ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ ਪੂਜਿਤੋ ਮੁਨਿਃ ਪ੍ਰਾਹ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਤਪ੍ਯਤੇ ਤਪਃ । ਰਾਜਨ੍ ਕਥਯ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਕਿਂ ਤੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਵਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ।। ੪੪.

ਜਦ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਇਆ, ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਤੂੰ ਇਹ ਤਪੱਸਿਆ ਕਿਸ ਲਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਦੱਸ, ਤੇਰੀ ਕੀ ਇੱਛਾ ਹੈ?'

ਰਾਜੋਵਾਚ । ਅਪੁਤ੍ਰੋऽਹਂ ਮਹਾਭਾਗ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮੇ ਪੁਤ੍ਰਸਂਤਤਿਃ । ਤੇਨ ਮੇ ਤਪ ਆਂਸ੍ਥਾਯ ਕृष੍ਯਤੇ ਸ੍ਵਤਨੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜ ।। ੪੪.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਪੁੱਤ ਨਹੀਂ, ਮੇਰੀ ਪੁੱਤਰੀ ਲਾਈਨ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਇਹ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ।

ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯ ਉਵਾਚ । ਅਲਂ ਤੇ ਤਪਸਾऽਨੇਨ ਮਹਾਕ੍ਲੇਸ਼ੇਨ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਅਲ੍ਪਾਯਾਸੇਨ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੪੪.

ਯਾਜ੍ਯਵਲਕਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਰਾਜਾ, ਹੁਣ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਕਲੀਫ ਵਾਲਾ ਤਪ ਛੱਡ ਦੇ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਤੇਨੂੰ ਪੁੱਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

ਰਾਜੋਵਾਚ । ਕਥਂ ਮੇ ਭਵਿਤਾ ਪੁਤ੍ਰੋ ਅਲ੍ਪਾਯਾਸੇਨ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜ । ਏਤਨ੍ਮੇ ਕਥਯ ਪ੍ਰੀਤੋ ਭਗਵਨ੍ ਪ੍ਰਣਤਸ੍ਯ ਹ ।। ੪੪.

ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ, ਮੈਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਪੁੱਤ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੇਗਾ? ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਮਣ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸੋ।

ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਉਵਾਚ । ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਮੁਨਿਸ੍ਤੇਨ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇਨ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਾ । ਆਚਖ੍ਯੌ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਂ ਚੇਮਾਂ ਵੈਸ਼ਾਖੇ ਸਿਤਪਕ੍ਸ਼ਜਾਮ੍ ।। ੪੪.

ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦੋਂ ਉਸ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇਹ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਮੁਨੀ ਨੇ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚੰਨਣੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਇਹ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।

ਸ ਹਿ ਰਾਜਾ ਵਿਧਾਨੇਨ ਪੁਤ੍ਰਕਾਮੋ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਉਪੋष੍ਯ ਲਬ੍ਧਵਾਨ੍ ਪੁਤ੍ਰਂ ਨਲਂ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਮ੍ । ਯੋऽਦ੍ਯਾਪਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ ਲੋਕੇ ਪੁਣ੍ਯਸ਼੍ਲੋਕੋ ਨਰੋਤ੍ਤਮਃ ।। ੪੪.

ਉਹ ਰਾਜਾ, ਪੁੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਨਲ ਨਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਧਰਮੀ ਪੁੱਤ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਾਸਙ੍ਗਿਕਂ ਫਲਂ ਹ੍ਯੇਤਦ੍ ਗਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਸੁਪੁਤ੍ਰੋ ਜਾਯਤੇ ਵਿਤ੍ਤਵਿਦ੍ਯਾਵਾਨ੍ ਕਾਨ੍ਤਿਰੁਤ੍ਤਮਾ ।। ੪੪.

ਹੇ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ, ਇਹ ਇਸ ਵਰਤ ਦਾ ਸਾਥੀ ਫਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੌਲਤ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਜਨ੍ਮਨਿ ਕਿਂ ਚਿਤ੍ਰਂ ਪਰਲੋਕੇ ਸ਼੍ਰृਣੁष੍ਵ ਮੇ । ਕਲ੍ਪਮੇਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾऽਪ੍ਸਰਸਾਂ ਗਣੈਃ ।। ੪੪.

ਇਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਹੀ ਚਮਤਕਾਰ ਹੈ, ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕਿ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ: ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਪ ਤੱਕ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕ੍ਰੀਡਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪੁਨਃ ਸृष੍ਟੌ ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤੀ ਭਵੇਦ੍ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਯਬ੍ਦਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਜੀਵਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੪੪.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਥੇ ਖੇਡ ਮੁਕਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਨਵੀਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਚਕਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਉਵਾਚ । ਜ੍ਯੇष੍ਠਮਾਸੇऽਪ੍ਯੇਵਮੇਵਂ ਸਂਕਲ੍ਪ੍ਯ ਵਿਧਿਨਾ ਨਰਃ । ਅਰ੍ਚਯੇਤ੍ ਪਰਮਂ ਦੇਵਂ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਨਾਨਾਵਿਧੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ ।। ੪੫.

ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਨਮੋ ਰਾਮਾਭਿਰਾਮਾਯ ਪਾਦੌ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ੍ । ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਾਯੇਤਿ ਕਟਿਂ ਧृਤਵਿਸ਼੍ਵਾਯ ਚੋਦਰਮ੍ ।। ੪੫.

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 'ਰਾਮ, ਜੋ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਆਖ ਕੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਫਿਰ 'ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ' ਆਖ ਕੇ ਕਮਰ ਦੀ ਤੇ 'ਸਭ ਕੁਝ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ' ਆਖ ਕੇ ਪੇਟ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

ਉਰਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਯੇਤਿ ਕਣ੍ਠਂ ਸਂਵਰ੍ਤ੍ਤਕਾਯ ਚ । ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰਧਾਰਿਣੇ ਬਾਹੂ ਸ੍ਵਨਾਮ੍ਨਾऽਬ੍ਜਰਥਾਙ੍ਗਕੌ ।। ੪੫.

'ਸੰਵਤਸਰ' ਆਖ ਕੇ ਛਾਤੀ ਦੀ, 'ਸੰਵਰਤਕ' ਆਖ ਕੇ ਗਲੇ ਦੀ, 'ਸਾਰੇ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਧਾਰੀ' ਆਖ ਕੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਕਮਲ-ਰਥ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਸ਼ਿਰਸੇऽਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਏਵਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਵਿਧਿਵਤ੍ ਪ੍ਰਾਗੁਕ੍ਤਂ ਕੁਮ੍ਭਂ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ ।। ੪੫.

ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਧੀ ਦੱਸਿਆ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਘੜਾ ਉਥੇ ਰੱਖੇ।

ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਦ੍ ਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗਚ੍ਛਨ੍ਨੌ ਸੌਵਰ੍ਣੌ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ । ਅਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨੇਨ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਤੌ । ਦਾਤਵ੍ਯੌ ਮਨਸਾ ਕਾਮਮੀਹਤਾ ਪੁਰੁषੇਣ ਤੁ ।। ੪੫.

ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਦੋ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਉਹ ਮੂਰਤੀਆਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਵੇ।

ਅਪੁਤ੍ਰੇਣ ਪੁਰਾ ਪृष੍ਟੋ ਰਾਜ੍ਞਾ ਦਸ਼ਰਥੇਨ ਚ । ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਪਰਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਵਸਿष੍ਠਃ ਪਰਮਾਰ੍ਚਿਤਃ ।। ੪੫.

ਇਕ ਵਾਰ ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜਾ, ਜਦ ਉਸਦਾ ਪੁੱਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਹ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਪੁੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਉਸਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਖਾਸ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

ਇਦਮੇਵ ਵਿਧਾਨਂ ਤੁ ਕਥਯਾਮਾਸ ਸ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਪ੍ਰਾਗ੍ਰਹਸ੍ਯਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸ ਰਾਜਾ ਕृਤਵਾਨਿਦਮ੍ ।। ੪੫.

ਉਸ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜੰਮੇ ਨੇ ਇਹੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰਮ ਕੀਤਾ।

ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ੍ਵਯਂ ਜਜ੍ਞੇ ਰਾਮਨਾਮਾ ਸੁਤੋ ਬਲੀ । ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਧਾ ਸੋऽਵ੍ਯਯੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪਰਿਤੁष੍ਟੋ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਏਤਦੈਹਿਕਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਪਾਰਤ੍ਰਿਕਮਤਃ ਸ਼੍ਰृਣੁ ।। ੪੫.

ਉਸਦਾ ਪੁੱਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜੰਮਿਆ, ਜੋ ਰਾਮ ਨਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਪੁੱਤ ਸੀ। ਅਵਿਨਾਸੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਫਲ ਹੈ, ਹੁਣ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਦਾ ਸੁਣ।

ਤਾਵਦ੍ ਭੋਗਾਨ੍ ਭੁਞ੍ਜਤੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸਂਸ੍ਥੋ ਯਾਵਦਿਨ੍ਦ੍ਰਾ ਦਸ਼ ਚ ਦ੍ਵਿਦ੍ਵਿਸਂਖ੍ਯਾ । ਅਤੀਤਕਾਲੇ ਪੁਨਰੇਤ੍ਯ ਮਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯੋ ਭਵੇਤ ਰਾਜਾ ਸ਼ਤਯਜ੍ਞਯਾਜੀ । ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਾਪਾਨਿ ਚ ਤਸ੍ਯ ਪੁਂਸਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨਿਰ੍ਵਾਣਮਲਂ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ ।। ੪੫.

ਉਹ ਇੰਨਾ ਸਮਾਂ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਜਿੰਨਾ ਦਸ ਇੰਦਰ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੋ ਗੁਣਾ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਉਹ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਕੇ ਜੰਮਦਾ ਤੇ ਸੌ ਯਗ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਉਵਾਚ । ਆषਾਢੇऽਪ੍ਯੇਵਮੇਵਂ ਤੁ ਸਂਕਲ੍ਪ੍ਯ ਵਿਧਿਨਾ ਨਰਃ । ਅਰ੍ਚਯੇਤ੍ ਪਰਮਂ ਦੇਵਂ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪੈਰਨੇਕਸ਼ਃ ।। ੪੬.

ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਆਢੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ ਪਾਦੌ ਤੁ ਕਟਿਂ ਸਂਕਰ੍षਣਾਯ ਚ । ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਾਯੇਤਿ ਜਠਰਂ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧਾਯ ਵੈ ਉਰਃ ।। ੪੬.

ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਚਰਨ, ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਲਈ ਕਮਰ, ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਲਈ ਪੇਟ ਅਤੇ ਅਨਿਰੁੱਧ ਲਈ ਛਾਤੀ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰੋ।

ਚਕ੍ਰਪਾਣਯੇਤਿ ਭੁਜੌ ਕਣ੍ਠਂ ਭੂਪਤਯੇ ਤਥਾ । ਸ੍ਵਨਾਮ੍ਨਾ ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰੌ ਤੁ ਪੁਰੁषਾਯੇਤਿ ਵੈ ਸ਼ਿਰਃ ।। ੪੬.

ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਨੂੰ ਬਾਂਹਾਂ, ਭੂਪਤੀ ਨੂੰ ਗਲ੍ਹ, ਆਪਣੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚੱਕਰ, ਅਤੇ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਸਿਰ ਅਰਪਣ ਕਰੋ।

ਏਵਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਮੇਧਾਵੀ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਤ੍ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰਤੋ ਘਟਮ੍ । ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਵਸ੍ਤ੍ਰਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਤਸ੍ਯੋਪਰਿ ਤਤੋ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ । ਕਾਞ੍ਚਨਂ ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਤੁ ਚਤੁਰ੍ਵ੍ਯੂਹਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ ।। ੪੬.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਘੜਾ ਰੱਖੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਚੌਥੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਰੱਖੇ।

ਤਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਵਿਧਾਨੇਨ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਦਿਭਿਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍ । ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਤ੍ ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ ਵੇਦਵਾਦਿਨਿ ਸੁਵ੍ਰਤੇ । ਏਵਂ ਨਿਯਮਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਮੇ ।। ੪੬.

ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਵੇ। ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣ, ਜੋ ਇਹ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਕਰੇ, ਉਸਦਾ ਪੂਣ।

ਵਸੁਦੇਵੋऽਭਵਦ੍ ਰਾਜਾ ਯਦੁਵਂਸ਼ਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ । ਦੇਵਕੀ ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਤੁ ਸਮਾਨਵ੍ਰਤਧਾਰਿਣੀ ।। ੪੬.

ਵਾਸੁਦੇਵ ਯਦੁ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇਵਕੀ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਵਰਗੇ ਹੀ ਵਰਤ ਰੱਖਦੀ ਸੀ।

ਸਾ ਤ੍ਵਪੁਤ੍ਰਾऽਭਵਤ੍ ਸਾਧ੍ਵੀ ਪਤਿਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਾ । ਤਸ੍ਯ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਨਾਰਦੋऽਭ੍ਯਗਮਦ੍ ਗृਹਮ੍ ।। ੪੬.

ਉਹ ਸੁਤੀਵ, ਪਤੀ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਹੋਈ, ਪਰ ਪੁੱਤਰ ਰਹਿਤ ਸੀ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਨਾਰਦ ਜੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਆਏ।

ਵਸੁਦੇਵੇਨਾਸੌ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੂਜਿਤੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਵਸੁਦੇਵ ਸ਼੍ਰੁਣੁष੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਂ ਮਮਾਨਘ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਤਾਂ ਚ ਕਥਾਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਗਤੋऽਸ੍ਮਿ ਤਵਾਨ੍ਤਿਕਮ੍ ।। ੪੬.

ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਵਾਸੁਦੇਵ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਸੁਣ। ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਤੁਰੰਤ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।'

ਪृਥਿਵੀ ਦੇਵਸਮਿਤੌ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾ ਯਦੂਤ੍ਤਮ । ਗਤ੍ਵਾ ਚ ਜਲ੍ਪਤੀ ਭਾਰਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਊਹਿਤੁਂ ਸੁਰਾਃ ।। ੪੬.

ਹੇ ਯਦੂਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦਾ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਝੱਲ ਸਕਦੇ।

ਸੌਭਕਂਸਜਰਾਸਨ੍ਧਾਃ ਪੁਨਰ੍ਨਰਕ ਏਵ ਚ । ਕੁਰੁਪਾਞ੍ਚਾਲਭੋਜਾਸ਼੍ਚ ਬਲਿਨੋ ਦਾਨਵਾਃ ਸੁਰਾਃ । ਪੀਡਯਨ੍ਤਿ ਸਮੇਤਾ ਮਾਂ ਤਾਨ੍ ਹਨਧ੍ਵਂ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਃ ।। ੪੬.

ਸੌਭ, ਕੰਸ, ਜਰਾਸੰਧ, ਨਰਕ, ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਕੁਰੂ, ਪਾਂਚਾਲ, ਭੋਜ ਤੇ ਦਾਨਵ — ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੋ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਤੇ ਦੇਵਾ ਨਾਰਾਯਣਂ ਗਤਾਃ । ਮਨਸਾ ਸ ਚ ਦੇਵੇਸ਼ਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ਬਭੌ ।। ੪੬.

ਧਰਤੀ ਵਲੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਕੋਲ ਗਏ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਉਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ।