ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਸ਼੍ਵਮਾਰੁਹ੍ਯ ਸ ਪੁਨਰ੍ਵਾਮਦੇਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਯਯੌ । ਤਤ੍ਰਾਪृਚ੍ਛਦ੍ ऋषਿਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਕੇ ਤੇ ਨਿਪਾਤਿਤਾਃ । ਏਤਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਮृषੇ ਮਹ੍ਯਂ ਕਥਯਸ੍ਵ ਪ੍ਰਸੀਦ ਮੇ ।। ੪੭.

ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਵਾਮਦੇਵ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਉਹ ਔਰਤ ਕੌਣ ਸੀ? ਉਹ ਮਰੇ ਹੋਏ ਕੌਣ ਸਨ? ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਹ ਘਟਨਾ ਦਾ ਅਰਥ ਦੱਸੋ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ।'

ਵਾਮਦੇਵ ਉਵਾਚ । ਤ੍ਵਮਾਸੀਚ੍ਛੂਦ੍ਰਜਾਤੀਯ ਅਨ੍ਯਜਨ੍ਮਨਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰੇषਣਂ ਕੁਰ੍ਵਤਾ ਸ਼੍ਰੁਤਾ । ਸ਼੍ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਤੁ ਮਾਸਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ।। ੪੭.

ਵਾਮਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਤ ਦਾ ਸੀ। ਉਥੇ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਤੂੰ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ।'

ਸਵਿਧਾਨਾਤ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਜਨ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵੈ ਸਮੁਪੋषਿਤਾ । ਉਪੋषਿਤਾਯਾਂ ਤਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਰਾਜ੍ਯਂ ਲਬ੍ਧਂ ਤ੍ਵਯਾऽਨਘ ।। ੪੭.

'ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਉਹ ਦਿਨ ਨਿਯਮ ਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ, ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ।'

ਸਰ੍ਵਾਪਤ੍ਸੁ ਚ ਸਾ ਦੇਵੀ ਭਵਨ੍ਤਂ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਤਿ । ਯਯਾ ਵਿਨਿਹਤਾਃ ਕ੍ਰੂਰਾ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾਃ ਪਾਪਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਭਵਾਂਸ਼੍ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਰਾਜਨ੍ ਸ਼੍ਰਾਵਣਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਤੁ ਸਾ ।। ੪੭.

'ਹਰ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੇਵੀ ਤੈਨੂੰ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਕਰੂੜ ਤੇ ਪਾਪੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੇ ਤੂੰ ਬਚ ਗਿਆ। ਉਹੀ ਸਾਵਣ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਹੈ।'

ਏਕੈਵ ਪਾਤਿ ਚਾਪਤ੍ਸੁ ਰਾਜ੍ਯਮੇਕੈਵ ਯਚ੍ਛਤਿ । ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੈਤਾਸ੍ਤੁ ਯੇਨੈਨ੍ਦ੍ਰਂ ਨ ਦਦੁਃ ਪਦਮ੍ ।। ੪੭.

'ਉਹ ਇਕੱਲੀ ਹੀ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਰਾਜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਦਵਾਦਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਦਰਜਾ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਿਆ?'

ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਉਵਾਚ । ਤਦ੍ਵਦ੍ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਮਾਸਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਮ੍ । ਸਂਕਲ੍ਪ੍ਯ ਵਿਧਿਨਾ ਦੇਵਮਰ੍ਚ੍ਚਯੇਤ੍ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।। ੪੮.

ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਭਾਦਰੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੁੱਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਸਵੀ ਨੂੰ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਕਲ੍ਕਿਨੇ ਪਾਦੌ ਹृषੀਕੇਸ਼ਾਯ ਵੈ ਕਟਿਮ੍ । ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਵਿਧ੍ਵਂਸਨਾਯੇਤਿ ਜਗਨ੍ਮੂਰ੍ਤ੍ਤੇ ਤਥੋਦਰਮ੍ ।। ੪੮.

ਕਲਕੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੀ ਕਮਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪੇਟ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਜਗਤ ਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।

ਸ਼ਿਤਿਕਣ੍ਠਾਯ ਕਣ੍ਠਂ ਤੁ ਖਡ੍ਗਪਾਣੇਤਿ ਵੈ ਭੁਜੌ । ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਾਯੇਤਿ ਹਸ੍ਤੌ ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਰ੍ਤ੍ਤੇ ਤਥਾ ਸ਼ਿਰਃ ।। ੪੮.

ਸ਼ਿਤਿਕੰਠ ਦੇ ਗਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤਲਵਾਰ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਰੂਪ ਦੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।

ਏਵਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਮੇਧਾਵੀ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਤ੍ ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰਤੋ ਘਟਮ੍ । ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ ਕਲ੍ਕਿਨਂ ਦੇਵਂ ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਯੇਤ੍ ।। ੪੮.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਘੜਾ ਰੱਖੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਲਕੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਵਾਏ।

ਸਿਤਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਪ੍ਰਦੇਯਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍ਤਮੇ । ਏਵਂ ਕृਤੇ ਭਵੇਦ੍ ਯਸ੍ਤੁ ਤਨ੍ਨਿਬੋਧ ਮਹਾਮੁਨੇ ।। ੪੮.

ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਕਿਸੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਕਿ ਇਸ ਕਰਮ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਪੂਰ੍ਵਂ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਾਲੋऽਭੂਤ੍ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਪੁਰ੍ਯਾਂ ਮਹਾਬਲਃ । ਗੋਤ੍ਰਜੈਰ੍ਹृਤਰਾਜ੍ਯੋऽਸੌ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਮਾਵਿਸ਼ਤ੍ ।। ੪੮.

ਪਹਿਲਾਂ ਕਾਸੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਾਮ ਦਾ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਖੋਹ ਲਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਤਸ੍ਯ ਦ੍ਰੋਣ੍ਯਾਂ ਮਹਾਰਾਜ ਬਦਰੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ਼ੋਭਨਾਮ੍ । ਹृਤਰਾਜ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਗਤਸ਼੍ਰੀਕੋ ਨਰੋਤ੍ਤਮਃ ।। ੪੮.

ਉਥੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇੱਕ ਘਾਟੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਬਦਰੀ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਰਾਜ ਪਦ ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਕਦਾਚਿਦਾਗਤੌ ਤਤ੍ਰ ਪੁਰਾਣਾਵृषਿਸਤ੍ਤਮੌ । ਨਰਨਾਰਾਯਣੌ ਦੇਵੌ ਸਰ੍ਵਦੇਵਨਮਸ੍ਕृਤੌ ।। ੪੮.

ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਥੇ ਦੋ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਉੱਚੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਨਰ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਜੋਗ ਹਨ, ਆਏ।

ਤੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਰਾਜਾਨਂ ਪੂਰ੍ਵਾਗਤਮਰਿਂਦਮੌ । ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਤਂ ਪਰਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵਿष੍ਣ੍ਵਾਖ੍ਯਂ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ ।। ੪੮.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਉਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਏ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਦੀ ਧਿਆਨ ਲਗਾਈ ਹੋਈ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।

ਤੌ ਪ੍ਰੀਤਾਵੂਚਤੁਸ੍ਤਂ ਤੁ ਰਾਜਾਨਂ ਕ੍ਸ਼ੀਣਕਲ੍ਮषਮ੍ । ਵਰਂ ਵृਣੀष੍ਵ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਵਰਦੌ ਸ੍ਵਸ੍ਤਵਾਗਤੌ ।। ੪੮.

ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਪਾਪ ਘਟੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਖਦੇ ਹਨ, 'ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਆਏ ਹਾਂ।'

ਰਾਜੋਵਾਚ । ਭਵਨ੍ਤੌ ਕੌ ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਕਸ੍ਯ ਗृਹ੍ਣਾਮ੍ਯਹਂ ਵਰਮ੍ । ਆਰਾਧਯਾਮਿ ਯਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਵਰਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸ਼ੋਭਨਮ੍ ।। ੪੮.

ਰਾਜਾ ਆਖਦਾ ਹੈ, 'ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਨਾ ਇਹ ਪਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸ ਕੋਲੋਂ ਵਰ ਲਵਾਂ। ਜਿਸ ਦੀ ਮੈਂ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਵਰ ਹੀ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤੌ ਤੁ ਤੌ ਰਾਜ੍ਞਾ ਕਮਾਰਾਧਯਸੇ ਪ੍ਰਭੋ । ਕਂ ਵਾ ਵਰਂ ਵृਣੁष੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਕਥਯਸ੍ਵ ਕੁਤੂਹਲਾਤ੍ ।। ੪੮.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਖਦੇ ਹਨ, 'ਤੂੰ ਕਿਹੜੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਕਿਹੜਾ ਵਰ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ? ਦੱਸ, ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਵਿष੍ਣੁਮਾਰਾਧਯਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਕਥਯਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤੂष੍ਣੀਂ ਤਤਸ੍ਤਾਵੂਚਤੁਃ ਪੁਨਃ ।। ੪੮.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ ਤੇ, ਰਾਜਾ ਆਖਦਾ ਹੈ, 'ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।' ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮੁੜ ਆਖਦੇ ਹਨ।

ਰਾਜਨ੍ ਤਸ੍ਯੈਵ ਦੇਵਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਾਵਯੋਰ੍ਵਰਃ । ਦਾਤਵ੍ਯਸ੍ਤੇ ਵਰਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਸ੍ਤੇ ਮਨਸਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ।। ੪੮.

'ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਸੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਵਰ ਦੇਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ। ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹ ਵਰ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ।'

ਰਾਜੋਵਾਚ । ਯਥਾ ਯਜ੍ਞੇਸ਼੍ਵਰਂ ਦੇਵਂ ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਵਿਵਿਧਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ । ਯष੍ਟੁਂ ਸਮਰ੍ਥਤਾ ਮੇ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਤਥਾ ਮੇ ਦਦਤਂ ਵਰਮ੍ ।। ੪੮.

ਰਾਜਾ ਆਖਦਾ ਹੈ, 'ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਮਰਥਾ ਮਿਲੇ ਕਿ ਮੈਂ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਗਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰ ਸਕਾਂ। ਇਹ ਵਰ ਮੈਨੂੰ ਦਿਓ।'

ਨਰ ਉਵਾਚ । ਸ੍ਵਯਂ ਨਾਰਾਯਣੋ ਦੇਵੋ ਲੋਕਮਾਰ੍ਗਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਕਃ । ਮਯਾ ਸਹ ਤਪਃ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਬਦਰ੍ਯਾਂ ਲੋਕਭਾਵਨਃ ।। ੪੮.

ਨਰ ਆਖਦਾ ਹੈ, 'ਨਾਰਾਇਣ ਆਪ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬਦਰੀ ਵਿੱਚ ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤਪ ਕਰਣ।'

ਅਯਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯੋऽਭਵਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪੁਨਃ ਕੂਰ੍ਮ੍ਮਸ੍ਵਰੂਪਵਾਨ੍ । ਵਰਾਹਸ਼੍ਚਾਭਵਦ੍ ਦੇਵੋ ਨਰਸਿਂਹਸ੍ਤਤੋऽਭਵਤ੍ ।। ੪੮.

ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਮੱਛੀ ਬਣਿਆ, ਫਿਰ ਕੱਛੂਏ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ, ਫਿਰ ਵੱਡਾ ਸੂਰ ਬਣਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਰਸਿੰਘ ਬਣਿਆ।

ਵਾਮਨਸ੍ਤੁ ਤਤੋ ਜਾਤੋ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੋ ਮਹਾਬਲਃ । ਪੁਨਰ੍ਦਾਸ਼ਰਥਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਾਸੁਦੇਵਃ ਪੁਨਰ੍ਬਭੌ ।। ੪੮.

ਫਿਰ ਵਾਮਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਫਿਰ ਜਾਮਦਗਨੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ, ਫਿਰ ਦਾਸਰਥੀ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।

ਬੁਦ੍ਧੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਜਨਂ ਹ੍ਯੇष ਮੋਹਯਾਮਾਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਸਪਤ੍ਨਾਨ੍ ਦਸ੍ਯਵੋ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛਾਨ੍ ਪੁਨਰ੍ਹਤ੍ਵਾ ਮਹੀਮਿਮਾਮ੍ । ਪ੍ਰਕृਤਿਸ੍ਥਾਂ ਚਕਾਰਾਯਂ ਸ ਏष ਭਗਵਾਨ੍ ਹਰਿਃ ।। ੪੮.

ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਬੁੱਧ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਾ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਫਿਰ ਵੈਰੀਆਂ, ਚੋਰਾਂ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਲਿਆਇਆ। ਉਹੀ ਭਗਵਾਨ ਹਰਿ ਹੈ।

ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਮਤ੍ਸ੍ਯਰੂਪੇਣ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਤ੍ਵਮਭੀਪ੍ਸੁਭਿਃ । ਸ੍ਵਵਂਸ਼ੋਦ੍ਧਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਕੂਰ੍ਮਰੂਪੀ ਤੁ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ।। ੪੮.

ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਤਸ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਣ ਲਈ, ਉਹ ਕੁਛ ਲੋਕ ਕੂਰਮ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦੀ ਭੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਭਵੋਦਧਿਨਿਮਗ੍ਨੇਨ ਵਾਰਾਹਃ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਹਰਿਃ । ਨਾਰਸਿਂਹੇਣ ਰੂਪੇਣ ਤਦ੍ਵਤ੍ ਪਾਪਭਯਾਨ੍ਨਰੈਃ ।। ੪੮.

ਹਰਿ ਨੂੰ ਵਾਰਾਹ ਰੂਪ 'ਚ, ਜੋ ਭਵਸਾਗਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਸੀ, ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਲੋਕ ਪਾਪ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਵਾਮਨਂ ਮੋਹਨਾਸ਼ਾਯ ਵਿਤ੍ਤਾਰ੍ਥੇ ਜਗਦਗ੍ਨਿਜਮ੍ । ਕ੍ਰੂਰਸ਼ਤ੍ਰੁਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਯਜੇਦ੍ ਦਾਸ਼ਰਥਿਂ ਬੁਧਃ ।। ੪੮.

ਮੋਹ ਮਿਟਾਉਣ ਤੇ ਧਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਵਾਮਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜਗਤ ਅੱਗ ਤੋਂ ਜੰਮੇ। ਤੇ ਜੋ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹਨ, ਉਹ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਕ੍ਰੂਰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਸ ਹੋਣ।

ਬਲਕृष੍ਣੌ ਯਜੇਦ੍ ਧੀਮਾਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮੋ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਰੂਪਕਾਮੋ ਯਜੇਦ੍ ਬੁਦ੍ਧਂ ਕਲ੍ਕਿਨਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਾਤਨੇ ।। ੪੮.

ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਲਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਜੋ ਰੂਪ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੁੱਧ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਲਕੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਇਮਾਮੇਵਾਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮੁਨਿਃ । ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਂ ਕृਤਵਾਨ੍ ਸੋऽਪਿ ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤੀ ਬਭੂਵ ਹ । ਤਸ੍ਯੈਵ ਨਾਮ੍ਨਾ ਬਦਰੀ ਵਿਸ਼ਾਲਾਖ੍ਯਾऽਭਵਨ੍ਮੁਨੇ ।। ੪੮.

ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸੀ, ਹੇ ਮੁਨੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੁਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਚਕਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਹੀ ਬਦਰੀ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ, ਬਣੀ।