ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਾਰੁਤਸ੍ਤੇ ਗਤਿਰ੍ਵੀਰ ਗਰੁਤ੍ਮਾਨ੍ ਸ ਚ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ । ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਗਾਮਿਨੀ ਦੇਵੀ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਸਦਾਸ਼੍ਰਯੇ । ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਚ ਤਿਥਿਸ੍ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਕਾਮਰੂਪੀ ਚ ਜਾਯਤੇ ।। ੩੧.

ਹਵਾ ਤੇਰੀ ਚਾਲ ਹੋਵੇ, ਵੀਰ, ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਤੇਰਾ ਵਾਹਨ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਤ੍ਰੈਲੋਕੀ ਵਿਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰਾ ਆਸਰਾ ਬਣੀ ਰਹੇ। ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥਿ ਤੇਰੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਉਹ ਜਿਹੜਾ ਰੂਪ ਚਾਹੇ, ਧਾਰਨ ਕਰ ਸਕੇ।

ਘृਤਾਸ਼ਨੋ ਭਵੇਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤ੍ਵਲ੍ਪਰਾਯਣਃ । ਸ ਸ੍ਵਰ੍ਗਵਾਸੀ ਭਵਤੁ ਪੁਮਾਨ੍ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਵਾ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।। ੩੧.

ਜੋ ਕੋਈ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਘੀ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਦਮੀ ਜਾਂ ਔਰਤ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਏष ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਵਾਖ੍ਯਾਤੋ ਮੂਰ੍ਤਯੋ ਦੇਵਦਾਨਵਾਨ੍ । ਹਨ੍ਤਿ ਪਾਤਿ ਸ਼ਰੀਰਾਣਿ ਸृਜਤ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਚਾਤ੍ਮਨਃ ।। ੩੧.

ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਹੋਰ ਰੂਪ ਰਚਦਾ ਹੈ।

ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ ਸਰ੍ਵਗੋऽਯਂ ਵੇਦਾਨ੍ਤੇ ਪੁਰੁषੋ ਹ੍ਯਸੌ । ਨ ਹੀਨਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯੋ ਮਨੁष੍ਯੋऽਯਂ ਕਦਾਚਨ ।। ੩੧.

ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਪੁਰਸ਼ ਵੇਦਾਂਤ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਯ ਏਵਂ ਸ਼੍ਰृਣੁਯਾਤ੍ ਸਰ੍ਗਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸ ਕੀਰ੍ਤਿਮਿਹ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ ।। ੩੧.

ਜੋ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਪੂਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾऽਵ੍ਯਯਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਃ ਪਰਾਦਪਰਸਂਜ੍ਞਿਤਃ । ਸ ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ੁਃ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤ੍ਵਾਦੌ ਪਾਲਨਂ ਚ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ ।। ੩੨.

ਪਹਿਲਾਂ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸਰਵੋਤਮ ਅਤੇ ਪਰਮ ਅਤਿ ਸਰਵੋਤਮ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸੋਚਿਆ।

ਤਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਯਤਸ੍ਤ੍ਵਙ੍ਗਾਦ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਚ੍ਛ੍ਵੇਤਕੁਣ੍ਡਲਃ । ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਬਭੂਵ ਪੁਰੁषਃ ਸ਼੍ਵੇਤਮਾਲ੍ਯਾਨੁਲੇਪਨਃ ।। ੩੨.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਚਿੱਟੇ ਕੁੰਡਲ, ਚਿੱਟੇ ਹਾਰ ਅਤੇ ਚਿੱਟਾ ਲੇਪ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵੋਵਾਚ ਭਗਵਾਂਸ਼੍ਚਤੁष੍ਪਾਦਂ ਵृषਾਕृਤਿਮ੍ । ਪਾਲਯੇਮਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਾਧੋ ਤ੍ਵਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਜਗਤੋ ਭਵ ।। ੩੨.

ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਸਾਧੂ, ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਬਲਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇ।'

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਮਵਸ੍ਥੋऽਸੌ ਚਤੁਃਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਕृਤੇ ਯੁਗੇ । ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਸ ਸਮਸ੍ਤृਭ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵੇ ਚੈਵ ਦ੍ਵਾਪਰੇऽਭਵਤ੍ । ਕਲਾਵੇਕੇਨ ਪਾਦੇਨ ਪ੍ਰਜਾਃ ਪਾਲਯਤੇ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੩੨.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ, ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਦੋ, ਅਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂ ਇੱਕ ਪੈਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।

षਡ੍ਭੇਦੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਸ ਤ੍ਰਿਧਾ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ । ਦ੍ਵਿਧਾ ਵੈਸ਼੍ਯੇਕਧਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰੇ ਸ੍ਥਿਤਃ ਸਰ੍ਵਗਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਰਸਾਤਲੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਦ੍ਵੀਪਵਰ੍षੇ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੩੨.

ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਛੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ, ਵੈਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ। ਪ੍ਰਭੂ ਹਰ ਥਾਂ, ਸਾਰੇ ਪਾਤਾਲਾਂ ਅਤੇ ਹਰ ਟਾਪੂ-ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਦ੍ਰਵ੍ਯਗੁਣਕ੍ਰਿਯਾਜਾਤਿਚਤੁਃਪਾਦਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਸਂਹਿਤਾਪਦਕ੍ਰਮਸ਼੍ਚੈਵ ਤ੍ਰਿਸ਼੍ਰृਙ੍ਗੋऽਸੌ ਸ੍ਮृਤੋ ਬੁਧੈਃ ।। ੩੨.

ਉਹ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦ੍ਰਵ, ਗੁਣ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ। ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਿਆਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

ਤਥਾ ਆਦ੍ਯਨ੍ਤ ਓਙ੍ਕਾਰ ਦ੍ਵਿਸ਼ਿਰਾਃ ਸਪ੍ਤਹਸ੍ਤਵਾਨ੍ । ਤ੍ਰਿਬਦ੍ਧਬਦ੍ਧੋ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਮੁਖ੍ਯਃ ਪਾਲਯਤੇ ਜਗਤ੍ ।। ੩੨.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਿ ਤੇ ਅੰਤ ਰਹਿਤ 'ਓਮ' ਜੋ ਦੋ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸੱਤ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸ ਧਰ੍ਮਃ ਪੀਡਿਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸੋਮੇਨਾਦ੍ਭੁਤਕਰ੍ਮਣ । ਤਾਰਾਂ ਜਿਘृਕ੍ਸ਼ਤਾ ਪਤ੍ਨੀਂ ਭ੍ਰਾਤੁਰਾਙ੍ਗਿਰਸਸ੍ਯ ਹ ।। ੩੨.

ਉਹ ਧਰਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਜੋਕੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਤੰਗ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਹਥਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ—

ਸੋऽਪਾਯਾਦ੍ ਭੀषਿਤਸ੍ਤੇਨ ਬਲਿਨਾ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਣਾ । ਅਰਣ੍ਯਂ ਗਹਨਂ ਘੋਰਮਾਵਿਵੇਸ਼ ਤਦਾ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੩੨.

ਉਹ ਧਰਮ, ਉਸ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਕਠੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਉਥੋਂ ਚਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਡੂੰਘੇ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਗਤੇ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਅਸੁਰਾਣਾਂ ਤੁ ਪਤ੍ਨਯਃ । ਜਿਘृਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਸ੍ਤਦੌਕਾਂਸਿ ਬਭ੍ਰਮੁਰ੍ਧਰ੍ਮਵਞ੍ਚਿਤਾਃ । ਅਸੁਰਾ ਅਪਿ ਤਦ੍ਵਚ੍ਚ ਸੁਰਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ਬਭ੍ਰਮੁਃ ।। ੩੨.

ਜਦ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਧਰਮ ਤੋਂ ਵੰਜੀਆਂ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਫਿਰਦੀਆਂ; ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ।

ਨਿਰ੍ਮਰ੍ਯਾਦੇ ਤਥਾ ਜਾਤੇ ਧਰ੍ਮਨਾਸ਼ੇ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਦੇਵਾਸੁਰਾ ਯੁਯੁਧਿਰੇ ਸੋਮਦੋषੇਣ ਕੋਪਿਤਾਃ । ਸ੍ਤ੍ਰੀਹੇਤੋਸ਼੍ਚ ਮਹਾਭਾਗ ਵਿਵਿਧਾਯੁਧਪਾਣਯਃ ।। ੩੨.

ਜਦ ਨਿਯਮ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਸੋਮ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੀ خاطر, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੜਨ ਲੱਗ ਪਏ।

ਤਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯੁਧ੍ਯਤੋ ਦੇਵਾਨਸੁਰੈਃ ਸਹ ਕੋਪਿਤਾਨ੍ । ਨਾਰਦਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸਂਗਮ੍ਯ ਪਿਤ੍ਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਿ ਹਰ੍षਿਤਃ ।। ੩੨.

ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

ਸ ਹਂਸਯਾਨਮਾਰੁਹ੍ਯ ਸਰ੍ਵਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ । ਨਿਵਾਰਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਕਸ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਯੁਦ੍ਧਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੩੨.

ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਹੰਸ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਇਹ ਲੜਾਈ ਕਿਸ ਲਈ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ਸ਼ਂਸੁਃ ਸੋਮਂ ਤੁ ਸ ਤੁ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸ੍ਵਕਂ ਸੁਤਮ੍ । ਪੀਡਨਾਦਪਯਾਤਂ ਤੁ ਗਹਨਂ ਵਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍ ।। ੩੨.

ਸਭ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸੋਮ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਹੋਈ; ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ, ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ, ਡੂੰਘੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆੜ ਲੈ ਗਿਆ ਹੈ—

ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਯਯੌ ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਾਸੁਰਯੁਤਸ੍ਤ੍ਵਰਨ੍ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚ ਸੁਰੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਚਤੁष੍ਪਾਦਂ ਵृषਾਕृਤਿਮ੍ । ਚਰਨ੍ਤਂ ਸ਼ਸ਼ਿਸਙ੍ਕਾਸ਼ਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਾਨੁਵਾਚ ਹ ।। ੩੨.

ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਥੇ ਜਲਦੀ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵੱਢਦੇ ਵੇਖਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਉਵਾਚ । ਅਯਂ ਮੇ ਪ੍ਰਥਮਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪੀਡਿਤਃ ਸ਼ਸ਼ਿਨਾ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਪਤ੍ਨੀਂ ਜਿਘृਕ੍ਸ਼ਤਾ ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਦ੍ਧਰ੍ਮਸਂਜ੍ਞੋ ਮਹਾਮੁਨਿਃ ।। ੩੨.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੋਮ ਨੇ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਹਥਿਆਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ।

ਇਦਾਨੀਂ ਤੋषਯਧ੍ਵਂ ਵੈ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਸੁਰਾਸੁਰਾਃ । ਯੇਨ ਸ੍ਥਿਤਿਰ੍ਵੋ ਭਵਤਿ ਸਮਂ ਦੇਵਾਸੁਰਾ ਇਤਿ ।। ੩੨.

ਹੁਣ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜੀ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਲਤ ਸਮਾਨ ਰਹੇ, ਹੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ।

ਤਤਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਹਰ੍षਿਤਾਃ । ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਾਕ੍ਯਾਤ੍ ਸਂਪੂਰ੍ਣਸ਼ਸ਼ਿਸਨ੍ਨਿਭਮ੍ ।। ੩੨.

ਫਿਰ ਸਾਰੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣ ਕੇ ਕਿ ਉਹ ਪੂਰੇ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਹੈ।

ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ । ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਸ਼ਸ਼ਿਸਙ੍ਕਾਸ਼ ਨਮਸ੍ਤੇ ਜਗਤਃ ਪਤੇ । ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਦੇਵਰੂਪਾਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਰ੍ਗਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਕ । ਕਰ੍ਮਮਾਰ੍ਗਸ੍ਵਰੂਪਾਯ ਸਰ੍ਵਗਾਯ ਨਮੋ ਨਮਃ ।। ੩੨.

ਦੇਵਤੇ ਆਖਦੇ ਹਨ: ਸਤਿ ਹੋਵੇ ਚੰਦ ਵਰਗੇ, ਸਤਿ ਹੋਵੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਤਿ ਹੋਵੇ ਦੇਵ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਦਾ ਰਾਹ ਦੱਸਦੇ ਹੋ, ਕਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਦਾ ਰੂਪ ਹੋ, ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ—ਸਤਿ ਹੋਵੇ, ਵਾਰ-ਵਾਰ!

ਤ੍ਵਯੇਯਂ ਪਾਲ੍ਯਤੇ ਪृਥ੍ਵੀ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਚ ਤ੍ਵਯੈਵ ਹਿ । ਜਨਸ੍ਤਪਸ੍ਤਥਾ ਸਤ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਰ੍ਵਂ ਤੁ ਪਾਲ੍ਯਤੇ ।। ੩੨.

ਇਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜਨ ਲੋਕ, ਤਪ ਲੋਕ ਅਤੇ ਸਤ ਲੋਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨ ਤ੍ਵਯਾ ਰਹਿਤਂ ਕਿਂਚਿਜ੍ਜਗਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍ । ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤ੍ਵਦ੍ਵਿਹੀਨਂ ਤੁ ਸਦ੍ਯੋ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਵੈ ਜਗਤ੍ ।। ੩੨.

ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਅਡੋਲ ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਜਗਤ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਸਤਾਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪਵਾਨ੍ । ਰਾਜਸਾਨਾਂ ਰਜਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਤਾਮਸਾਨਾਂ ਤਮ ਏਵ ਚ ।। ੩੨.

ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈਂ, ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸਤਤਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈਂ; ਰਾਜਸੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਜਸ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਤਾਮਸੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤਮਸ ਹੈਂ।

ਚਤੁष੍ਪਾਦੋ ਭਵਾਨ੍ ਦੇਵ ਚਤੁਸ਼੍ਸ਼੍ਰृਙ੍ਗਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ । ਸਪ੍ਤਹਸ੍ਤਸ੍ਤ੍ਰਿਬਨ੍ਧਸ਼੍ਚ ਵृषਰੂਪ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ।। ੩੨.

ਤੂੰ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਚਾਰ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੱਤ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ, ਵੱਢ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈਂ—ਸਤਿ ਹੋਵੇ ਤੈਨੂੰ!

ਤ੍ਵਯਾ ਹੀਨਾ ਵਯਂ ਦੇਵ ਸਰ੍ਵ ਉਨ੍ਮਾਰ੍ਗਵਰ੍ਤ੍ਤਿਨਃ । ਤਨ੍ਮਾਰ੍ਗਂ ਯਚ੍ਛ ਮੂਢਾਨਾਂ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਨਃ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ ।। ੩੨.

ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਗਲਤ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲ ਪੈਂਦੇ ਹਾਂ; ਇਹ ਮੂੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਰਾਹ ਤੇ ਲੈ ਚੱਲ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਜਿਲ ਹੈਂ।