ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਉਵਾਚ । ਤਦ੍ਵਤ੍ ਫਾਲ੍ਗੁਨਮਾਸੇ ਤੁ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਮ੍ । ਉਪੋष੍ਯ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਹਰਿਮਾਰਾਧਯੇਤ੍ ਸੁਧੀਃ ।। ੪੨.
ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਨਰਸਿਂਹਾਯ ਪਾਦੌ ਤੁ ਗੋਵਿਨ੍ਦਾਯੇਤ੍ਯੁਰੂ ਤਥਾ । ਕਟਿਂ ਵਿਸ਼੍ਵਭੁਜੇ ਪੂਜ੍ਯ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧੇਤ੍ਯੁਰਸ੍ਤਥਾ ।। ੪੨.
ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਪੈਰ, ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਰਾਨ, ਵਿਸ਼ਵਭੁਜ ਦੇ ਕਟ ਤੇ ਅਨਿਰੁੱਧ ਦੇ ਬਾਂਹ ਪੂਜੋ।
ਕਣ੍ਠਂ ਤੁ ਸ਼ਿਤਿਕਣ੍ਠਾਯ ਪਿਙ੍ਗਕੇਸ਼ਾਯ ਵੈ ਸ਼ਿਰਃ । ਅਸੁਰਧ੍ਵਂਸਨਾਯੇਤਿ ਚਕ੍ਰਂ ਤੋਯਾਤ੍ਮਨੇ ਤਥਾ । ਸ਼ਙ੍ਖਮਿਤ੍ਯੇਵ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਫਲੈਸ੍ਤਥਾ ।। ੪੨.
ਸ਼ਿਤਿਕੰਠ ਲਈ ਗਲਾ, ਪਿੰਗਕੇਸ਼ਾ ਲਈ ਸਿਰ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਚੱਕਰ, ਤੇ ਜਲ-ਸਰੂਪ ਲਈ ਸ਼ੰਖ ਪੂਜੋ; ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਦਨ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਨਾਲ ਪੂਜੋ।
ਤਦਗ੍ਰੇ ਘਟਮਾਦਾਯ ਸਿਤਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਤਸ੍ਯੋਪਰਿ ਨृਸਿਹਂ ਤੁ ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਤਾਮ੍ਰਭਾਜਨੇ । ਸੌਵਰ੍ਣ ਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਦਾਰੁਵਂਸ਼ਮਯੇऽਪਿ ਵਾ ।। ੪੨.
ਸਮ੍ਹੇਤ, ਇੱਕ ਘੜਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ 'ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਰੱਖੋ; ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ, ਤਾਮਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਨਰਸਿੰਹ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਰੱਖੋ; ਜੇ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਬਾਂਸ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਵੇ।
ਰਤ੍ਨਗਰ੍ਭਘਟੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਤਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਚ ਮਾਨਵਃ । ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਵੇਦਵਿਦੁषੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ ।। ੪੨.
ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਤੇ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੋ।
ਏਵਂ ਕृਤੇ ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਯਤ੍ ਪੁਰਾ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇਨ ਤੁ । ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਤ੍ਸਨਾਮ੍ਨਾ ਮਹਾਮੁਨੇ ।। ੪੨.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਜੋ ਫਲ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਹੁਣ ਵਤਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।
ਆਸੀਤ੍ ਕਿਂਪੁਰੁषੇ ਵਰ੍षੇ ਰਾਜਾ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਃ । ਭਾਰਤੇਤਿ ਚ ਵਿਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਤ੍ਸਃ ਸੁਤੋऽਭਵਤ੍ ।। ੪੨.
ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੜਾ ਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਭਾਰਤ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤ ਵਤਸਾ ਨਾਂ ਦਾ ਹੋਇਆ।
ਸ ਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਰ੍ਜਿਤਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਹृਤਕੋਸ਼ੋ ਦ੍ਵਿਪਾਦਵਾਨ੍ । ਵਨਂ ਪ੍ਰਾਯਾਤ੍ ਸਪਤ੍ਨੀਕੋ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇऽਵਸਤ੍ ।। ੪੨.
ਜਦ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਤੇ ਹਾਥੀ ਲੈ ਲਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਕਾਲੇਨ ਗਚ੍ਛਤਾ ਸੋऽਥ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਮਹਰ੍षਿਣਾ । ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਮਿਤਿ ਸ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਵਸਸ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਹਾਸ਼੍ਰਮੇ ।। ੪੨.
ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਉੱਤੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਸ ਵੱਡੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਕੀ ਕੰਮ ਹੈ?"
ਰਾਜੋਵਾਚ । ਭਗਵਨ੍ ਹृਤਕੋਸ਼ੋऽਹਂ ਹृਤਰਾਜ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਰ੍ਹਤਸਂਕਲ੍ਪੋ ਭਵਨ੍ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ । ਉਪਦੇਸ਼ਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।। ੪੨.
ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਭਗਵਨ, ਮੇਰਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਤੇ ਰਾਜ ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ, ਮੇਰਾ ਹੌਸਲਾ ਵੀ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਸ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿਓ।"
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਯੇਮਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਂ ਮੁਨੇ । ਵਿਧਿਨਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਾਥ ਸੋऽਪਿ ਸਰ੍ਵਂ ਤਥਾऽਕਰੋਤ੍ ।। ੪੨.
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸੀ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਲਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਵ੍ਰਤਾਨ੍ਤੇ ਭਗਵਾਨ੍ ਨਾਰਸਿਂਹਸ੍ਤੁਤੋष ਹ । ਚਕ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਦਾਚ੍ਚ ਸ਼ਤ੍ਰੂਣਾਂ ਵਿਧ੍ਵਂਸਨਕਰਂ ਪਰਮ੍ ।। ੪੨.
ਉਸ ਵਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਨਰਸਿੰਘ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚੱਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇਨਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ੍ਵਕਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਜਿਤਵਾਨ੍ ਸ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਃ । ਰਾਜ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾऽਸ਼੍ਵਮੇਧਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਮਕਰੋਦ੍ ਵਿਭੁਃ । ਅਨ੍ਤੇ ਚ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਾਖ੍ਯਂ ਪਦਮਾਪ ਚ ਸਤ੍ਤਮ ।। ੪੨.
ਉਸ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਮੁੜ ਲੈ ਲਿਆ। ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਕਰਵਾਏ। ਆਖਰ ਵਿਚ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਏषਾ ਧਨ੍ਯਾ ਪਾਪਹਰਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਭਵਤੋ ਮੁਨੇ । ਕਥਿਤਾ ਯਾ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕੁਰੁ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍ ।। ੪੨.
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇਹ ਸੁਭਾਗੀ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸਣੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੁਣ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕਰ ਲੈ।
ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਉਵਾਚ । ਏਵਮੇਵ ਮੁਨੇ ਮਾਸਿ ਚੈਤ੍ਰੇ ਸਂਕਲ੍ਪ੍ਯ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਮ੍ । ਉਪੋष੍ਯਾਰਾਧਯੇਤ੍ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਦੇਵਦੇਵਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍ ।। ੪੩.
ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਕਰਕੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"
ਵਾਮਨਾਯੇਤਿ ਪਾਦੌ ਤੁ ਵਿष੍ਣਵੇ ਕਟਿਮਰ੍ਚਯੇਤ੍ । ਵਾਸੁਦੇਵੇਤਿ ਜਠਰਮੁਰਃ ਸਂਪੂਰ੍ਣਕਾਯ ਚ ।। ੪੩.
ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਵਾਮਨ ਵਜੋਂ, ਕਮਰ ਦੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਜੋਂ, ਤੇ ਪੇਟ, ਛਾਤੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵਜੋਂ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕਣ੍ਠਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕृਤੇ ਪੂਜ੍ਯ ਸ਼ਿਰੋ ਵੈ ਵ੍ਯੋਮਰੂਪਿਣੇ । ਬਾਹੂ ਵਿਸ਼੍ਵਜਿਤੇ ਪੂਜ੍ਯ ਸ੍ਵਨਾਮ੍ਨਾ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਕੌ ।। ੪੩.
ਗਰਦਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਕ੍ਰਿਤ ਵਜੋਂ, ਸਿਰ ਦੀ ਆਕਾਸ਼-ਸਰੂਪ ਵਜੋਂ, ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਜਿਤ ਵਜੋਂ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਦੇਵਦੇਵਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ । ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਦੇਵੋਤ੍ਤਰਂ ਕੁਮ੍ਭਂ ਸਯੁਗ੍ਮਂ ਪੁਰਤੋ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ ।। ੪੩.
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਪੂਰਬ ਤੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਦੋ ਘੜੇ ਅੱਗੇ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਗੁਕ੍ਤਪਾਤ੍ਰੇ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਵਾਮਨਂ ਕਾਞ੍ਚਨਂ ਬੁਧਃ । ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕृਤਂ ਹ੍ਰਸ੍ਵਂ ਸਿਤਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਿਨਮ੍ ।। ੪੩.
ਸਿਆਣਾ ਮਨੁੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਛੋਟਾ ਵਾਮਨ ਰੱਖੇ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਚਿੱਟਾ ਜਨੇਊ ਪਾਈ ਹੋਈ।
ਕੁਣ੍ਡਿਕਾਂ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਛਤ੍ਰਿਕਾਂ ਪਾਦੁਕੇ ਤਥਾ । ਅਕ੍ਸ਼ਮਾਲਾਂ ਚ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਵृਸਿਕਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।। ੪੩.
ਇਕ ਪਾਸੇ ਕੁੰਡਿਕਾ, ਛਤਰੀ, ਜੁੱਤੀਆਂ, ਅੱਖ ਦੀ ਮਾਲਾ ਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਲਾਠੀ ਵੀ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਤੈਰੁਪਸ੍ਕਰੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਸ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ । ਦਾਪਯੇਤ੍ ਪ੍ਰੀਯਤਾਂ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਹ੍ਰਸ੍ਵਰੂਪੀਤ੍ਯੁਦੀਰਯੇਤ੍ ।। ੪੩.
ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਪਕਰਨ ਲੈ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, "ਵਾਮਨ ਸਰੂਪ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।"
ਮਾਸਨਾਮ੍ਨਾ ਤੁ ਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਵਿਧਾਨਕਮ੍ । ਪ੍ਰੀਯਤਾਮਿਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਵਿਧਿਰੇष ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ ।। ੪੩.
ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦੀ ਰੀਤ ਨਾਲ, ਹਰ ਥਾਂ ਇਹੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ "ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।"
ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਚ ਪੁਰਾ ਰਾਜਾ ਹਰ੍ਯਸ਼੍ਵਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ । ਅਪੁਤ੍ਰਃ ਸ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਪੁਤ੍ਰਮਿਚ੍ਛਂਸ੍ਤਪੋਧਨਮ੍ ।। ੪੩.
ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਰਯਸ਼ਵ ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ। ਉਹ ਨਿਸ਼ੰਤਾਨ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਪੁੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਸ੍ਯੈਵ ਕੁਰ੍ਵਤੋ ਵ੍ਯੁष੍ਟਿਂ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੇ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮ । ਆਜਗਾਮ ਹਰਿਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜਰੂਪਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ।। ੪੩.
ਜਦ ਉਹ ਪੁੱਤ ਦੀ ਖਾਤਰ ਰਾਤ ਜਾਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ, ਹਰਿ ਆਪ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆ ਗਿਆ।
ਉਵਾਚ ਤਪਸਾ ਰਾਜਨ੍ ਕਿਂ ਤੇ ਵ੍ਯਵਸਿਤਂ ਪ੍ਰਭੋ । ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਮਿਤਿ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਤਂ ਵਿਪ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ ।। ੪੩.
ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਤਪੱਸਿਆ ਕਿਸ ਲਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?'। ਉਸ ਵਿਦਵਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਖਾਤਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।'
ਇਦਮੇਵ ਵਿਧਾਨਂ ਤੁ ਕੁਰੁ ਰਾਜਨ੍ਨੁਵਾਚ ਹ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਰਾਜਾਨਂ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੪੩.
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹੀ ਢੰਗ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਕਰੋ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਤੁਰੰਤ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰਾਜਾऽਪਿ ਤਂ ਚਕਾਰਾਸ਼ੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਨ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ । ਦਰਿਦ੍ਰਾਯ ਤਥਾ ਪ੍ਰਾਦਾਤ੍ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਗਾਰ੍ਗਾਯ ਧੀਮਤੇ ।। ੪੩.
ਰਾਜੇ ਨੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਕਰਮ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਗਰੀਬਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਜੋਤਿਰਗਰਗ ਨੂੰ ਭੀ ਦਿੱਤਾ।
ਯਥਾਦਿਤੇਰਪੁਤ੍ਰਾਯਾਃ ਸ੍ਵਯਂ ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਮਾਗਤਃ । ਭਗਵਂਸ੍ਤੇਨ ਸਤ੍ਯੇਨ ਮਮਾਪ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸੁਤੋ ਵਰਃ ।। ੪੩.
ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਪੁੱਤਰਤਾ ਪਾਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਸੱਚ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵੀ ਚੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ।
ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਦਤ੍ਤੇ ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋऽਭਵਨ੍ਮੁਨੇ । ਕੁਵਲਾਸ਼੍ਵ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤੀ ਮਹਾਬਲਃ ।। ੪੩.
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਮুনি; ਉਹ ਕੁਵਲਾਸ਼ਵ ਨਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਚਕਰਵਰਤੀ ਬਣਿਆ।
ਅਪੁਤ੍ਰੋ ਲਭਤੇ ਪੁਤ੍ਰਮਧਨੋ ਲਭਤੇ ਧਨਮ੍ । ਭ੍ਰष੍ਟਰਾਜ੍ਯੋ ਲਭੇਦ੍ ਰਾਜ੍ਯਂ ਮृਤੋ ਵਿष੍ਣੁਪੁਰਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ।। ੪੩.
ਜਿਸ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਗਰੀਬ ਨੂੰ ਧਨ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦਾ ਰਾਜ ਗਿਆ, ਉਹ ਰਾਜ ਮੁੜ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।