ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਦਾਨੀਂ ਮृਗਚਰ੍ਮਾਣਿ ਪਰਿਧਾਯ ਯਤਵ੍ਰਤਾਃ । ਚਰਘ੍ਵਂ ਪਞ੍ਚਵਰ੍षਾਣਿ ਤਤਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਭਵਿष੍ਯਥ ।। ੪੧.

ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਪਾ ਕੇ ਤੇ ਸਿਆਮ ਰਹਿ ਕੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹੋ। ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।"

ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮृਗਚਰ੍ਮੋਪਵੀਤਿਨਃ । ਵਨਂ ਵਿਵਿਸ਼ੁਰਵ੍ਯਗ੍ਰਾ ਜਪਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍ ।। ੪੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਉੱਤੇ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਪਾ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।

ਤਥਾ ਵਰ੍षੇ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਵੀਰਧਨ੍ਵਾ ਮਹੀਪਤਿਃ । ਤਤ੍ਰਾਜਗਾਮ ਯਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੇ ਚਰਨ੍ਤਿ ਮृਗਰੂਪਿਣਃ ।। ੪੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਵੀਰਧਨਵਾਂ ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।

ਤੇ ਚਾਪ੍ਯੇਕਤਰੋਰ੍ਮੂਲੇ ਮृਗਚਰ੍ਮ੍ਮੋਪਵੀਤਿਨਃ । ਜਪਨ੍ਤਃ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤੇ ਹਿ ਰਾਜ੍ਞਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮृਗਾ ਇਤਿ । ਮਤ੍ਵਾ ਵਿਦ੍ਧਾਸ੍ਤੁ ਯੁਗਪਨ੍ਮृਤਾਸ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ ।। ੪੧.

ਉਹ ਸਾਰੇ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਪਾਈ ਖੜੇ ਜਾਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਿਰਣ ਸਮਝ ਕੇ ਤੀਰ ਮਾਰੇ ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਇਕੱਠੇ ਮਰ ਗਏ।

ਤਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਮृਤਾਨ੍ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾਨ੍ । ਭਯੇਨ ਵੇਪਮਾਨਸ੍ਤੁ ਦੇਵਰਾਤਾਸ਼੍ਰਮਂ ਯਯੌ । ਤਤ੍ਰਾਪृਚ੍ਛਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਧ੍ਯਾ ਮਮਾਯਾਤਾ ਮਹਾਮੁਨੇ ।। ੪੧.

ਜਦ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਹ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਰੇ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਡਰ ਕਰ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ ਦੇਵਰਾਤ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਉਥੇ ਆਖਿਆ, "ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।"

ਆਮੂਲ੍ਯ ਤਦ੍ ਵਧਂ ਵृਤ੍ਤਂ ਕਥਯਿਤ੍ਵਾ ਨਰਾਧਿਪਃ । ਭृਸ਼ਂ ਸ਼ੋਕਪਰੀਤਾਤ੍ਮਾ ਰੁਰੋਦ ਭृਸ਼ਦੁਃਖਿਤਃ ।। ੪੧.

ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਦੱਸ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਗਹਿਰੀ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਸ ऋषਿਰ੍ਦੇਵਰਾਤਸ੍ਤੁ ਰੁਦਨ੍ਤਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮਮ੍ । ਉਵਾਚ ਮਾ ਭੈਰ੍ਨृਪਤੇ ਅਪਨੇष੍ਯਾਮਿ ਪਾਤਕਮ੍ ।। ੪੧.

ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇਵਰਾਤ ਨੇ ਰੋਂਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਰਾਜਨ, ਡਰ ਨਾ ਕਰ। ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਾਂਗਾ।"

ਪਾਤਾਲੇ ਸੁਤਲਾਖ੍ਯੇ ਚ ਯਥਾ ਧਾਤ੍ਰੀ ਨਿਮਜ੍ਜਤੀ । ਉਦ੍ਧृਤਾ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਕ੍ਰੋਡਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਨਾ ।। ੪੧.

ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਤਲ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਸੂਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਕੱਢ ਲਿਆ ਸੀ,

ਤਦ੍ਵਦ੍ ਭਵਨ੍ਤਂ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਧ੍ਯਾਪਰਿਪ੍ਲੁਤਮ੍ । ਉਦ੍ਧਰਿष੍ਯਤਿ ਦੇਵੋऽਸੌ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ।। ੪੧.

ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਜਨਾਰਦਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਆਪ ਹੀ ਬਚਾਏਗਾ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਹਰ੍षਿਤੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਕਤਰੇਣ ਪ੍ਰਕਾਰੇਣ ਸ ਮੇ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਸੀਦਤਿ । ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਚਾਸ਼ੁਭਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯੇਨ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਸਤ੍ਤਮ ।। ੪੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਕਿਹੜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਜਦ ਉਹ ਰਾਜੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸਤਕਾਰੀ?'

ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਉਵਾਚ । ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਮੁਨਿਸ੍ਤੇਨ ਦੇਵਰਾਤ ਇਮਂ ਵ੍ਰਤਮ੍ । ਆਚਖ੍ਯੌ ਸੋऽਪਿ ਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭੋਗਾਨ੍ਸੁਪੁष੍ਕਲਾਨ੍ ।। ੪੧.

ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਦੇਵਰਾਤ ਨੇ ਇਹ ਵਰਤ ਦੱਸਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵਰਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਸੁਖ-ਸੰਪਤੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ।

ਮੁਤ੍ਯੁਕਾਲੇ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸੌਵਰ੍ਣੇਨ ਵਿਰਾਜਤਾ । ਵਿਮਾਨੇਨਾਗਮਤ੍ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਿਨ੍ਦ੍ਰਲੋਕਂ ਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ।। ੪੧.

ਮਰਨ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਸੋਨੇ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਰਥ 'ਚ ਬੈਠ ਕੇ ਸਵਰਗ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।

ਤਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਰ੍ਘ੍ਯਮਾਦਾਯ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨੇਨ ਨਿਰ੍ਯਯੌ । ਆਯਾਨ੍ਤਮਿਨ੍ਦ੍ਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਤਮੂਚੁਰ੍ਵਿष੍ਣੁਕਿਂਕਰਾਃ । ਨ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯੋ ਦੇਵਰਾਜਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਧੀਨਸ੍ਤਪਸਾ ਇਤਿ ।। ੪੧.

ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਰਤੀ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ; ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਨੇ ਤਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।'

ਏਵਂ ਸਰ੍ਵੇ ਲੋਕਪਾਲਾ ਨਿਰ੍ਯਯੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੇਜਸਾ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾਸ਼੍ਚ ਤੈਰ੍ਵਿष੍ਣੁਕਿਂਕਰੈਰ੍ਹੀਨਕਰ੍ਮਣਃ । ਏਵਂ ਸ ਸਤ੍ਯਲੋਕਾਨ੍ਤਂ ਗਤੋ ਰਾਜਾ ਮਹਾਮੁਨੇ ।। ੪੧.

ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ; ਪਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਯ ਲੋਕ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।

ਅਪੁਨਰ੍ਮਾਰਕੇ ਲੋਕੇ ਦਾਹਪ੍ਰਲਯਵਰ੍ਜ੍ਜਿਤੇ । ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਤਿष੍ਠਤੇ ਦੇਵੈਃ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨੋ ਮਹਾਨृਪਃ । ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਯਜ੍ਞਪੁਰੁषੇ ਕਿਂ ਚਿਤ੍ਰਂ ਯੇਨ ਤਦ੍ਭਵੇਤ੍ ।। ੪੧.

ਮੌਤ, ਜਲਣ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਅੱਜ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਯਜਨ ਦੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੀ ਅਜੀਬ ਹੈ ਜੋ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?

ਇਹ ਜਨ੍ਮਨਿ ਸੌਭਾਗ੍ਯਮਾਯੁਰਾਰੋਗ੍ਯਸਮ੍ਪਦਃ । ਏਕੈਕਾ ਵਿਧਿਨੋਪਾਸ੍ਤਾ ਦਦਾਤ੍ਯਮृਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੪੧.

ਇਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਸੁਭਾਗ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ, ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਤੇ ਧਨ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਮਰਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਵਰ੍षਸਂਪੂਰ੍ਣੇ ਸ ਦਦਾਤਿ ਸ੍ਵਕਂ ਪਦਮ੍ । ਨਾਰਾਯਣਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਪਰਾਰ੍ਧ੍ਯਂ ਚ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੪੧.

ਫਿਰ, ਜਦ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ — ਨਾਰਾਇਣ, ਚਾਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਕੀਮਤੀ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਯਥੈਵੋਦ੍ਧृਤਵਾਨ੍ ਵੇਦਾਨ੍ ਮਤ੍ਸ੍ਯਰੂਪੇਣ ਕੇਸ਼ਵਃ । ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਮ੍ਬੁਧੌ ਮਥ੍ਯਮਾਨੇ ਮਨ੍ਦਰਂ ਧृਤਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਕੂਰ੍ਮਰੂਪਾਖ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਪਸ਼੍ਯ ਵੈष੍ਣਵੀ ।। ੪੧.

ਜਿਵੇਂ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਮੱਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ; ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਮਥਣ ਵੇਲੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਥੰਭਿਆ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੂਜਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਰੂਪ, ਕੂਰਮ (ਕੱਛੂਆ) ਵੇਖੋ।

ਯਥਾ ਰਸਾਤਲਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼੍ਮਾਂ ਚ ਧृਤਵਾਨ੍ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ । ਵਰਾਹਰੂਪੀ ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਤृਤੀਯਾ ਪਸ਼੍ਯ ਵੈष੍ਣਵੀ ।। ੪੧.

ਜਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਵਰਾ੍ਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰਸਾਤਲ ਤੋਂ ਉੱਠਾਇਆ; ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੀਜਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਰੂਪ ਵੇਖੋ।

ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਉਵਾਚ । ਤਦ੍ਵਤ੍ ਫਾਲ੍ਗੁਨਮਾਸੇ ਤੁ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਮ੍ । ਉਪੋष੍ਯ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਹਰਿਮਾਰਾਧਯੇਤ੍ ਸੁਧੀਃ ।। ੪੨.

ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

ਨਰਸਿਂਹਾਯ ਪਾਦੌ ਤੁ ਗੋਵਿਨ੍ਦਾਯੇਤ੍ਯੁਰੂ ਤਥਾ । ਕਟਿਂ ਵਿਸ਼੍ਵਭੁਜੇ ਪੂਜ੍ਯ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧੇਤ੍ਯੁਰਸ੍ਤਥਾ ।। ੪੨.

ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਪੈਰ, ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਰਾਨ, ਵਿਸ਼ਵਭੁਜ ਦੇ ਕਟ ਤੇ ਅਨਿਰੁੱਧ ਦੇ ਬਾਂਹ ਪੂਜੋ।

ਕਣ੍ਠਂ ਤੁ ਸ਼ਿਤਿਕਣ੍ਠਾਯ ਪਿਙ੍ਗਕੇਸ਼ਾਯ ਵੈ ਸ਼ਿਰਃ । ਅਸੁਰਧ੍ਵਂਸਨਾਯੇਤਿ ਚਕ੍ਰਂ ਤੋਯਾਤ੍ਮਨੇ ਤਥਾ । ਸ਼ਙ੍ਖਮਿਤ੍ਯੇਵ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਫਲੈਸ੍ਤਥਾ ।। ੪੨.

ਸ਼ਿਤਿਕੰਠ ਲਈ ਗਲਾ, ਪਿੰਗਕੇਸ਼ਾ ਲਈ ਸਿਰ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਚੱਕਰ, ਤੇ ਜਲ-ਸਰੂਪ ਲਈ ਸ਼ੰਖ ਪੂਜੋ; ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚੰਦਨ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਨਾਲ ਪੂਜੋ।

ਤਦਗ੍ਰੇ ਘਟਮਾਦਾਯ ਸਿਤਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਤਸ੍ਯੋਪਰਿ ਨृਸਿਹਂ ਤੁ ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਤਾਮ੍ਰਭਾਜਨੇ । ਸੌਵਰ੍ਣ ਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਦਾਰੁਵਂਸ਼ਮਯੇऽਪਿ ਵਾ ।। ੪੨.

ਸਮ੍ਹੇਤ, ਇੱਕ ਘੜਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ 'ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਕੱਪੜੇ ਰੱਖੋ; ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤੇ, ਤਾਮਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਨਰਸਿੰਹ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਰੱਖੋ; ਜੇ ਹੋ ਸਕੇ ਤਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਲੱਕੜ ਜਾਂ ਬਾਂਸ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਵੇ।

ਰਤ੍ਨਗਰ੍ਭਘਟੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਤਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਚ ਮਾਨਵਃ । ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਵੇਦਵਿਦੁषੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍ ।। ੪੨.

ਉਸ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਤੇ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੋ।

ਏਵਂ ਕृਤੇ ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਯਤ੍ ਪੁਰਾ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇਨ ਤੁ । ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਤ੍ਸਨਾਮ੍ਨਾ ਮਹਾਮੁਨੇ ।। ੪੨.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਜੋ ਫਲ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਹੁਣ ਵਤਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ।

ਆਸੀਤ੍ ਕਿਂਪੁਰੁषੇ ਵਰ੍षੇ ਰਾਜਾ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਃ । ਭਾਰਤੇਤਿ ਚ ਵਿਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਤ੍ਸਃ ਸੁਤੋऽਭਵਤ੍ ।। ੪੨.

ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੜਾ ਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਭਾਰਤ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤ ਵਤਸਾ ਨਾਂ ਦਾ ਹੋਇਆ।

ਸ ਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਰ੍ਜਿਤਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਹृਤਕੋਸ਼ੋ ਦ੍ਵਿਪਾਦਵਾਨ੍ । ਵਨਂ ਪ੍ਰਾਯਾਤ੍ ਸਪਤ੍ਨੀਕੋ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇऽਵਸਤ੍ ।। ੪੨.

ਜਦ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਤੇ ਹਾਥੀ ਲੈ ਲਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਕਾਲੇਨ ਗਚ੍ਛਤਾ ਸੋऽਥ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਮਹਰ੍षਿਣਾ । ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਮਿਤਿ ਸ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਵਸਸ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਹਾਸ਼੍ਰਮੇ ।। ੪੨.

ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਉੱਤੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਸ ਵੱਡੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਕੀ ਕੰਮ ਹੈ?"

ਰਾਜੋਵਾਚ । ਭਗਵਨ੍ ਹृਤਕੋਸ਼ੋऽਹਂ ਹृਤਰਾਜ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਰ੍ਹਤਸਂਕਲ੍ਪੋ ਭਵਨ੍ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ । ਉਪਦੇਸ਼ਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।। ੪੨.

ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਭਗਵਨ, ਮੇਰਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਤੇ ਰਾਜ ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਲੈ ਲਿਆ, ਮੇਰਾ ਹੌਸਲਾ ਵੀ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਸ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿਓ।"