ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਯਸ੍ਤੁ ਧਰਣੀਵ੍ਰਤਕृਨ੍ਨਰਃ । ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਫਲਂ ਚਾਗ੍ਰ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾਂ ਵਰ ।। ੩੯.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਧਰਤੀ-ਵ੍ਰਤ ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਉਸ ਦੇ ਵਧੀਆ ਪੁੰਨ ਫਲ ਨੂੰ ਸੁਣ।
ਯਦਿ ਵਕ੍ਤ੍ਰਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਮਮ ਸੁਵ੍ਰਤ । ਆਯੁਸ਼੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤੁਲ੍ਯਂ ਭਵੇਦ੍ ਯਦਿ ਮਹਾਵ੍ਰਤ ।। ੩੯.
ਹੇ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੇ ਮੇਰੇ ਹਜ਼ਾਰ ਮੂੰਹ ਵੀ ਹੋ ਜਾਣ ਤੇ ਜੇ ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਵਰਤ ਵਾਲੇ,
ਤਦਾਨੀਮਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਫਲਂ ਕਥਯਿਤੁਂ ਭਵੇਤ੍ । ਤਥਾਪ੍ਯੁਦ੍ਦੇਸ਼ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਕਥਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰृਣੁष੍ਵ ਤਤ੍ ।। ੩੯.
ਤਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਇਸ ਧਰਮ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ। ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਦਸ਼ ਸਪ੍ਤ ਦਸ਼ ਦ੍ਵੇ ਚ ਅष੍ਟੌ ਚਤ੍ਵਾਰ ਏਵ ਚ । ਲਕ੍ਸ਼ਾਯੁਤਾਨਿ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਏਕਸ੍ਥਂ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚਤੁਰ੍ਯੁਗਮ੍ ।। ੩੯.
ਦਸ, ਸੱਤ, ਦਸ, ਦੋ, ਅੱਠ ਤੇ ਚਾਰ—ਇਹ ਗਿਣਤੀਆਂ ਹਨ; ਚਾਰ ਲੱਖ ਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਚਤੁਰਯੁਗ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਤੈਰੇਕਸਪ੍ਤਤਿਯੁਗਂ ਭਵੇਨ੍ਮਨ੍ਵਨ੍ਤਰਂ ਮੁਨੇ । ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਾਹੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਸ੍ਤੁ ਤਾਵਤੀ ਰਾਤ੍ਰਿਰਿष੍ਯਤੇ ।। ੩੯.
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇਕੱਤਰ ਇਕੱਤਰ ਇਕੱਤਰ ਸੱਤਰ ਯੁਗ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਮਨਵੰਤਰੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਚੌਦਾਂ ਮਨਵੰਤਰੀਆਂ ਮਿਲ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੰਨੀ ਹੀ ਲੰਬੀ ਉਸ ਦੀ ਰਾਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਦਿਨੋ ਮਾਸਸ੍ਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਸਮਾ ਸ੍ਮृਤਾ । ਤੇषਾਂ ਸ਼ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤੁ ਆਯੁਰ੍ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੩੯.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੀਹ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਐਸੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਯਃ ਸਕृਦ੍ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਮੇਤਾਮਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ । ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਤ੍ਕਾਲਂ ਚੈਵ ਤਿष੍ਠਤਿ ।। ੩੯.
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਇਸ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਇੰਨੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਪਸਂਹਾਰੇ ਤਲ੍ਲਯਂ ਤਿष੍ਠਤੇ ਚਿਰਮ੍ । ਪੁਨਃ ਸृष੍ਟੌ ਭਵੇਦ੍ ਦੇਵੋ ਵੈਰਾਜਾਨਾਂ ਮਹਾਤਪਾਃ ।। ੩੯.
ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੁਬਾਰਾ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਉਹ ਵੈਰਾਜ ਨਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਤਪਸਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਦਿਪਾਪਾਨਿ ਇਹ ਲੋਕਕृਤਾਨ੍ਯਪਿ । ਅਕਾਮੇ ਕਾਮਤੋ ਵਾਪਿ ਤਾਨਿ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ।। ੩੯.
ਇਸ ਵਰਤ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਕੀਤੇ ਪਾਪ, ਚਾਹੇ ਜਾਣ-ਬੁਝ ਕੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਲੋਕੇ ਦਰਿਦ੍ਰੋ ਯੋ ਭ੍ਰष੍ਟਰਾਜ੍ਯੋऽਥ ਵਾ ਨृਪਃ । ਉਪੋष੍ਯ ਤਾਂ ਵਿਧਾਨੇਨ ਸ ਰਾਜਾ ਜਾਯਤੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ।। ੩੯.
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਰਾਜਾ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਗਵਾ ਬੈਠਾ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਉਹ ਇਹ ਵਰਤ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਰੱਖੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੁੜ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਨ੍ਧ੍ਯਾ ਨਾਰੀ ਭਵੇਦ੍ ਯਾ ਤੁ ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਸ਼ੁਭਾ । ਉਪੋष੍ਯਤਿ ਭਵੇਤ੍ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਃ ।। ੩੯.
ਜੇ ਕੋਈ ਔਰਤ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੱਚਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਵਰਤ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਧਰਮੀ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਗਮ੍ਯਾਗਮਨਂ ਯੇਨ ਕृਤਂ ਜਾਨਾਤਿ ਮਾਨਵਃ । ਸ ਇਮਂ ਵਿਧਿਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਪਾਪਾਦ੍ ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੩੯.
ਜੇ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਗਲਤ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਇਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਕ੍ਰਿਯਾਯਾ ਲੋਪੇਨ ਬਹੁਵਰ੍षਕृਤੇਨ ਚ । ਉਪੋष੍ਯੇਮਾਂ ਸਕृਦ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵੇਦਸਂਸ੍ਕਾਰਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੩੯.
ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹੋਣ, ਪਰ ਇਹ ਵਰਤ ਇਕ ਵਾਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਵਾਲੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਮਤ੍ਰ ਬਹੁਨੋਕ੍ਤੇਨ ਨ ਤਦਸ੍ਤਿ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਨੈਵ ਪਾਪਂ ਵਾ ਯਨ੍ਨ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ।। ੩੯.
ਹੇ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ, ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਕੀ ਕਹੀਏ? ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਅਣਪਹੁੰਚੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਤੇ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਜੋ ਨਾਸ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਹ੍ਯੁਪੋषਿਤਾ । ਧਰਣ੍ਯਾ ਮਗ੍ਨਯਾ ਤਾਤ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ ।। ੩੯.
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਇਹ ਨਿਯਮ ਅਪਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਪਿਆਰੇ।
ਅਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਯ ਨੋ ਦੇਯਂ ਵਿਧਾਨਂ ਨਾਸ੍ਤਿਕਾਯ ਚ । ਦੇਵਬ੍ਰਹ੍ਮਦ੍ਵਿषੇ ਵਾऽਪਿ ਨ ਸ਼੍ਰਾਵ੍ਯਂ ਤੁ ਕਦਾਚਨ । ਗੁਰੁਭਕ੍ਤਾਯ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਸਦ੍ਯਃ ਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍ ।। ੩੯.
ਇਹ ਨਿਯਮ ਨਾ ਤਾਂ ਅਦীক্ষਿਤ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾ ਨਾਸਤਿਕ ਨੂੰ, ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਦੇਵਤਾ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਰੂ-ਭਗਤ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਜਨ੍ਮਨਿ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਧਨਂ ਧਾਨ੍ਯਂ ਵਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਭਵਨ੍ਤਿ ਵਿਵਿਧਾ ਯਸ੍ਤੁ ਉਪੋष੍ਯ ਵਿਧਿਨਾ ਤਤਃ ।। ੩੯.
ਇਸੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੱਖ, ਧਨ, ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯ ਇਮਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਦ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਕਲ੍ਪਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸ਼੍ਰृਣੋਤਿ ਵਾ ਸ ਪਾਪੈਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵੈਰੇਵ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੩੯.
ਜੇ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਉੱਤਮ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਉਵਾਚ । ਤਥੈਵ ਪੌषਮਾਸੇ ਤੁ ਅਮृਤਂ ਮਥਿਤਂ ਸੁਰੈਃ । ਤਤ੍ਰ ਕੂਰ੍ਮੋ ਭਵੇਦ੍ ਦੇਵਃ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ।। ੪੦.
ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਥਿਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਆਪ ਹੀ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਕੱਛੂਏ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯੇਯਂ ਤਿਥਿਰੁਦ੍ਦਿष੍ਟਾ ਹਰੇਰ੍ਵੈ ਕੂਰ੍ਮਰੂਪਿਣਃ । ਪੁष੍ਯਮਾਸਸ੍ਯ ਯਾ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਤਃ ।। ੪੦.
ਇਹ ਤਿਥੀ ਹਰੀ ਦੇ ਕੱਛੂਏ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਚੰਨਣੇ ਪੱਖ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਗੇਵ ਸਂਕਲ੍ਪ੍ਯ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਤ੍ ਸ੍ਨਾਨ੍ਨਾਦਿਕਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ । ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਯਾਰਾਧਯੇਦ੍ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾਮੇਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍ । ਪृਥਙ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਦੇਵਦੇਵਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍ ।। ੪੦.
ਉਸ ਦਿਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ, ਪਿਛਲੇ ਵਾਂਗ ਨ੍ਹਾਉਣ-ਧੋਣ ਆਦਿਕ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਤ ਭਰ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
ੴਕੂਰ੍ਮਾਯ ਪਾਦੌ ਪ੍ਰਥਮਂ ਪ੍ਰਪੂਜ੍ਯ ਨਾਰਾਯਣੇਤਿ ਹਰੇਃ ਕਟਿਂ ਚ । ਸਂਕਰ੍षਣਾਯੇਤ੍ਯੁਦਰਂ ਵਿਸ਼ੋਕੇ- ਤ੍ਯੁਰੋਭਵਾਯੇਤਿ ਤਥੈਵ ਕਣ੍ਠਮ੍ । ਸੁਬਾਹਵੇਤ੍ਯੇਵ ਭੁਜੌ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚ ਨਮੋ ਵਿਸ਼ਾਲਾਯ ਰਥਾਙ੍ਗਸਾਰਮ੍ ।। ੪੦.
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 'ਓਮ ਕੱਛੂਏ ਨੂੰ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪੈਰ ਪੂਜੋ। ਫਿਰ 'ਨਾਰਾਇਣ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਕਮਰ, 'ਸੰਕਰਸ਼ਣ' ਨਾਲ ਪੇਟ, 'ਵਿਸ਼ੋਕ' ਨਾਲ ਗਲਾ, 'ਸੁਬਾਹੁ' ਨਾਲ ਬਾਂਹਾਂ, ਅਤੇ 'ਵੱਡੇ ਤੇ ਚੱਕਰਧਾਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸਿਰ ਪੂਜੋ।
ਸ੍ਵਨਾਮਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸੁਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪੈ- ਰ੍ਨਾਨਾਨਿਵੇਦ੍ਯੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਃ ਫਲੈਸ਼੍ਚ । ਅਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਦੇਵਂ ਕਲਸ਼ਂ ਤਦਗ੍ਰੇ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਮਾਲ੍ਯੈਃ ਸਿਤਕਣ੍ਠਦਾਮ ।। ੪੦.
ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਸੁਗੰਧੀ ਫੁੱਲਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਜਨ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ, ਫਿਰ ਉਸ ਘੜੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਾਰਾਂ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਗਲਦੇ ਹਾਰ ਨਾਲ ਸਜਾਵਟ ਕਰ।
ਤਂ ਰਤ੍ਨਗਰ੍ਭਂ ਤੁ ਪੁਰੇਵ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤੋ ਹੇਮਮਯਂ ਤੁ ਦੇਵਮ੍ । ਸਮਨ੍ਦਰਂ ਕੂਰ੍ਮਰੂਪੇਣ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਤਾਮ੍ਰੇ ਘृਤਪੂਰ੍ਣਪਾਤ੍ਰੇ । ਪੂਰ੍ਣਘਟਸ੍ਯੋਪਰਿ ਸਂਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਸ਼੍ਵੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯੈਵਮੇਵਂ ਤੁ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ ।। ੪੦.
ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਜੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਮਤੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਜਾਂ ਸੋਨੇ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਬਣਾਵੇ। ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਕੱਛੂਆ ਰੂਪ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਘਿਉ ਨਾਲ ਭਰੇ ਤਾਮੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਨ ਘੜੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਵੇ।
ਸ਼੍ਵੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਭੋਜ੍ਯ ਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂਸ਼੍ਚ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰੀਣਯੇਦ੍ ਦੇਵਦੇਵਮ੍ । ਨਾਰਾਯਣਂ ਕੂਰ੍ਮਰੂਪੇਣ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਤਥਾ ਸ੍ਵਯਂ ਭੁਞ੍ਜੀਤ ਸਭृਤ੍ਯਵਰ੍ਗਃ ।। ੪੦.
ਦੂਜੇ ਦਿਨ, ਆਪਣੇ ਜੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਕੱਛੂਏ ਵਾਲੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਆਪ ਭੋਜਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਕृਤੇ ਵਿਪ੍ਰ ਸਮਸ੍ਤਪਾਪਂ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਵਿਚਾਰਮ੍ । ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਰਂ ਤੁ ਵਿਹਾਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਲੋਕਂ ਚ ਹਰੇਃ ਪੁਰਾਣਮ੍ । ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਪਾਪਾਨਿ ਵਿਨਾਸ਼ਮਾਸ਼ੁ ਸ਼੍ਰੀਮਾਂਸ੍ਤਥਾ ਜਾਯਤੇ ਸਤ੍ਯਧਰ੍ਮਃ ।। ੪੦.
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਅਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਹਰੀ ਦਾ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਪ ਜਲਦੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਸੱਚੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨੇਕਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰਸਂਚਿਤਾਨਿ ਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਾਪਾਨਿ ਨਰਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ । ਪ੍ਰਾਗੁਕ੍ਤਰੂਪਂ ਤੁ ਫਲਂ ਭਵੇਤ ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਤੁष੍ਟਿਮਾਯਾਤਿ ਸਦ੍ਯਃ ।। ੪੦.
ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਪਾਪ ਭੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਉਵਾਚ । ਏਵਂ ਮਾਘੇ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਂ ਧਰਣੀਭृਤਃ । ਵਰਾਹਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰृਣੁष੍ਵਾਦ੍ਯਾਂ ਮੁਨੇ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕ ।। ੪੧.
ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸੁੱਕਲੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਦਸਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਧਾਰਕ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਵਡਿਆਰ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ, ਵਾਰਾਹਾ ਦਾ ਮੂਲ ਵਰਤ ਸੁਣ।
ਪ੍ਰਾਗੁਕ੍ਤੇਨ ਵਿਧਾਨੇਨ ਸਂਕਲ੍ਪਸ੍ਨਾਨਮੇਵ ਚ । ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਵਂ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ ।। ੪੧.
ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਨਿਯਤ ਕਰਕੇ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਧੂਪਨੈਵੇਦ੍ਯਗਨ੍ਧੈਸ਼੍ਚ ਅਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾऽਚ੍ਯੁਤਂ ਨਰਃ । ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰਤਃ ਕੁਮ੍ਭਂ ਜਲਪੂਰ੍ਣਂ ਤੁ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ ।। ੪੧.
ਧੂਪ, ਨੈਵੇਦ, ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਅਚੁਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਘੜਾ ਰੱਖੇ।