ਪੁਤ੍ਰੋ ਮੇ ਮਤ੍ਸਮਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵੇਦਵੇਦਾਂਗਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍
ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ—
ਯਸ਼ਸ੍ਵੀ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਮਾਨ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦ੍ਯਤੇ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਚੇਹ ਚ
ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਇਥੇ ਅਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋਵੇਂ ਥਾਂਵਾਂ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਯੋਗ ਬਣੇਗਾ।
ਮਂਗਲ੍ਯਂ ਚ ਸ਼ਿਵਂ ਚੈਵ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਸਾਧਕਮ੍
ਇਹ ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਤਾ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਧਨ੍ਯਂ ਯਸ਼ਸ੍ਯਂ ਪਾਪਘ੍ਨਂ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਕृਚ੍ਛਾਨ੍ਤਿਕਾਰਕਮ੍
ਇਹ ਧਨਵੰਤ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਪਾਪ ਨਾਸਕ, ਸੁਖ-ਸਮਾਧਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀਰ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਕਲ੍ਯਮੁਤ੍ਥਾਯ ਮਾਨਵਃ ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਦੇਵਃ ਪਰਮੇष੍ਠੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ।। 217.
ਇਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਕਰ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਪਰਮੇਸ਼ਟੀ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਂ ਸਨ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਵਿਰਰਾਮ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਰਾਹਭੂਮਿਸਂਵਾਦਂ ਸਾਰਮੁਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਵਾਰਾਹ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਦਾ ਸਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ—
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੀਰ੍ਥੇ ਚ ਤੀਰ੍ਥੇ ਚਾਮਰਕਣ੍ਟਕੇ
ਪ੍ਰਯਾਗ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੀਰਥ ਤੇ ਅਮਰਕੰਟਕ ਵਾਲੇ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ,
ਕਪਿਲਾਂ ਦ੍ਵਿਜਮੁਖ੍ਯਾਯ ਸਮ੍ਯਗ੍ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਯਤ੍ਫਲਮ੍
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ,
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾऽਸ੍ਯੈਵ ਦਸ਼ਾਧ੍ਯਾਯਂ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਇਹ ਦੱਸ ਅਧਿਆਇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਸੁਣ ਲੈਣ ਨਾਲ,
ਯਃ ਪੁਨਃ ਸਤਤਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਨੈਰਨ੍ਤਰ੍ਯੇਣ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਮਝ ਕੇ, ਲਗਾਤਾਰ ਤੇ ਵਿਘਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞੇषੁ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਦਾਨੇषੁ ਯਤ੍ਫਲਮ੍
ਜਿਹੜਾ ਫਲ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ,
ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨ ਸਨ੍ਦੇਹੋ ਵਰਾਹਵਚਨਂ ਯਥਾ
ਉਹੀ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਗੱਲ 'ਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਵਰਾ੍ਹਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ।
ਅਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਭਵੇਤ੍ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਪੌਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸੁਪੌਤ੍ਰਕਃ 217.
ਜਿਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸਦੇ ਪੌਤਰੇ ਹਨ, ਉਸਨੂੰ ਪਰਪੌਤਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਨਾਰਾਯਣੋ ਦੇਵਃ ਸਨ੍ਤੁष੍ਟਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਭਗਵਾਨ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪੂਜਯੇਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਯਥਾ ਵਿष੍ਣੁਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਨਾਤਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਨृਪੋ ਗ੍ਰਾਮੈਃ ਪੂਜਯੇਚ੍ਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿੰਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਵਿष੍ਣੁਸਾਯੁਜ੍ਯਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਪੁਰਾਣਪਠਨਾਦਿਵਿषਯਾਨੁਕ੍ਰਮਣਿਕਾਧ੍ਯਾਯਃ ਵੀਰੇਸ਼੍ਵਰੇਣ ਸਹ ਮਾਧਵਭਦ੍ਰਨਾਮ੍ਨਾ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਵਰਾਹਕਥਿਤਂ ਲਿਖਿਤਂ ਪੁਰਾਣਮ੍
ਹੁਣ, ਪੁਰਾਣਾ ਪੜ੍ਹਨ ਆਦਿਕ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ: ਕਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਵਰਾ੍ਹਾ ਜੀ ਵੱਲੋਂ, ਵੀਰੇਸ਼ਵਰ ਤੇ ਮਾਧਵਭਦਰ ਨਾਲ, ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਲਿਖਿਆ ਗਿਆ।
ਵਰਾਹਸ੍ਯ ਪੁਰਾਣਸ੍ਯ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍
ਮੈਂ ਹੁਣ ਵਰਾ੍ਹਾ ਪੁਰਾਣੇ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਆਦਿਸृष੍ਟਿਸ੍ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਚਰਿਤਂ ਦੁਰ੍ਜਨਸ੍ਯ ਚ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਮੰਦ ਬੰਦਿਆਂ ਦੇ ਕਰਤੂਤ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਆਦਿਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਕਥਨੇ ਸਰਮਾਖ੍ਯਾਨਮੇਵ ਚ
ਮੂਲ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿਚ ਸਰਮਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਸ਼੍ਵਿਨੋਰਪਿ ਚੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿ ਗੌਰ੍ਯੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਗੌਰੀ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸ੍ਕਨ੍ਦੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਭਾਨੋਸ਼੍ਚ ਉਤ੍ਪਤ੍ਤਿਃ ਸਮੁਦਾਹृਤਾ
ਸਕੰਦ ਦੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਭਾਨੁ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਧਨਦਸ੍ਯ ਤਥੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਃ ਪਰਾਪਰਵਿਨਿਰ੍ਣਯਃ
ਧਨਦਾ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਉੱਚ-ਨੀਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸੋਮੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਸ੍ਯਂ ਚ ਕ੍ਸ਼ਿਤੇਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਮਾਸਤਃ
ਸੋਮ ਦੇ ਜਨਮ ਦਾ ਰਾਜ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸਤ੍ਯਤਪੋਪਾਖ੍ਯਾ ਮਤ੍ਸ੍ਯਦ੍ਵਾਦਸ਼ਿਕਾ ਤਥਾ
ਫਿਰ ਸਤ੍ਯਤਪਾ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਮਤ੍ਸਯ ਦਾ ਬਾਰਾਂ ਰਾਤਾਂ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਨृਸਿਂਹਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਚਾਪਿ ਵਾਮਨਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਤਥਾ 218.
ਨਰਸਿੰਘ ਦਾ ਬਾਰਾਂ ਰਾਤਾਂ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਅਤੇ ਵਾਮਨ ਦਾ ਵੀ ਬਾਰਾਂ ਰਾਤਾਂ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਦ੍ਵਾਦਸ਼ਿਕਾ ਚਾਪਿ ਬੁਦ੍ਧਦ੍ਵਾਦਸ਼ਿਕਾ ਤਥਾ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਬਾਰਾਂ ਰਾਤਾਂ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਅਤੇ ਬੁੱਧ ਦਾ ਵੀ ਬਾਰਾਂ ਰਾਤਾਂ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।