ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਕ ਵਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਜਣਿਆਂ ਨੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਗੋਕਰਣ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਆਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸਭ ਵਾਪਸ ਲੈ ਗਏ। ਫਿਰ, ਪੌਲਸਤਿਆ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਰਾਵਣ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਸਮੇਤ, ਪੂਰੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਗੋਕਰਣ ਦੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗਿਆ। ਇਸ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਵਰਦਾਨ ਮੰਗੀ। ਜਦੋਂ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਵਾਈ, ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਰਾਵਣ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਇੰਦਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਦੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਠਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਵਣ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਜਦ ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ ਉਖਾੜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਫੇਰ ਉਠਾ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਇਹ ਦੱਖਣੀ ਗੋਕਰਣ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤੀ, ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ। ਦੱਖਣੀ ਭੂਮਿ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਿੰਗੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਅਤੇ ਉਤਪਤੀ, ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ 'ਗੋਕਰਣ, ਸ਼੍ਰਿੰਗੇਸ਼ਵਰ ਆਦਿ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ 216ਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਵਰਾ੍ਹਾ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਫਲ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਵਰਾ੍ਹਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਆਲੌਕਿਕ ਅਤੇ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਰੂਪ, ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਸਥਾਨੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਤੁਲ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ ਅਤੇ ਸੀੰਗ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ—ਇਹ ਸਭ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ! ਪੂਲਸਤਿਆ ਇਹ ਬਾਕੀ ਬਚੀ ਹੋਈ ਕਥਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਫਲ, ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਥੇ ਵੀ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਮੈਲ-ਮੁਕਤੀ, ਧਰਮ, ਅਰਥ ਅਤੇ ਕਾਮ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਪਾਪ ਨਾਸਕ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਥਾ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਭੂ, ਪਰਮ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੌਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਰਾ੍ਹਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਦੇ ਸਾਰ ਨੂੰ ਜੋ ਆਤਮਾ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਯਾਗ, ਬ੍ਰਹਮਾ-ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਅਮਰਕੰਟਕ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਕਪਿਲਾ ਗਾਯ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਸ ਅਧਿਆਇਆਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਲਏ, ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿਰੰਤਰ, ਸਮਝ ਕੇ, ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਦਾਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵਰਾ੍ਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਜਿਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਸਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇਗਾ; ਜਿਸਦੇ ਪੋਤਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਪਰਪੋਤਾ ਮਿਲੇਗਾ। ਉਸ ਤੇ ਸਦਾ ਨਾਰਾਇਣ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹੇਗਾ। ਸੁਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਸ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਵੇਂ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਦਾ-ਸਥਿਰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ। ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪਿੰਡਾਂ ਨਾਲ ਕਰੇ। ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਪਾਠ ਕਰਮ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ: ਇਹ ਪੁਰਾਣ, ਜੋ ਵਰਾ੍ਹਾ ਨੇ ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਵੀਰੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਮਾਧਵਭਦ੍ਰ ਨਾਮਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਲਿਖੀ।