ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੋऽਹਂ ਪੁਰਾ ਤੈਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ । ਤਮੇਵ ਸਰ੍ਵਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਾਪਂ ਸੁਪੁष੍ਕਲਮ੍ ।। ੩੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ ਸੀ; ਮੈਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸ਼ਾਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਾ ਲਿਆ।

ਤਤਸ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਉਕ੍ਤਾऽਨੁਗ੍ਰਹਹੇਤੋਰ੍ਵੈ ਊਚੁਸ੍ਤੇ ਮਾਮਿਮਂ ਪੁਰਾ ।। ੩੭.

ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਹਰ ਦੇਣ ਲਈ ਆਖਿਆ।

षष੍ਠਾਨ੍ਨਕਾਲਿਕਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਯਸ੍ਤੇ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਤਿ ਕਸ਼੍ਚਨ । ਸ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਸ੍ਤੇ ਤੁ ਭਵਿਤਾ ਕਂਚਿਤ੍ਕਾਲਂ ਨਰਾਧਮ ।। ੩੭.

'ਛੇਵੀਂ ਵਾਰ ਖਾਣ-ਪਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੋ ਆਵੇਗਾ, ਹੇ ਮਾੜਾ ਮਨੁੱਖ, ਉਹ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਤੇਰਾ ਖਾਣ ਬਣੇਗਾ।'

ਯਦੇषੁਘਾਤਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਤੁ ਪ੍ਰਾਣੈਃ ਕਣ੍ਠਗਤੈਰ੍ਭਵਾਨ੍ । ਸ਼੍ਰੋष੍ਯਸੇ ਦ੍ਵਿਜਵਕ੍ਤ੍ਰਾਤ੍ ਤੁ ਨਮੋ ਨਾਰਾਯਣੇਤਿ ਹਿ । ਤਦਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਗਤਿਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਭਵਿਤਾ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੩੭.

'ਜਦ ਤੂੰ ਤੀਰ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ, ਜਾਨ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਰੁਕ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ 'ਨਮੋ ਨਾਰਾਇਣ' ਸੁਣੇਗਾ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।'

ਪਰਵਕ੍ਤ੍ਰਗਤਸ੍ਯਾਪਿ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨਾਮ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮਯਾ । ਲਬ੍ਧਦ੍ਵੇषਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਤਵ ਸਤ੍ਤਮ ।। ੩੭.

'ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣਿਆ ਜਾਵੇ, ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਜੀਵ, ਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਨਫ਼ਰਤ ਮਿਲੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਦਾ ਹੈ।'

ਯਃ ਪੁਨਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ ਪੂਜ੍ਯ ਸ੍ਵਵਕ੍ਤ੍ਰੇਣ ਨਮੋ ਹਰਿਮ੍ । ਵਦਨ੍ ਪ੍ਰਾਣਂ ਵਿਮੁਚ੍ਯੇਤ ਮੁਕ੍ਤੌऽਸੌ ਵੀਤਕਿਲ੍ਬਿषਃ ।।। ੩੭.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ 'ਹਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਸਤ੍ਯਮੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਭੁਜਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਜਙ੍ਗਮਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਦੇਵਾਃ ਕੂਟਸ੍ਥਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ ।। ੩੭.

ਇਹ ਗੱਲ ਸੱਚ ਹੈ, ਸੱਚ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਸੱਚ ਹੈ—ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਹੱਥ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ: ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਲਦੇ ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਹਨ; ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਸਦਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਸ ਰਾਜਾ ਵੀਤਕਲ੍ਮषਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋऽਪਿ ਸਦਾਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਂ ਵ੍ਯਾਧਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ ।। ੩੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਰਾਜਾ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਨਿਸ਼ਚਲ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

ऋषਿਰੁਵਾਚ । ਜਿਘृਕ੍ਸ਼ੋਰ੍ਮृਗਰਾਜਸ੍ਯ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਹ੍ਯਹਮ੍ । ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰ ਤੁष੍ਟਸ੍ਤੇ ਦਦ੍ਮਿ ਵਰਂ ਵਰਯ ਸੁਵ੍ਰਤ ।। ੩੭.

ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਨੇਕ ਮਨੁੱਖ; ਮੰਗ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।

ਵ੍ਯਾਧ ਉਵਾਚ । ਏष ਏਵ ਵਰੋ ਮਹ੍ਯਂ ਯਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਮਾਂ ਭਾषਸੇ ਦ੍ਵਿਜ । ਅਤਃ ਪਰਂ ਵਰੇਣਾਹਂ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਧਿ ਮਾਮ੍ ।। ੩੭.

ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹੀ ਵਰ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਵਰ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਮੈਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿਓ।

ऋषਿਰੁਵਾਚ । ਅਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਪੁਰਾ ਪੁਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤੋऽਸ੍ਮਿ ਤਪੋऽਰ੍ਥਿਨਾ । ਬਹੁਪਾਤਕਯੁਕ੍ਤੇਨ ਘੋਰਰੂਪੇਣ ਚਾਨਘ ।। ੩੭.

ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਲੱਭਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੂੰ ਕਈ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ।

ਇਦਾਨੀਂ ਤਵ ਪਾਪਾਨਿ ਦੇਵਿਕਾਭਿषਵੇਣ ਚ । ਮਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਚ ਚਿਰਂ ਵਿष੍ਣੁਨਾਮਸ਼੍ਰੁਤੇਨ ਚ । ਨष੍ਟਾਨਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਦੇਹੋऽਸਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੩੭.

ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਪਾਪ ਦੇਵਿਕਾ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਮੇਰਾ ਲੰਮਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਹਨ; ਤੂੰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

ਇਦਾਨੀਂ ਵਰਮੇਕਂ ਤ੍ਵਂ ਗृਹਾਣ ਮਮ ਸਨ੍ਨਿਧੌ । ਤਪਃ ਕੁਰੁष੍ਵ ਸਾਧੋ ਤ੍ਵਂ ਚਿਰਕਾਲਂ ਯਦੀਚ੍ਛਸਿ ।। ੩੭.

ਹੁਣ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਇੱਕ ਵਰ ਲੈ: ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਨੇਕ ਮਨੁੱਖ, ਤਾਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ।

ਵ੍ਯਾਧ ਉਵਾਚ । ਯ ਏष ਭਵਤਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਨਾਰਾਯਣਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਸ ਕਥਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੈਰੇष ਏਵ ਵਰੋ ਮਮ ।। ੩੭.

ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਸ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਨਾਰਾਇਣ, ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਵਰ ਹੈ।

ऋषਿਰੁਵਾਚ । ਤਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਵ੍ਰਤਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਤ੍ਪੁਰੁषੋऽਚ੍ਯੁਤਮ੍ । ਸ ਪਰਂ ਤਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਭਕ੍ਤਯਾ ਯੁਕ੍ਤਃ ਪੁਮਾਨਿਤਿ ।। ੩੭.

ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਅਚੁਤ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਵ੍ਰਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਭਵਾਨ੍ ਪੁਤ੍ਰ ਵ੍ਰਤਮੇਤਤ੍ ਸਮਾਚਰ । ਨ ਭਕ੍ਸ਼ਯੇਦ੍ ਗਣਾਨ੍ਨਂ ਤੁ ਨ ਵਦੇਦਨृਤਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ।। ੩੭.

ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਅਮਲ ਕਰ: ਕਿਸੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਭੋਜਨ ਨਾ ਖਾ, ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠ ਨਾ ਬੋਲ।

ਏਤਤ੍ ਤੇ ਵ੍ਰਤਮਾਦਿष੍ਟਂ ਮਯਾ ਵ੍ਯਾਧਵਰ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਅਤ੍ਰੈਵਂ ਤਪਸਾ ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤਿष੍ਠ ਤ੍ਵਂ ਯਾਵਦਿਚ੍ਛਸਿ ।। ੩੭.

ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ; ਇਥੇ ਹੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੇ ਰਹੋ, ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਾਨ੍ਵਿਤਂ ਮਤ੍ਵਾ ਵਰਦੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋऽਭਵਤ੍ । ਮੋਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਿਨਮਥੋ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਵਞ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਮੁਨਿਃ ।। ੩੭.

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਬਣ ਗਿਆ; ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਰਿਸ਼ੀ ਉਸ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਸ ਸ਼ੁਭਂ ਸ਼ੋਭਨਂ ਮਾਰ੍ਗਮਾਸ੍ਥਾਯ ਵ੍ਯਾਧਸਤ੍ਤਮਃ । ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਨਿਰਾਹਾਰਸ੍ਤਂ ਗੁਰੁਂ ਮਨਸਾ ਸ੍ਮਰਨ੍ ।। ੩੮.

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਚੰਗਾ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਰਸਤਾ ਪਕੜ ਕੇ, ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ।

ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਕਾਲੇ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸ਼ੀਰ੍ਣਪਰ੍ਣਾਨ੍ਯਭਕ੍ਸ਼ਯਤ੍ । ਸ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਵਿष੍ਟੋ ਵृਕ੍ਸ਼ਮੂਲਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ ।। ੩੮.

ਜਦੋਂ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਉਹ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ ਖਾ ਲਿਆ; ਇਕ ਵਾਰੀ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।

ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਤਰੋਃ ਪਰ੍ਣਮੈਚ੍ਛਦ੍ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮਨ੍ਤਿਕਾਤ੍ । ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਕੁਰ੍ਵਤੋ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਵਾਗੁਵਾਚਾਸ਼ਰੀਰਿਣੀ ।। ੩੮.

ਭੁੱਖਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਰੁੱਖ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੱਤਾ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਇਹ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਬਿਨਾ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ।

ਮਾ ਭਕ੍ਸ਼ਯਸ੍ਵ ਸਕਟਮੁਚ੍ਚੈਰੇਵਂ ਪ੍ਰਭਾषਿਤੇ । ਤਤੋऽਸੌ ਤਂ ਵਿਹਾਯਾਨ੍ਯਦ੍ ਵਾਰ੍ਕ੍ਸ਼ਂ ਪਤਿਤਮਗ੍ਰਹੀਤ੍ ।। ੩੮.

ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ: ਵਕੜਾ ਪੱਤਾ ਨਾ ਖਾ; ਫਿਰ, ਉਹ ਪੱਤਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੂਜੇ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਪੱਤਾ ਲੈ ਲਿਆ।

ਤਮਪ੍ਯੇਵਂ ਨਿषਿਦ੍ਧਂ ਸ੍ਯਾਦਨ੍ਯਂ ਤਥੈਵਮੇਵ ਚ । ਏਵਂ ਸ ਸਕਟਂ ਮਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਾਧਃ ਕਿਞ੍ਚਿਨ੍ਨ ਭਕ੍ਸ਼ਯਤ੍ ।। ੩੮.

ਉਹ ਪੱਤਾ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਨਾਹੀ ਹੋ ਗਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਕੜਾ ਪੱਤਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਖਾ ਸਕਿਆ।

ਨਿਰਾਹਾਰਸ੍ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਸ੍ਮਰਨ੍ ਗੁਰੁਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ । ਤਸ੍ਯਾਥ ਬਹੁਨਾ ਕਾਲੇ ਗਤੇ ऋषਿਵਰੋऽਭ੍ਯਗਾਤ੍ ।। ੩੮.

ਉਹ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੱਡਾ ਰਿਸ਼ੀ ਆ ਗਿਆ।

ਦੁਰ੍ਵਾਸਾਃ ਸ਼ਂਸਿਤਾਤ੍ਮਾ ਵੈ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਾਣਮਪਸ਼੍ਯਤ । ਵ੍ਯਾਧਂ ਤਪੋਤ੍ਥਤੇਜੋਭਿਰ੍ਜ੍ਵਲਮਾਨਂ ਹਵਿਰ੍ਯਥਾ ।। ੩੮.

ਦੁਰਵਾਸਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸੰਯਮਤ ਸੀ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿੰਦ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ; ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਨ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਵੇ।

ਸੋऽਪਿ ਵ੍ਯਾਧਸ੍ਤੁ ਤਂ ਨਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰਸਾऽਥ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍ । ਉਵਾਚ ਸ ਕृਤਾਰ੍ਥੋऽਸ੍ਮਿ ਭਗਵਨ੍ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ ਤਵ ।। ੩੮.

ਉਹ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵੀ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਕਿਹਾ: "ਭਗਵਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।"

ਇਦਾਨੀਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਲਂ ਮੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤ੍ਵਮਵਧਾਰਯ । ਸ਼ੀਰ੍ਣਪਰ੍ਣਾਨਿ ਭਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ ਵੈ ਤੈਰੇਵਾਹਂ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਭਵਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰੀਣਯਾਮੀਤਿ ਵ੍ਯਾਧਸ੍ਤਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੩੮.

ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਤੁਸੀਂ ਸਮਝੋ। ਮੈਂ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ ਖਾ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ," ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨੇ ਇਹ ਬਾਤ ਕਹੀ।

ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਅਪਿ ਤਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍ । ਜਿਜ੍ਞਾਸੁਸ੍ਤਤ੍ਤਪੋ ਵਾਕ੍ਯਮਿਦਮੁਚ੍ਚੈਰੁਵਾਚ ਹ ।। ੩੮.

ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ, ਉਸਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਤਪ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਾਤ ਕਹੀ।

ਯਵਗੋਧੂਮਸ਼ਾਲੀਨਾਮਨ੍ਨਂ ਚੈਵ ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤਮ੍ । ਦੀਯਤਾਂ ਮੇ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਤਾਯ ਤ੍ਵਾਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯਾਗਤਾਯ ਚ ।। ੩੮.

"ਮੈਨੂੰ ਜੌ, ਗਹੂੰ, ਚੌਲ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਦੇਵੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਭੁੱਖਾ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਭਣ ਆਇਆ ਹਾਂ।"