ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸੌਭਾਗ੍ਯਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਸਮ੍ਪਦਮ੍ । ਆਰੋਗ੍ਯਂ ਚ ਸਦਾ ਲੋਕੇ ਕਾਨ੍ਤਿਂ ਪੁष੍ਟਿਂ ਚ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ।। ੨੨.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਗਾ ਨਸੀਬ, ਧਨ-ਦੌਲਤ, ਸਦਾ ਸਿਹਤ, ਸੋਹਣਾਪਣ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਜਾਪਾਲ ਉਵਾਚ । ਕਥਂ ਗਣਪਤੇਰ੍ਜਨ੍ਮ ਮੂਰ੍ਤਿਮਨ੍ਤਂ ਚ ਸਤ੍ਤਮ । ਏਤਨ੍ਮੇ ਸਂਸ਼ਯਂ ਛਿਨ੍ਧਿ ਧृਤਿਕष੍ਟਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ ।। ੨੩.

ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਭਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਹ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਕਿਵੇਂ ਬਣੇ? ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਸ਼ੰਕਾ ਪੱਕੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰ।"

ਮਹਾਤਪਾ ਉਵਾਚ । ਪੂਰ੍ਵਂ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ऋषਯਸ਼੍ਚ ਤਪੋਧਨਾਃ । ਕਾਰ੍ਯਾਰਮ੍ਭਂ ਤਥਾ ਚਕ੍ਰੁਃ ਸਿਧ੍ਯਨ੍ਤੇ ਚ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੨੩.

ਉੱਚੇ ਤਪ ਵਾਲੇ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਤਪ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਈ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋਏ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।"

ਸਨ੍ਮਾਰ੍ਗਵਰ੍ਤਿषੁ ਯਥਾ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਤੇ ਵਿਘ੍ਨਤਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ । ਅਸਤ੍ਕਾਰਿषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਤਦ੍ਵਦੇਵਮਵਿਘ੍ਨਤਃ ।। ੨੩.

ਜਿਵੇਂ ਚੰਗੀ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਂਦੇ ਹਨ।

ਤਤੋ ਦੇਵਾਃ ਸਪਿਤਰਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸੁਰੋਜਸਾ । ਅਸਤ੍ਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਵਿਘ੍ਨਾਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵ ਏਵਾਭ੍ਯਮਨ੍ਤ੍ਰਯਨ੍ ।। ੨੩.

ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਭ ਨੇ ਇਹ ਇਰਾਦਾ ਪੱਕਾ ਕੀਤਾ।

ਤਤਸ੍ਤੇषਾਂ ਤਦਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਕੁਰ੍ਵਤਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵੌਕਸਾਮ੍ । ਬਭੂਵ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਗਮਨੇ ਰੁਦ੍ਰਂ ਪ੍ਰਤਿ ਮਹਾਮਤਿਮ੍ ।। ੨੩.

ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁਰਗਵਾਸੀ ਆਪਣਾ ਮੰਤ੍ਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਇਆ ਕਿ ਚਲੋ ਰੁਦਰ ਜੀ ਕੋਲ ਜਾਈਏ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਹਨ।

ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਰੁਦ੍ਰਮਾਗਮ੍ਯ ਕੈਲਾਸਨਿਲਯਂ ਗੁਰੁਮ੍ । ਊਚੁਃ ਸਵਿਨਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਣਿਪਾਤਪੁਰਃਸਰਮ੍ ।। ੨੩.

ਉਹ ਸਾਰੇ ਰੁਦਰ ਜੀ ਕੋਲ ਗਏ, ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।

ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ । ਦੇਵਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ ਸ਼ੂਲਪਾਣੇ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ । ਵਿਘ੍ਨਾਰ੍ਥਮਵਿਸ਼ਿष੍ਟਾਨਾਮੁਤ੍ਪਾਦਯਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।। ੨੩.

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਵੱਡੇ ਦੇਵ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਧਾਰੀ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰੋ ਜੋ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ।"

ਏਵਮੁਕ੍ਤਰਸ੍ਤਦਾ ਦੇਵੈਰ੍ਭਵਃ ਪਰਮਯਾ ਮੁਦਾ । ਉਮਾਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾऽਨਿਮਿषੇਣ ਹ ।। ੨੩.

ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਐਸਾ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਭਵ ਜੀ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਮਾ ਜੀ ਵਲ ਟੱਕੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਏ।

ਦੇਵਾਨਾਂ ਸਨ੍ਨਿਧੌ ਤਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਤੋਮਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਚਿਨ੍ਤਾऽਭੂਦ੍ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਮੂਰ੍ਤਿਭ੍ਯੋ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ।। ੨੩.

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਉਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਇਆ ਕਿ ਆਖਰ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਰੂਪ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ।

ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਰਪਾਂ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਸ੍ਤਥੈਵ ਚ । ਤੇਜਸਃ ਸ਼੍ਵਸਨਸ੍ਯਾਪਿ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਰੇषਾ ਤੁ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ । ਆਕਾਸ਼ਂ ਚ ਕਥਂ ਨੇਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਦੇਵੋ ਜਹਾਸ ਚ ।। ੨੩.

ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੂਪ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਵੀ ਰੂਪ ਹੈ, ਅੱਗ ਤੇ ਹਵਾ ਵਿਚ ਵੀ ਰੂਪ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਰੂਪ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ? ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵ ਹੱਸ ਪਿਆ।

ਜ੍ਞਾਨਸ਼ਕ੍ਤਿਮੁਮਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਦ੍ ਦृष੍ਟਂ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਸ਼ਂਭੁਨਾ । ਯਚ੍ਚੋਕ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਤੁ ਸ਼ਰੀਰਿਣਾਮ੍ ।। ੨੩.

ਉਮਾ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਜੋ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਖਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਰੀਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹੈ—

ਯਚ੍ਚਾਪਿ ਹਸਿਤਂ ਤੇਨ ਦੇਵੇਨ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਾ । ਏਤਤ੍ਕਾਰ੍ਯਚਤੁष੍ਕੇਣ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਦਿਚਤੁਰ੍ष੍ਵਪਿ ।। ੨੩.

ਤੇ ਜੋ ਹਾਸਾ ਉਸ ਮਹਾਨ ਦੇਵ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਜੋ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਆਖ ਚੁੱਕਾ ਸੀ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਚਾਰ ਕਾਰਣ ਧਰਤੀ ਆਦਿਕ ਚਾਰ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਮਾਨਤਿਤੇਜਸ੍ਵੀ ਹਸਤਃ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ । ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਾਸ੍ਯੋ ਮਹਾਦੀਪ੍ਤਃ ਕੁਮਾਰੋ ਭਾਸਯਨ੍ ਦਿਸ਼ਃ । ਪਰਮੇष੍ਠਿਗੁਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਰੁਦ੍ਰ ਇਵਾਪਰਃ ।। ੨੩.

ਉਸ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹਾਸੇ ਵਿਚੋਂ ਇਕ ਚਮਕਦਾਰ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੇਜਸਵੀ ਮੁੰਡਾ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਮੁੱਖ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਰੁਦਰ ਵਰਗਾ ਹੋਰ।

ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਮਾਤ੍ਰੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਯੋषਿਤਃ ਸਪ੍ਰਮੋਹਯਨ੍ । ਕਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਦੀਪ੍ਤ੍ਯਾ ਤਥਾ ਮੂਰ੍ਤ੍ਯਾ ਰੂਪੇਣ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਵਾਨ੍ ।। ੨੩.

ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਜਨਮਿਆ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ, ਰੌਣਕ, ਰੂਪ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਪਣ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਮੋਹ ਲਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਸੀ।

ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਰਮਂ ਰੂਪਂ ਕੁਮਾਰਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਉਮਾऽਨਿਮੇषਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਤਮਪਸ਼੍ਯਤ ਭਾਮਿਨੀ ।। ੨੩.

ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਵਧੀਆ ਰੂਪ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਮਾ ਜੀ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਨਿਗਾਹ ਨਾ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੱਕਣ ਲੱਗ ਪਈ।

ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੁਪਿਤੋ ਦੇਵਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਾਵਂ ਚਞ੍ਚਲਂ ਤਥਾ । ਮਤ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰਰੂਪਂ ਤੁ ਸ਼ੋਭਨਂ ਮੋਹਨਂ ਦृਸ਼ਾਮ੍ । ਤਤਃ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਤਂ ਦੇਵਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ਼ਙ੍ਕਾਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੨੩.

ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਵ ਚੰਚਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੁੰਡੇ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਫਿਰ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਵਾਲਾ ਸੰਦੇਹ ਹੋਣ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਕੁਮਾਰ ਗਜਵਕ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਜਠਰਸ੍ਤਥਾ । ਭਵਿष੍ਯਸਿ ਤਥਾ ਸਰ੍ਪੈਰੁਪਵੀਤਗਤਿਰ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਏਵਂ ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਤਂ ਦੇਵਸ੍ਤੀਵ੍ਰਕੋਪਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ।। ੨੩.

"ਮੁੰਡਿਆ, ਤੇਰਾ ਮੁੱਖ ਹਾਥੀ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇਰਾ ਪੇਟ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਜਨੇਊ ਤੇ ਕੰਧੇ ਉੱਤੇ ਸੱਪ ਪਾਏਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੇਜ਼ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।

ਅਰ੍ਦ੍ਧਕੋਟ੍ਯਾ ਚ ਰੋਮਾਣਾਮਾਤ੍ਮਨੋऽਙ੍ਗੇ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ । ਕੂਪਕਾਸ੍ਵੇਦਸਲਿਲਪੂਰ੍ਣਸ਼ੂਲਧਰਸ੍ਤਥਾ । ਧੁਨ੍ਵਨ੍ ਸ਼ਰੀਰਮੁਤ੍ਥਾਯ ਤਤੋ ਦੇਵੋ ਰੁषਾਨ੍ਵਿਤਃ ।। ੨੩.

ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਅੱਧੀ ਕਰੋੜ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੋਮਾਂ ਵਿਚ ਪਸੀਨਾ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।

ਯਥਾ ਯਥਾऽਸੌ ਸ ਸ਼ਰੀਰਮਾਦ੍ਯਂ ਧੁਨੋਤਿ ਦੇਵਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਖਾਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਿਃ । ਤਥਾ ਤਥਾ ਚਾਙ੍ਗਰੁਹਾਸ਼੍ਚਕਾਸੁ- ਰ੍ਜਲਂ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ ਸਂਨ੍ਯਪਤਂਸ੍ਤਥਾਨ੍ਯਾਃ ।। ੨੩.

ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਆਦਿ ਸਰੀਰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗਦੇ ਗਏ, ਤੇ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਥੱਲੇ ਆਉਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।

ਵਿਨਾਯਕਾਨੇਕਵਿਧਾ ਗਜਾਸ੍ਯਾ - ਸ੍ਤਮਾਲਨੀਲਾਞ੍ਜਨਸਂਨਿਕਾਸ਼ਾਃ । ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੁਰੁਚ੍ਚੈਰ੍ਵਿਵਿਧਾਸ੍ਤ੍ਰਹਸ੍ਤਾ - ਸ੍ਤਤਸ੍ਤੁ ਦੇਵਾ ਮਨਸਾਕੁਲੇਨ ।। ੨੩.

ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਇਕ, ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਵਾਲੇ, ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਜਾਂ ਅੰਜਨ ਵਰਗੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ ਉੱਚੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਚਿੰਤਾ ਪੈ ਗਈ।

ਕਿਮੇਤਦਿਤ੍ਯਦ੍ਭੁਤਕਰ੍ਮਕਾਰੀ ਹ੍ਯੇਕਃ ਕਰੋਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿਮਂ ਮਹਚ੍ਚ । ਕਾਰ੍ਯਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਕृਤਮੇਤਦਿष੍ਟਂ ਭਵੇਦਥੈਤਂ ਪਰਿਤਂ ਕੁਤਸ੍ਤਤ੍ ।। ੨੩.

ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਇਹ ਇਕਲਾ ਬੰਦਾ ਕਿੰਨਾ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਕੀ ਇਹ ਸਾਡੀ ਮੰਨਤ ਪੂਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀ ਇਸਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਣੀ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਕਿਥੋਂ ਆਇਆ?'

ਦਿਵੌਕਸਾਂ ਚਿਨ੍ਤਯਤਾਂ ਤਥਾ ਤੁ ਵਿਨਾਯਕੈਃ ਕ੍ਸ਼੍ਮਾ ਕ੍ਸ਼ੁਭਿਤਾ ਬਭੂਵ । ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਸ਼੍ਚਾਪ੍ਰਤਿਮੋ ਵਿਮਾਨ - ਮਾਰੁਹ੍ਯ ਖੇ ਵਾਕ੍ਯਮਿਦਂ ਜਗਾਦ ।। ੨੩.

ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਇੰਝ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਵਿਨਾਇਕਾਂ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਚੌਂ-ਮੁਖੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਵਿਮਾਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।

ਧਨ੍ਯਾਃ ਸ੍ਥ ਦੇਵਾਃ ਸੁਰਨਾਯਕੇਨ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨੇਨਾਦ੍ਭੁਤਰੂਪਿਣਾ ਚ । ਅਨੁਗृਹੀਤਾਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰੇਣ ਸੁਰਦ੍ਵਿषਾਂ ਵਿਘ੍ਨਕृਤਾਂ ਨਤੌ ਚ ।। ੨੩.

ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਚੰਭੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰਬਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਸ੍ਤਾ - ਨੁਵਾਚ ਦੇਵਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਖਾਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਿਮ੍ । ਯਸ੍ਤੇ ਵਿਭੋ ਵਕ੍ਤ੍ਰਸਮੁਦ੍ਭਵਃ ਪ੍ਰਭੁ- ਰ੍ਵਿਨਾਯਕਾਨਾਂ ਭਵਤੁ ਤ੍ਵਿਮੇऽਨੁਗਾਃ ।। ੨੩.

ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜੋ ਤੇਰੇ ਮੁੱਖ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਨਾਇਕਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਇਹ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਬਣਨ।'

ਭਵਾਂਸ੍ਤਥਾऽਸ੍ਯਾਤ੍ਮਵਰੇਣ ਚਾਮ੍ਬਰੇ ਤ੍ਵਯਾ ਚਤੁਰ੍ष੍ਵਸ੍ਤੁ ਸ਼ਰੀਰਚਾਰੀ । ਆਕਾਸ਼ਮੇਤਦ੍ ਬਹੁਧਾ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਵਰੇਣ੍ਯਃ ਕृਤ ਏਵ ਨਾਨ੍ਯਃ ।। ੨੩.

ਤੂੰ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਵਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਰਹੇਂਗਾ; ਇਹ ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਵੀ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।

ਪ੍ਰਭੁਰ੍ਭਵ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਮਾਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਿਨਾ ਇਮਾਨਿ ਚਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਵਰਾਂਸ਼੍ਚ ਦੇਹਿ । ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾऽਧਿਗਤੇ ਪਿਤਾਮਹੇ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਸ਼੍ਚਾਤ੍ਮਭਵਂ ਜਗਾਦ ।। ੨੩.

ਤੂੰ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਬਣ, ਇਹ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਵਰ ਦੇ। ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਜਦ ਪਿਤਾਮਾ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

ਵਿਨਾਯਕੋ ਵਿਘ੍ਨਕਰੋ ਗਜਾਸ੍ਯੋ ਗਣੇਸ਼ਨਾਮਾ ਚ ਭਵਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ । ਏਤੇ ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਤਵ ਯਾਨ੍ਤੁ ਭृਤ੍ਯਾ ਵਿਨਾਯਕਾਃ ਕ੍ਰੂਰਦृਸ਼ਃ ਪ੍ਰਚਣ੍ਡਾਃ । ਉਚ੍ਛੁष੍ਮਦਾਨਾਦਿਵਿਵृਦ੍ਧਦੇਹਾਃ ਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਯਨ੍ਤਃ ।। ੨੩.

ਤੂੰ ਵਿਨਾਇਕ ਹੈਂ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹਾਥੀ-ਮੁੱਖੀ, ਤੇ ਭਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਗਣੇਸ਼ ਨਾਮੀ ਹੈਂ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੜਕ, ਤਿੱਖੀ ਨਜ਼ਰ ਵਾਲੇ ਵਿਨਾਇਕ ਤੇਰੇ ਸੇਵਕ ਹੋਣਗੇ, ਜੋ ਸੁੱਕੀ ਭੇਟਾਂ ਖਾ ਕੇ ਵੱਡੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਸਫਲਤਾ ਦੇਣਗੇ।

ਭਵਾਂਸ਼੍ਚ ਦੇਵੇषੁ ਤਥਾ ਮਖੇषੁ ਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਚਾਨ੍ਯੇषੁ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾਤ੍ । ਅਗ੍ਰੇषੁ ਪੂਜਾਂ ਲਭਤੇऽਨ੍ਯਥਾ ਚ ਵਿਨਾਸ਼ਯਿष੍ਯਸ੍ਯਥ ਕਾਰ੍ਯਸਿਦ੍ਧਿਮ੍ ।। ੨੩.

ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ, ਯਜਨਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ, ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇਂਗਾ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਤੂੰ ਕੰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਵੇਂਗਾ।