾਧੁ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਵਚਨਂ ਮਯਾ ।। ੪੯.

ਜੋ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਧਨ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਅੱਗੇ ਦੀਵਾ ਬਾਲਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਪੁੰਨਿਆ ਅਣਗਿਣਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਭਲੇ, ਹੇ ਹਰੀ, ਵਧੀਆ!—ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਆਖੀ ਸੀ।

ਕृਤੇ ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਭਕ੍ਤਿਂ ਹਰੇਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਰ੍ਧਂ ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਸਮਮੇਤਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੪੯.

ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕੋਈ ਸਾਲ ਭਰ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਅੱਧੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

ਤ੍ਰਿਮਾਸੇ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੂਜਯਁਲ੍ਲਭਤੇ ਫਲਮ੍ । ਨਮੋ ਨਾਰਾਯਣਾਯੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਲੌ ਤੁ ਲਭਤੇ ਫਲਮ੍ । ਤੇਨ ਮੁष੍ਟਂ ਜਗਦ੍ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਭਕ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਮਯੇਰਿਤਮ੍ ।। ੪੯.

ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ 'ਨਮੋ ਨਾਰਾਇਣ' ਆਖਣ ਨਾਲ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਕਿ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਲਈ ਸਿਰਫ ਇਕ ਮੁੱਠੀ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ ਭਗਤੀ ਨਾਲ।

ਪਾਰਕ੍ਯਦੀਪਸ੍ਯੋਤ੍ਕਰ੍षਾਦ੍ ਵੈ ਦੇਵਾਗ੍ਰੇ ਫਲਮੀਦृਸ਼ਮ੍ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਫਲਂ ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਜਨ੍ ਫਲਮੇਤਨ੍ ਮਯੇਰਿਤਮ੍ । ਅਹੋ ਮੂਢਾ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਹਰੇਰ੍ਦੀਪਕ੍ਰਿਯਾਫਲਮ੍ ।। ੪੯.

ਪਰਾਏ ਦੀਵੇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅੱਗੇ ਐਸਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਨ, ਜੋ ਫਲ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਉਹੀ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਹਾਏ, ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਹਰੀ ਨੂੰ ਦੀਵਾ ਬਾਲਣ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।

ਏਵਂ ਵਿਧਂ ਦ੍ਵਿਜਾ ਯੇ ਚ ਰਾਜਾਨੋ ਯੇ ਚ ਭਕ੍ਤਿਤਃ । ਯਜਨ੍ਤੇ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਯਜ੍ਞੈਸ੍ਤੇਨ ਤੇ ਸਾਧਵਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ ।। ੪੯.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਰਾਜੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਗਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਭਲੇ ਲੋਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।