ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਰੁਦ੍ਰੋऽਪਿ ਵਾਸੁਕਿਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਤਕ੍ਸ਼ਕਂ ਚ ਧਨਂਜਯਮ੍ । ਵਲਯਂ ਕਟਿਂਸੂਤ੍ਰਂ ਚ ਚਕਾਰ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੨੭.

ਰੁਦਰ ਨੇ ਵਾਸੁਕੀ, ਤਕਸ਼ਕ ਤੇ ਧਨੰਜਯਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੜੇ, ਕਮਰਬੰਧ ਤੇ ਜਣੇਊ ਬਣਾਇਆ।

ਨੀਲਨਾਮਾ ਚ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਹਸ੍ਤੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭਵਾਨ੍ਤਿਕਮ੍ । ਆਗਤਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤਃ ਸ਼ਕ੍ਰਹਸ੍ਤੀਵੋਦ੍ਧਤਰੂਪਵਾਨ੍ ।। ੨੭.

ਨੀਲ ਨਾਮ ਦਾ ਦੈਤ ਰਾਜਾ ਹਾਥੀ ਬਣ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਭਵਾਨੁ ਦੇ ਕੋਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ।

ਸ ਜ੍ਞਾਤੋ ਨਨ੍ਦਿਨਾ ਦੈਤ੍ਯੋ ਵੀਰਭਦ੍ਰਾਯ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਵੀਰਭਦ੍ਰੋऽਪਿ ਸਿਂਹੇਨ ਰੂਪੇਣਾਹਤ੍ਯ ਚ ਦ੍ਰੁਤਮ੍ ।। ੨੭.

ਉਹ ਦੈਤ ਨੰਦੀ ਵੱਲੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਵੀਰਭਦਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ; ਵੀਰਭਦਰ ਨੇ ਸਿੰਘ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।

ਤਸ੍ਯ ਕृਤ੍ਤਿਂ ਵਿਦਾਰ੍ਯਾਸ਼ੁ ਕਰਿਣਸ੍ਤ੍ਵਞ੍ਜਨਪ੍ਰਭਾਮ੍ । ਰੁਦ੍ਰਾਯਾਰ੍ਪਿਤਵਾਨ੍ ਸੋऽਪਿ ਤਮੇਵਾਮ੍ਬਰਮਾਕਰੋਤ੍ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਰੁਦ੍ਰੋऽਪਿ ਗਜਚਰ੍ਮਪਟੋऽਭਵਤ੍ ।। ੨੭.

ਉਸ ਹਾਥੀ ਦੀ ਕਾਲੀ ਖਾਲ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਉਹ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਰੁਦਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਸਤ੍ਰ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰੁਦਰ ਹਾਥੀ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।

ਗਜਚਰ੍ਮ੍ਮਪਟੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਭੁਜਂਗਾਭਰਣੋਜ੍ਜ੍ਵਲਃ । ਆਦਾਯ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਖਂ ਭੀਮਂ ਸਗਣੋऽਨ੍ਧਕਮਨ੍ਵਯਾਤ੍ ।। ੨੭.

ਹਾਥੀ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨ ਕੇ ਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਚੁੱਕ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਅੰਧਕ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ।

ਤਤਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਯੁਦ੍ਧੇ ਚ ਦੇਵਦਾਨਵਯੋਰ੍ਮਹਤ੍ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਦ੍ਯਾ ਲੋਕਪਾਲਾਸ੍ਤੁ ਸ੍ਕਨ੍ਦਃ ਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਤਥਾ । ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਗਣਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਯੁਯੁਧੁਃ ਸਮਰੇ ਤਦਾ ।। ੨੭.

ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ; ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਖੇ, ਸਕੰਦ ਫੌਜ ਦਾ ਸਰਦਾਰ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲੜੇ।

ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਾਰਦਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਯਯੌ ਨਾਰਾਯਣਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਸ਼ਸ਼ਂਸ ਚ ਮਹਦ੍ ਯੁਦ੍ਧਂ ਕੈਲਾਸੇ ਦਾਨਵੈਃ ਸਹ ।। ੨੭.

ਉਹ ਲੜਾਈ ਦੇਖ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਨਾਰਾਯਣ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਕੈਲਾਸ ਉੱਤੇ ਦੈਤਾਂ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਦੀ ਖਬਰ ਦਿੱਤੀ।

ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਰਮਾਦਾਯ ਗਰੁਡਸ੍ਥੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਤਮੇਵ ਦੇਸ਼ਮਾਗਤ੍ਯ ਯੁਯੁਧੇ ਦਾਨਵੈਃ ਸਹ ।। ੨੭.

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਤੇ ਚਕਰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਦੈਤਾਂ ਨਾਲ ਲੜਿਆ।

ਆਗਤ੍ਯ ਚ ਤਤੋ ਦੇਵਾ ਹਰਿਣਾਪ੍ਯਾਯਿਤਾ ਰਣੇ । ਵਿषਣ੍ਣਵਦਨਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਲਾਯਨਪਰਾ ਭਵਨ੍ ।। ੨੭.

ਫਿਰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦੀ ਮਦਦ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਭੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ।

ਤਤ੍ਰ ਭਗ੍ਨੇषੁ ਦੇਵੇषੁ ਸ੍ਵਯਂ ਰੁਦ੍ਰੋऽਨ੍ਧਕਂ ਯਯੌ । ਤਤ੍ਰ ਤੇਨ ਮਹਦ੍ਯੁਦ੍ਧਮਭਵਲ੍ਲੋਮਹਰ੍षਣਮ੍ ।। ੨੭.

ਉਥੇ ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਹਾਰ ਗਏ, ਰੁਦਰ ਆਪ ਅੰਧਕ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਗਿਆ; ਉਥੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡੀ ਤੇ ਰੋਮਾਂ-ਕੰਪਣ ਵਾਲੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ।

ਤਤ੍ਰ ਦੇਵੋऽਪ੍ਯਸੌ ਦੈਤ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੇਨਾਹਨਦ੍ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਤਸ੍ਯਾਹਤਸ੍ਯ ਯਦ੍ ਰਕ੍ਤਮਪਤਦ੍ ਭੂਤਲੇ ਕਿਲ । ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਧਕਾ ਅਸਂਖ੍ਯਾਤਾ ਬਭੂਵੁਰਪਰੇ ਭृਸ਼ਮ੍ ।। ੨੭.

ਉਥੇ, ਰੁਦਰ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਦੈਤ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵਾਰਿਆ; ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਅੰਧਕ ਦਾ ਲਹੂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਉਥੇ ਅਣਗਿਣਤ ਹੋਰ ਅੰਧਕ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਏ।

ਤਦ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਰੁਦ੍ਰੋ ਸ਼ੂਲੇऽਨ੍ਧਕਂ ਮृਧੇ । ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਖਾਗ੍ਰੇਣ ਨਨਰ੍ਤ੍ਤ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੨੭.

ਇਹ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਰੁਦਰ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅੰਧਕ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦੀ ਨੋਕ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ ਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਨੱਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਇਤਰੇऽਪ੍ਯਨ੍ਧਕਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚਕ੍ਰੇਣ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਾ । ਨਾਰਾਯਣੇਨ ਨਿਹਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਯੇऽਨ੍ਯੇ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾਃ । ੨੭.

ਉਥੇ ਉਠੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਅੰਧਕ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨਾਰਾਯਣ ਦੇ ਚਕਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ।

ਅਸृਗ੍ਧਾਰਾਤੁषਾਰੈਸ੍ਤੁ ਸ਼ੂਲਪ੍ਰੋਤਸ੍ਯ ਚਾਸਕृਤ੍ । ਅਨਾਰਤਂ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੁਸ੍ਤਤੋ ਰੁਦ੍ਰੋ ਰੁषਾਨ੍ਵਿਤਃ ।। ੨੭.

ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਨਾਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਛੇਦਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਲਹੂ ਦੀ ਧਾਰਾਂ ਤੇ ਠੰਢ ਪਈ ਰਹੀ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਲਗਾਤਾਰ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ ਰੁਦਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।

ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਰੋਧੇਨ ਮਹਤਾ ਮੁਖਾਜ੍ਜ੍ਵਾਲਾ ਵਿਨਿਰ੍ਯਯੌ । ਤਦ੍ਰੂਪਧਾਰਿਣੀ ਦੇਵੀ ਯਾਂ ਤਾਂ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰੀਂ ਵਿਦੁਃ ।। ੨੭.

ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਨਿਕਲੀ। ਉਹ ਲਪਟ ਇੱਕ ਦੇਵੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈ ਗਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਯੋਗੀ ਲੋਕ ਯੋਗੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।

ਸ੍ਵਰੂਪਧਾਰਿਣੀ ਚਾਨ੍ਯਾ ਵਿष੍ਣੁਨਾਪਿ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਯੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਚ ਯਮੇਨ ਚ । ਵਰਾਹੇਣ ਚ ਦੇਵੇਨ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਾ ।। ੨੭.

ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਹੀ ਰੂਪ ਰੱਖਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਕਾਰਤਿਕੇ, ਇੰਦਰ, ਯਮ, ਵਾਰਾਹ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ।

ਪਾਤਾਲੋਦ੍ਧਰਣਂ ਰੂਪਂ ਤਸ੍ਯਾ ਦੇਵ੍ਯਾ ਵਿਨਿਰ੍ਮਮੇ । ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰੀ ਚ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਇਤ੍ਯੇਤਾ ਅष੍ਟਮਾਰਤਃ ।। ੨੭.

ਉਸ ਦੇਵੀ ਦਾ ਰੂਪ ਪਾਤਾਲ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਜਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰੀ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਠ ਮਾਵਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਾਰਣਂ ਤਾਨਿ ਯਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞੇਨਾਵਧਾਰਣਮ੍ । ਸ਼ਰੀਰਾਦ੍ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਤੁ ਤਦਿਦਂ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਮਯਾ ।। ੨੭.

ਜੋ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਖੇਤਰ ਦੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਤੋਂ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ।

ਕਾਮਃ ਕ੍ਰੋਧਸ੍ਤਥਾ ਲੋਭੋ ਮਦੋ ਮੋਹੋऽਥ ਪਞ੍ਚਮਃ । ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਯਂ षष੍ਠਮਿਤ੍ਯਾਹੁਃ ਪੈਸ਼ੁਨ੍ਯਂ ਸਪ੍ਤਮਂ ਤਥਾ । ਅਸੂਯਾ ਚਾऽष੍ਟਮੀ ਜ੍ਞੇਯਾ ਇਤ੍ਯੇਤਾ ਅष੍ਟਮਾਤਰਃ ।। ੨੭.

ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ, ਲਾਲਚ, ਅਹੰਕਾਰ, ਭੁਲਾਵਾ ਪੰਜਵਾਂ, ਡੂੰਘੀ ਈਰਖਾ ਛੇਵੀਂ, ਚਲਾਕੀ ਸੱਤਵੀਂ, ਤੇ ਵੈਰ ਅੱਠਵੀਂ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਠ ਮਾਵਾਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਾਮਂ ਯੋਗੇਸ਼੍ਵਰੀਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਕ੍ਰੋਧੋ ਮਾਹੇਸ਼੍ਵਰੀਂ ਤਥਾ । ਲੋਭਸ੍ਤੁ ਵੈष੍ਣਵੀ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣੀ ਮਦ ਏਵ ਚ ।। ੨੭.

ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਯੋਗੇਸ਼ਵਰੀ, ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰੀ, ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਨਵੀ, ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾਣੀ ਜਾਣ।

ਮੋਹਃ ਸ੍ਵਯਂਭੂਃ ਕੌਮਾਰੀ ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਯਂ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਜਂ ਵਿਦੁਃ । ਯਮਦਣ੍ਡਧਰਾ ਦੇਵੀ ਪੈਸ਼ੁਨ੍ਯਂ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਚ । ਅਸੂਯਾ ਚ ਵਰਾਹਾਖ੍ਯਾ ਇਤ੍ਯੇਤਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ ।। ੨੭.

ਭੁਲਾਵਾ ਸਵਯੰਭੂ ਹੈ, ਕੌਮਾਰੀ ਨੂੰ ਈਰਖਾ ਮੰਨ, ਇੰਦਰਜਾ ਨੂੰ ਵੀ ਈਰਖਾ ਜਾਣ। ਯਮ ਦੀ ਛੜੀ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਚਲਾਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਵੈਰ ਨੂੰ ਵਾਰਾਹ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੰਝ ਗਿਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕਾਮਾਦਿਗਣ ਏषੋऽਯਂ ਸ਼ਰੀਰੇ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਜਗ੍ਰਾਹ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਂ ਤੁ ਯਥਾ ਤਥਾ ਤੇ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਮਯਾ ।। ੨੭.

ਇਹ ਇੱਛਾ ਆਦਿਕ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇੰਝ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਰੂਪ ਧਾਰਦੇ ਗਏ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੰਝ ਦੱਸਿਆ।

ਏਤਾਭਿਰ੍ਦੇਵਤਾਭਿਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਯ ਰਕ੍ਤੇऽਤਿਸ਼ੋषਿਤੇ । ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਗਤਾऽऽਸੁਰੀ ਮਾਯਾ ਸ ਚ ਸਿਦ੍ਧੋऽਨ੍ਧਕੋऽਭਵਤ੍ । ਏਤਤ੍ ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਮਾਤ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾऽਮृਤਂ ਮਯਾ ।। ੨੭.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵੀਆਂ ਵਲੋਂ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਲਹੂ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਨਿਕਲ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਅਸੁਰ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਅੰਧਕ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲਈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਰੂਪ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।

ਯ ਏਤਚ੍ਛृਣੁਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਾਤॄਣਾਮੁਦ੍ਭਵਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਤਸ੍ਯ ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਤੋ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯਨੁਦਿਨਂ ਨृਪ ।। ੨੭.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਰੋਜ਼ ਅੱਠ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਮਾਵਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ।

ਯਸ਼੍ਚੈਤਤ੍ ਪਠਤੇ ਜਨ੍ਮ ਮਾਤॄਣਾਂ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ । ਸ ਧਨ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਲੋਕੇ ਸ਼ਿਵਲੋਕਂ ਚ ਗਚ੍ਛਤਿ ।। ੨੭.

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅੱਠ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ, ਉਹ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਤਾਸਾਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਦਤ੍ਤਾ ਅष੍ਟਮੀ ਤਿਥਿਰੁਤ੍ਤਮਾ । ਏਤਾਃ ਸਂਪੂਜਯੇਦ੍ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਬਿਲ੍ਵਾਹਾਰੋ ਨਰਃ ਸਦਾ । ਤਸ੍ਯ ਤਾਃ ਪਰਿਤੁष੍ਟਾਸ੍ਤੁ ਕ੍ਸ਼ੇਮਾਰੋਗ੍ਯਂ ਦਦਨ੍ਤਿ ਚ ।। ੨੭.

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਅੱਠਵੀਂ ਤਿੱਥੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਦਾ ਬਿਲਵਾ ਪੱਤੇ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਵਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਤੇ ਸਿਹਤ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪ੍ਰਜਾਪਾਲ ਉਵਾਚ । ਕਥਂ ਮਾਯਾ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਦੁਰ੍ਗਾ ਕਾਤ੍ਯਾਯਨੀ ਸ਼ੁਭਾ । ਆਦਿਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਪृਥਗ੍ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਾ ਵ੍ਯਜਾਯਤ ।। ੨੮.

ਪ੍ਰਜਾਪਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ: ਮਾਇਆ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਤੇ ਸ਼ੁਭਾ ਦੁਰਗਾ ਕਾਤਿਆਯਨੀ, ਜੋ ਆਦਿ ਥਾਂ ਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਸੁੱਖਮ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ?

ਮਹਾਤਪਾ ਉਵਾਚ । ਆਸੀਦ੍ ਰਾਜਾ ਪੁਰਾ ਰਾਜਨ੍ ਸਿਨ੍ਧੁਦ੍ਵੀਪਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਵਰੁਣਾਂਸ਼ੋ ਮਹਾਰਾਜ ਸੋऽਰਣ੍ਯੇ ਤਪਸਿ ਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੨੮.

ਮਹਾਤਪਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸਿੰਧੁਦਵੀਪ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਸੀ, ਵਰਨ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਪੁਤ੍ਰੋ ਮੇ ਸ਼ਕ੍ਰਨਾਸ਼ਾਯ ਭਵੇਦਿਤਿ ਨਾਰਧਿਪਃ । ਏਵਂ ਕृਤਮਤਿਃ ਸੋऽਥ ਮਹਤਾ ਤਪਸਾ ਸ੍ਵਕਮ੍ । ਕਲੇਵਰਂ ਸ੍ਥਿਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ਼ੋषਯਾਮਾਸ ਸੁਵ੍ਰਤ ।। ੨੮.

ਉਸ ਨੇ ਨਿਸਚੈ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਕਰ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਸੁਕਾ ਲਿਆ, ਹੇ ਸੁਚਰਿਤ।