ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਦृष੍ਟਵਾऽਭਿषਿਚ੍ਯਮਾਨਂ ਤੁ ਦੇਵਾਸ੍ਤਂ ਗਣਨਾਯਕਮ੍ । ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਪ੍ਰਯਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਾਸ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸਨ੍ਨਿਧੌ ।। ੨੩.

ਜਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਅਭਿ਷ੇਕ ਹੁੰਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।

ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ । ਨਮਸ੍ਤੇ ਗਜਵਕ੍ਤ੍ਰਾਯ ਨਮਸ੍ਤੇ ਗਣਨਾਯਕ । ਵਿਨਾਯਕ ਨਮਸ੍ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਨਮਸ੍ਤੇ ਚਣ੍ਡਵਿਕ੍ਰਮ ।। ੨੩.

ਦੇਵਤੇ ਆਖਦੇ ਹਨ: 'ਹੇ ਹਾਥੀ-ਮੁੱਖ ਵਾਲੇ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਹੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਹੇ ਵਿਨਾਇਕ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਹੇ ਜ਼ੋਰਾਵਰ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!'

ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ਵਿਘ੍ਨਕਰ੍ਤ੍ਰੇ ਨਮਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਪਮੇਖਲ । ਨਮਸ੍ਤੇ ਰੁਦ੍ਰਵਕ੍ਤ੍ਰੋਤ੍ਥ ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਜਠਰਾਸ਼੍ਰਿਤ ।। ੨੩.

'ਹੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਹੇ ਸੱਪ ਦੀ ਕਮਰਬੰਧੀ ਵਾਲੇ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ! ਹੇ ਰੁਦਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੋਂ ਉਪਜੇ, ਵੱਡੇ ਪੇਟ ਵਾਲੇ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ!'

ਸਰ੍ਵਦੇਵਨਮਸ੍ਕਾਰਾਦਵਿਘ੍ਨਂ ਕੁਰੁ ਸਰ੍ਵਦਾ । ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਸ੍ਤਦਾ ਦੇਵੈਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਗਣਨਾਯਕਃ । ਅਭਿषਿਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸੋਮਸ੍ਯਾਪਤ੍ਯਤਾਂ ਗਤਃ ।। ੨੩.

'ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰ।' ਇੰਝ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਗਣਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਅਭਿ਷ੇਕ ਹੋ ਕੇ, ਰੁਦਰ ਤੇ ਸੋਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ।

ਏਤਚ੍ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਂ ਸਂਪਨ੍ਨਂ ਗਣਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਯਤਸ੍ਤਤੋऽਯਂ ਮਹਤੀ ਤਿਥੀਨਾਂ ਪਰਮਾ ਤਿਥਿਃ ।। ੨੩.

ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇਹ ਘਟਨਾ ਚੌਥ ਦੇ ਦਿਨ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੀ ਤਿੱਥੀ ਤੇ ਹੋਈ ਸੀ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਭ ਤਿੱਥੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਉੱਚੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਏਤਸ੍ਯਾਂ ਯਸ੍ਤਿਲਾਨ੍ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਗਣਪਤਿਂ ਨृਪ । ਆਰਾਧਯਤਿ ਤਸ੍ਯਾਸ਼ੁ ਤੁष੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੨੩.

ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤਿਲ ਖਾਂਦਾ ਤੇ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

ਯਸ਼੍ਚੈਤਤ੍ ਪਠਤੇ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਯਸ਼੍ਚੈਤਚ੍ਛृਣੁਯਾਤ੍ ਸਦਾ । ਨ ਤਸ੍ਯ ਵਿਘ੍ਨਾ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਨ ਪਾਪਂ ਸਰ੍ਵਥਾ ਨृਪ ।। ੨੩.

ਜੇਹੜਾ ਇਹ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ।

ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ । ਕਥਂ ਤੇ ਗਾਤ੍ਰਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਨ੍ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਮਨ੍ਤੋ ਮਹਾਬਲਾਃ । ਨਾਗਾ ਬਭੂਵੁਰ੍ਦੇਵੇਸ਼ ਕਾਰਣਂ ਤੇ ਮਹੀਧਰ ।। ੨੪.

ਧਰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਦੇਹ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਇਹ ਵੱਡੇ ਤਾਕਤਵਰ ਸੱਪ ਕਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ? ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ, ਓ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥੰਭਣ ਵਾਲੇ?

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗਣਪਤੇਰ੍ਜਨ੍ਮ ਪ੍ਰਜਾਪਾਲੋ ਨਰਾਧਿਪਃ । ਉਵਾਚ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਵਾਚਾ ਤਂ ਮੁਨਿਂ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਮ੍ ।। ੨੪.

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਸਖਤ ਵਰਤ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਰਮ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਤ ਕੀਤੀ।

ਪ੍ਰਜਾਪਾਲ ਉਵਾਚ । ਭਗਵਂਸ੍ਤਾਰ੍ਕ੍ਸ਼ਵਿषਯਾਃ ਕਥਂ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਮੁਪਾਗਤਾਃ । ਨਾਗਾ ਬਭੂਵੁਃ ਕੁਟਿਲਾ ਏਤਦਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।। ੨੪.

ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਗਵਾਨ, ਇਹ ਸੱਪ ਜੋ ਤਾਰਕਸ਼ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਬਣੇ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਹੋਏ? ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਤਿਰਢੇ ਹੋ ਗਏ? ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਦੱਸੋ।

ਮਹਾਤਪਾ ਉਵਾਚ । ਸृਜਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸृष੍ਟਿਂ ਮਰੀਚਿਃ ਸੂਤਿਕਾਰਣਮ੍ । ਪ੍ਰਥਮਂ ਮਨਸਾ ਧ੍ਯਾਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਕਸ਼੍ਯਪਃ ।। ੨੪.

ਵੱਡੇ ਤਪਸੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਣਾਈ, ਮਰੀਚੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ; ਪਹਿਲਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਸ਼ਯਪ ਹੋਇਆ।

ਤਸ੍ਯ ਦਾਕ੍ਸ਼ਾਯਣੀ ਭਾਰ੍ਯਾ ਕਦ੍ਰੂਰ੍ਨਾਮ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤਾ । ਮਾਰੀਚੋ ਜਨਯਾਮਾਸ ਤਸ੍ਯਾਂ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ ਮਹਾਬਲਾਨ੍ ।। ੨੪.

ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਕਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕਦਰੂ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ; ਮਰੀਚੀ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ।

ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਾਸੁਕਿਂ ਚੈਵ ਕਮ੍ਬਲਂ ਚ ਮਹਾਬਲਮ੍ । ਕਰ੍ਕੋਟਕਂ ਚ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪਦ੍ਮਂ ਚਾਨ੍ਯਂ ਸਰੀਸृਪਮ੍ ।। ੨੪.

ਅਨੰਤ, ਵਾਸੁਕੀ, ਤੇ ਵੱਡਾ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਕੰਬਲ, ਕਰਕੋਟਕ, ਰਾਜਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਸੱਪ ਪਦਮ ਨਾਮ ਦਾ,

ਮਹਾਪਦ੍ਮਂ ਤਥਾ ਸ਼ਙ੍ਖਂ ਕੁਲਿਕਂ ਚਾਪਰਾਜਿਤਮ੍ । ਏਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪਦਾਯਾਦਾਃ ਪ੍ਰਧਾਨਾਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਾਃ ।। ੨੪.

ਮਹਾਪਦਮ, ਸ਼ੰਖ, ਤੇ ਅਜਿੱਤ ਕੁਲਿਕ; ਇਹ ਕਸ਼ਯਪ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ, ਜੋ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਏਤੇषਾਂ ਤੁ ਪ੍ਰਸੂਤ੍ਯਾ ਤੁ ਇਦਮਾਪੂਰਿਤਂ ਜਗਤ੍ । ਕੁਟਿਲਾ ਹੀਨਕਰ੍ਮਾਣਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਸ੍ਯੋਤ੍ਥਵਿषੋਲ੍ਬਣਾਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਂਦਸ਼੍ਯ ਮਨੁਜਾਨ੍ ਕੁਰ੍ਯੁਰ੍ਭਸ੍ਮ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ ।। ੨੪.

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਗਿਆ; ਇਹ ਤਿਰਢੇ, ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਕੱਟਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਬ੍ਦਗਾਮੀ ਯਥਾ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਨਰਾਧਿਪ । ਅਹਨ੍ਯਹਨਿ ਜਾਯੇਤ ਕ੍ਸ਼ਯਃ ਪਰਮਦਾਰੁਣਃ ।। ੨੪.

ਰਾਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਆਵਾਜ਼ ਸਪਰਸ਼ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਇੰਝ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।

ਆਤ੍ਮਨਸ੍ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ । ਜਗ੍ਮੁਃ ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣਂ ਪਰਂ ਤੁ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ ।। ੨੪.

ਆਪਣੀ ਨਾਸ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਹਰ ਪਾਸੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਹਾਰੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਸ਼ਰਨ ਆ ਗਏ।

ਇਮਮੇਵਾਰ੍ਥਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਮਹੀਪਤੇ । ਊਚੁਃ ਕਮਲਜਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਪੁਰਾਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍ ।। ੨੪.

ਇਸ ਹੀ ਕਾਰਨ, ਰਾਜਾ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਕਮਲ-ਜਨਮ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਪੁਰਾਣਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।

ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ । ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਲੋਕਾਨਾਂ ਪ੍ਰਸੂਤਿ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ । ਤ੍ਰਾਹਿ ਨਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਦਂष੍ਟ੍ਰਾਣਾਂ ਭੁਜਂਗਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ ।। ੨੪.

ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਸਾਨੂੰ ਵੱਡੇ ਤੇਜ਼ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਓ, ਓ ਮਹਾਨ।

ਅਹਨ੍ਯਹਨਿ ਯੇ ਦੇਵ ਪਸ਼੍ਯੇਯੁਰੁਰਗਾ ਦृਸ਼ਾ । ਮਨੁष੍ਯਪਸ਼ੁਰੂਪਂ ਵਾ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਭਸ੍ਮਸਾਦ੍ ਭਵੇਤ੍ ।। ੨੪.

ਹਰ ਰੋਜ਼, ਜਦੋਂ ਸੱਪ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਭਸਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਵਯਾ ਸृष੍ਟਿਃ ਕृਤਾ ਦੇਵ ਨੀਯਤੇ ਸਾ ਭੁਜਂਗਾਮੈਃ । ਏਤਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਕੁਰੁष੍ਵ ਮਹਾਮਤੇ ।। ੨੪.

ਦੇਵਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਇਆ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਸੱਪਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਹ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਜਾਣ ਕੇ, ਜੋ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰੋ, ਓ ਵੱਡੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਅਹਂ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਵਿਧਾਸ੍ਯਾਮਿ ਭਵਤੀਨਾਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਵ੍ਰਜਧ੍ਵਂ ਸ੍ਵਾਨਿ ਧਿष੍ਣ੍ਯਾਨਿ ਪ੍ਰਜਾ ਮਾਭੂਤ੍ ਸਸਾਧ੍ਵਸਾ ।। ੨੪.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਾਂਗਾ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਓ, ਜੀਵੋ, ਡਰੋ ਨਾ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾऽਵ੍ਯਕ੍ਤਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਨਾ । ਆਜਗ੍ਮੁਃ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਨਤ੍ਵਾ ਚੈਵ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵੇ ।। ੨੪.

ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਨਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਸਵਯੰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਚਲੇ ਗਏ।

ਆਗਤਾਸੁ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਵਾਦ੍ਯਸ੍ਤਾਨਾਹੂਯ ਭੁਜਂਗਮਾਨ੍ । ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਪਰਮਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਵਾਸੁਕਿਪ੍ਰਮੁਖਾਂਸ੍ਤਦਾ ।। ੨੪.

ਜਦੋਂ ਜੀਵ ਚਲੇ ਗਏ, ਉਸ ਨੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਆਦਿ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਯਤੋ ਮਤ੍ਪ੍ਰਭਵਾਨ੍ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਨਯਤ ਮਾਨੁषਾਨ੍ । ਭਵਾਨ੍ਤਰੇ ਅਥਾਨ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਾਤੁਃ ਸ਼ਾਪਾਤ੍ ਸੁਦਾਰੁਣਾਤ੍ । ਭਵਿਤਾऽਤਿਕ੍ਸ਼ਯਂ ਘੋਰਂ ਨੂਨਂ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੇऽਨ੍ਤਰੇ ।। ੨੪.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਇਸ ਕਰਕੇ, ਦੂਜੇ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ, ਸਵਯੰਭੂ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਵੱਡੀ ਨਾਸ ਹੋਵੇਗੀ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਵੇਪਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਭੁਜਗੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਨਿਪਤ੍ਯ ਪਾਦਯੋਸ੍ਤਸ੍ਯ ਇਦਮੂਚੁਰ੍ਵਚਸ੍ਤਦਾ ।। ੨੪.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆਂ, ਡਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੱਪ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ:

ਨਾਗਾ ਊਚੁਃ । ਭਗਵਨ੍ ਕੁਟਿਲਾ ਜਾਤਿਰਸ੍ਮਾਕਂ ਭਵਤਾ ਕृਤਾ । ਵਿषੋਲ੍ਬਣਤ੍ਵਂ ਕ੍ਰੂਰਤ੍ਵਂ ਦृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਚ ਨਸ੍ਤ੍ਵਯਾ । ਸਂਪਾਦਿਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵ ਇਦਾਨੀਂ ਸ਼ਮਯਾਚ੍ਯੁਤ ।। ੨੪.

ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਸਾਡੀ ਜਾਤਿ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਢੁਕਵੀਂ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਤੂੰ ਤੇਜ਼ ਜ਼ਹਿਰ, ਕਠੋਰਤਾ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਨਜ਼ਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਇਹ ਸਭ ਤੁਸੀਂ ਕੀਤਾ—ਹੁਣ, ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕੋ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ । ਯਦਿ ਨਾਮ ਮਯਾ ਸृष੍ਟਾ ਭਵਨ੍ਤਃ ਕੁਟਿਲਾਸ਼ਯਾਃ । ਤਤਃ ਕਿਂ ਮਨੁਜਾਨ੍ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਧ੍ਵਂ ਗਤਵ੍ਯਥਾਃ ।। ੨੪.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਢੁਕਵੀਂ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਬਿਨਾ ਡਰ ਦੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਲਓ।

ਨਾਗਾ ਊਚੁਃ । ਮਰ੍ਯਾਦਾਂ ਕੁਰੁ ਦੇਵੇਸ਼ ਸ੍ਥਾਨਂ ਚੈਵ ਪृਥਕ੍ ਪृਥਕ੍ । ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਤਥਾऽਸ੍ਮਾਕਂ ਸਮਯਂ ਚ ਪृਥਕ੍ ਪृਥਕ੍ । ਨਾਗਾਨਾਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੨੪.

ਸੱਪਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੱਦਾਂ ਅਤੇ ਥਾਂ ਬਣਾਓ, ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਯਮ ਤੈਅ ਕਰੋ। ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ: