ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਰੁਦਨ੍ਨੁਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਮਾ ਰੁਦ ਤ੍ਵਂ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤਤੋऽਸਾਵਭਵਤ੍ ਪੁਰਾਣਃ । ਨਯਸ੍ਵ ਸृष੍ਟਿਂ ਵਿਤਤਸ੍ਵਰੂਪਾਂ ਭਵਾਨ੍ ਸਮਰ੍ਥੋऽਸਿ ਮਹਾਨੁਭਾਵ ।। ੩੩.

ਰੋਦਦੇ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਨਾ ਰੋ, ਤੂੰ ਰੁਦਰ ਹੈਂ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਗਿਆ। 'ਤੂੰ ਰਚਨਾ ਕਰ, ਜੋ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਸਮਰਥ ਹੈਂ, ਵੱਡਾ ਹੈਂ।'

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰਃ ਸਲਿਲੇ ਮਮਜ੍ਜਮਗ੍ਨੇ ਸਸਰ੍ਜਾਤ੍ਮਭਵਾਯ ਦਕ੍ਸ਼ਃ । ਕਸ੍ਥੇ ਤਦਾ ਦੇਵਵਰੇ ਵਿਤੇਨੁਃ ਸृष੍ਟਿਂ ਤੁ ਤੇ ਮਾਨਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਤਾਃ ।। ੩੩.

ਇਹ ਸੁਣਦੇ ਹੀ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ; ਦਕਸ਼, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਨੇ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਚੰਗੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਰਚਨਾ ਫੈਲਾਈ।

ਤਸ੍ਯਾਂ ਤਤਾਯਾਂ ਤੁ ਸੁਰਾਧਿਪੇ ਤੁ ਪੈਤਾਮਹਂ ਯਜ੍ਞਵਰਂ ਪ੍ਰਕਾਮਮ੍ । ਮਗ੍ਨਃ ਪੁਰਾ ਯਤ੍ਸਲਿਲੇ ਸ ਰੁਦ੍ਰਃ ਉਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਤੁ ਸੁਰਾਨ੍ ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ੁਃ ।। ੩੩.

ਉਸ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਪਿਤਾਮਾ ਦਾ ਉੱਤਮ ਯਜਨ ਹੋਇਆ; ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਰੁਦਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।

ਸੁਸ੍ਤ੍ਰਾਵ ਯਜ੍ਞਂ ਸੁਰਸਿਦ੍ਧਯਕ੍ਸ਼ਾਨੁਪਾਗਤਾਨ੍ ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਂ ਜਗਾਮ । ਮਨ੍ਯੁਂ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਂ ਪਰਿਭਾਵ੍ਯ ਕੇਨ ਸृष੍ਟਂ ਜਗਨ੍ਮਾਂ ਵ੍ਯਤਿਰਿਚ੍ਯ ਮੋਹਾਤ੍ ।। ੩੩.

ਉਸ ਨੇ ਯਜਨ ਕੀਤਾ; ਦੇਵ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਯਕਸ਼ ਆਏ, ਪਰ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਆਪਣੀ ਭੜਕਦੀ ਰੋਹ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ: 'ਕਿਸ ਨੇ, ਭਟਕਣ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਜਗਤ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਚਿਆ?'

ਹਾ ਹੇਤਿ ਚੋਕ੍ਤੇ ਜ੍ਵਲਨਾਰ੍ਚਿषਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਰਾਭਵਨ੍ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਪਿਸ਼ਾਚਸਙ੍ਘਾ ਵੇਤਾਲਭੂਤਾਨਿ ਚ ਯੋਗਿਸਙ੍ਘਾਃ ।। ੩੩.

ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ 'ਹਾ! ਹੇ!' ਆਖਿਆ, ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟਾਂ ਉਠੀਆਂ, ਤੇ ਛੋਟੇ ਪਿਸਾਚ, ਵੇਤਾਲ, ਭੂਤ ਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ।

ਘਨਂ ਯਦਾ ਤੈਰ੍ਵਿਤਤਂ ਵਿਯਚ੍ਚ ਭੂਮਿਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਲੋਕਾਃ । ਤਦਾ ਸ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਤਯਾ ਚਕਾਰ ਧਨੁਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਹਸ੍ਤਮਾਤ੍ਰਮ੍ ।। ੩੩.

ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਸਮਾਨ, ਧਰਤੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਤਦ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਕੇ, ਚੌਵੀ ਹੱਥ ਲੰਬਾ ਧਨੁ ਬਣਾਇਆ।

ਗੁਣਂ ਤ੍ਰਿਵृਤ੍ਤਂ ਚ ਚਕਾਰ ਰੋषਾਦਾਦਤ੍ਤ ਦਿਵ੍ਯੇ ਚ ਧਨੁਰ੍ਗੁਣਂ ਚ । ਤਤਸ਼੍ਚ ਪੂष੍ਣੋ ਦਸ਼ਨਾਨਵਿਧ੍ਯਦ੍ ਭਗਸ੍ਯ ਨੇਤ੍ਰੇ ਵृषਣੌ ਕ੍ਰਤੋਸ਼੍ਚ ।। ੩੩.

ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਵੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਧਨੁ ਦਾ ਤੰਨ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਧਨੁ ਤੇ ਤੰਨ ਚੁੱਕਿਆ; ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਪੁਸ਼ਣ ਦੇ ਦੰਦ, ਭਗਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਕ੍ਰਤੁ ਦੇ ਵਜਨ ਵੱਜ ਦਿੱਤੇ।

ਸ ਵਿਦ੍ਧਬੀਜੋ ਵ੍ਯਪਯਾਤ੍ਕ੍ਰਤੁਸ਼੍ਚ ਮਾਰ੍ਗਂ ਵਾਯੁਰ੍ਧਾਰਧਨ੍ ਯਜ੍ਞਵਾਟਾਤ੍ । ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਪਸ਼ੁਪਤਿਮੁਪੇਯੁਰ੍ਜਗ੍ਮੁਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਣਤਿਂ ਭਵਸ੍ਯ ।। ੩੩.

ਉਹ ਯਜਨ ਕਰਣ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਬੀਜ ਵਿੱਧ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਜੀਵਨ ਦੀ ਧਾਰ ਲੈ ਕੇ ਯਜਨ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਭਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ।

ਆਗਮ੍ਯ ਤਤ੍ਰੈਵ ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਤੁ ਭਵਂ ਪ੍ਰਤੀਤਃ ਸਂਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਦੇਵਾਨ੍ । ਭਕ੍ਤ੍ਯੋਪੇਤਾਨ੍ ਵੀਕ੍ਸ਼ਯਦ੍ ਦੇਵਦੇਵਾਨ੍ ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਨ੍ਤਃ ਕੁਰੁ ਵੀਰਬਾਹੋ ।। ੩੩.

ਉਥੇ ਆ ਕੇ, ਪਿਤਾਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਭਵ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਵਿਰੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸਮਝੋ।'

ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ । ਸृष੍ਟਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਭਵਤਾऽਹਂ ਨ ਚੇਮੇ ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਭਾਗਂ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯਨ੍ਤਿ । ਯਜ੍ਞੋਦ੍ਭਵਂ ਤੇਨ ਰੁषਾ ਮਯੇਮੇ ਹृਤਜ੍ਞਾਨਾ ਵਿਕृਤਾ ਦੇਵਦੇਵ ।। ੩੩.

ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਭਾਗ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ? ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਯਜਨ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਦੇਵਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਮੱਤ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹਨ।'

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਉਵਾਚ । ਦੇਵਾਃ ਸ਼ਂਭੁਂ ਸ੍ਤੁਤਿਭਿਰ੍ਜ੍ਞਾਨਹੇਤੋਰ੍ ਯਜਧ੍ਵਮੁਚ੍ਚੈਰਸੁਰਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ । ਯੇਨ ਰੁਦ੍ਰੋ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤੋषਮੇਤਿ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਤਾ ਤੋषਮਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਚ ਸ੍ਯਾਤ੍ ।। ੩੩.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗਿਆਨ ਲਈ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰ ਵੀ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਰੁਦ੍ਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਰਵ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸੰਤੋਖ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।'

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇਨ ਤੇ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੩੩.

ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ।

ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ । ਨਮੋ ਦੇਵਾਤਿਦੇਵਾਯ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ । ਰਕ੍ਤਪਿਙ੍ਗਲਨੇਤ੍ਰਾਯ ਜਟਾਮੁਕੁਟਧਾਰਿਣੇ ।। ੩੩.

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਲਾਲ ਤੇ ਪੀਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਟਾ ਮੂੜਾ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।'

ਭੂਤਵੇਤਾਲਜੁष੍ਟਾਯ ਮਹਾਭੋਗੋਪਵੀਤਿਨੇ । ਭੀਮਾਟ੍ਟਹਾਸਵਕ੍ਤ੍ਰਾਯ ਕਪਰ੍ਦਿਨ੍ ਸ੍ਥਾਣਵੇ ਨਮਃ ।। ੩੩.

ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਨੂੰ ਜਨੇਊ ਵਜੋਂ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ ਹਾਸੇ ਵਾਲੇ ਮੂੰਹ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਤੇ ਅਡੋਲ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਪੂष੍ਣੋ ਦਨ੍ਤਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਭਗਨੇਤ੍ਰਹਨੇ ਨਮਃ । ਭਵਿष੍ਯਵृषਚਿਹ੍ਨਾਯ ਮਹਾਭੂਤਪਤੇ ਨਮਃ ।। ੩੩.

ਪੂਸ਼ਣ ਦਾ ਦੰਦ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਭਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ, ਵੱਢ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਂ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਭਵਿष੍ਯਤ੍ਰਿਪੁਰਾਨ੍ਤਾਯ ਤਥਾਨ੍ਧਕਵਿਨਾਸ਼ਿਨੇ । ਕੈਲਾਸਵਰਵਾਸਾਯ ਕਰਿਕृਤ੍ਤਿਨਿਵਾਸਿਨੇ ।। ੩੩.

ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅੰਧਕਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕੈਲਾਸਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਚਮੜੀ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਵਿਕਰਾਲੋਦ੍ਰ੍ਧ੍ਵਕੇਸ਼ਾਯ ਭੈਰਵਾਯ ਨਮੋ ਨਮਃ । ਅਗ੍ਨਿਜ੍ਵਾਲਾਕਰਾਲਾਯ ਸ਼ਸ਼ਿਮੌਲਿਕृਤੇ ਨਮਃ ।। ੩੩.

ਵਿਕਰਾਲ ਤੇ ਉੱਪਰ ਉਠੀਆਂ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਭੈਰਵ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੂੰ ਮੂੜਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਭਵਿष੍ਯਕृਤਕਾਪਾਲਿਵ੍ਰਤਾਯ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨੇ । ਤਥਾ ਦਾਰੁਵਨਧ੍ਵਂਸਕਾਰਿਣੇ ਤਿਗ੍ਮਸ਼ੂਲਿਨੇ ।। ੩੩.

ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਪਾਲ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਦਾਰੂ ਵਣ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਭਾਲਾ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਕृਤਕਙ੍ਕਣਭੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰ ਨੀਲਕਣ੍ਠ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਿਨੇ । ਪ੍ਰਚਣ੍ਡਦਣ੍ਡਹਸ੍ਤਾਯ ਵਡਵਾਗ੍ਨਿਮੁਖਾਯ ਚ ।। ੩੩.

ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਕੰਗਣ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ, ਨੀਲਾ ਗਲਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ ਡੰਡਾ ਪਕੜਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਵਡਵਾ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਵੇਦਾਨ੍ਤਵੇਦ੍ਯਾਯ ਨਮੋ ਯਜ੍ਞਮੂਰ੍ਤੇ ਨਮੋ ਨਮਃ । ਦਕ੍ਸ਼ਯਜ੍ਞਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਜਗਦ੍ਭਯਕਰਾਯ ਚ ।। ੩੩.

ਵੇਦਾਂਤ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ, ਯਜਨ ਦੇ ਰੂਪ, ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਾਯ ਦੇਵਾਯ ਸ਼ਿਵਸ਼ਂਭੁਭਵਾਯ ਚ । ਕਪਰ੍ਦਿਨੇ ਕਰਾਲਾਯ ਮਹਾਦੇਵਾਯ ਤੇ ਨਮਃ ।। ੩੩.

ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਦੇਵਤਾ, ਸ਼ਿਵ, ਸ਼ੰਭੂ, ਭਵ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਕਰਾਲ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

ਏਵਂ ਦੇਵੈਃ ਸ੍ਤੁਤਃ ਸ਼ਂਭੁਰੁਗ੍ਰਧਨ੍ਵਾ ਸਨਾਤਨਃ । ਉਵਾਚ ਦੇਵਦੇਵੋऽਹਂ ਯਤ੍ਕਰੋਮਿ ਤਦੁਚ੍ਯਤਾਮ੍ ।। ੩੩.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ, ਸ਼ੰਭੂ, ਜੋ ਸਦਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁ ਧਾਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹਾਂ। ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?'

ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ । ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਦੇਹਿ ਨੋ ਭਵ ਮਾਚਿਰਮ੍ । ਯਜ੍ਞਂ ਸਰਹਸ੍ਯਂ ਨੋ ਯਦਿ ਤੁष੍ਟੋऽਸਿ ਨਃ ਪ੍ਰਭੋ ।। ੩੩.

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਭਵ, ਸਾਨੂੰ ਵੇਦ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇਵੋ, ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਤਾਂ ਯਜਨ ਦਾ ਰਾਜ਼ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।'

ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ । ਭਵਨ੍ਤਃ ਪਸ਼ਵਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭਵਨ੍ਤੁ ਸਹਿਤਾ ਇਤਿ । ਅਹਂ ਪਤਿਰ੍ਵੋ ਭਵਤਾਂ ਤਤੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਥ । ਤਥੇਤਿ ਦੇਵਾਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਹੁਸ੍ਤਤਃ ਪਸ਼ੁਪਤਿਰ੍ਭਵਤ੍ ।। ੩੩.

ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਪਸ਼ੂ ਹੋਵੋਗੇ, ਇਕਠੇ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਲਕ ਹੋਵਾਂਗਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾਵੋਗੇ।' ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ,' ਅਤੇ ਉਹ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਬਣ ਗਿਆ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪਸ਼ੁਪਤਿਂ ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇਨਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਾ । ਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼ੀ ਤੇ ਦੇਵੇਸ਼ ਤਿਥਿਰਸ੍ਤੁ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੩੩.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਚੌਦਵੀਂ ਤਿਥੀ ਤੇਰੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।'

ਤਸ੍ਯਾਂ ਤਿਥੌ ਭਵਨ੍ਤਂ ਯੇ ਯਜਨ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਉਪੋष੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭੁਞ੍ਜੀਯਾਦ੍ਗੋਧੂਮਾਨ੍ਨੇਨ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ ੩੩.

ਉਸ ਤਿਥਿ ਨੂੰ, ਜੋ ਭੀ ਵਿਅਕਤੀ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਦੁਜਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੋਹੂੰ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਖਾਣ।

ਏਵਮਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਰੁਦ੍ਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾऽਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਾ । ਦਨ੍ਤਾਨ੍ ਨੇਤ੍ਰੇ ਫਲੇ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਭਗਪੂष੍ਣੋਃ ਕ੍ਰਤੋਰਪਿ । ਪਰਿਜ੍ਞਾਨਂ ਚ ਸਕਲਂ ਸ ਪ੍ਰਾਦਾਚ੍ਚ ਸੁਰੇष੍ਵਪਿ ।। ੩੩.

ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਰੁਦਰ ਨੂੰ, ਅਜੋਕੇ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਭਗ ਤੇ ਪੁਸ਼ਣ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿਚੋਂ ਦੰਦ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਫਲ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਮਿਲ ਗਈ।

ਏਵਂ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਂਭੂਤਿਃ ਸਂਭੂਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਰਾ । ਅਨੇਨੈਵ ਪ੍ਰਯੋਗੇਨ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪਤਿਰੁਚ੍ਯਤੇ ।। ੩੩.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁਦਰ ਦਾ ਜਨਮ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਹੋਇਆ; ਇਸੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਸ਼੍ਚੈਨਂ ਸ਼੍ਰृਣੁਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਮਾਨਵਃ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ ।। ੩੩.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।