ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ, ਲੋਭ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ ਦਸ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਉਥੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਫਲ ਅਟੱਲ ਹੈ; ਦਾਨੀ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਪੂਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੂਣ ਦਾ ਕੋਈ ਖੇਤ ਨਹੀਂ—ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੋਰ ਕੋਈ ਜਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ, ਹਿਰਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਥੇ ਹਰ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮਮਈ। ਇਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਗੋਕਰਣੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਖ ਨਾ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਜਲੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ' ਨਾਮਕ ਦੂ ਸੌ ਪੰਦਰਾਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਭਗਵਦ ਗੋਕਰਣੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਤਮਯ ਵਿਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਗੋਕਰਣ, ਸ੍ਰਿੰਗੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹਿਰਨ-ਰੂਪੀ ਦੇਵਤਾ ਉਸ ਥਾਂ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਸਿੰਗ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਗਈ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੋ ਗਈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਵਜਰਪਾਣੀ ਨੇ ਸਿੰਗ ਦਾ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ ਭਾਗ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਉਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਆਪਣਾ ਸੌ ਹਿੱਸਾ ਉਸ ਨੇ ਹਿਰਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਰਸਤੇ, ਉਸ ਦੇਹ ਰਾਹੀਂ, ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਪਹਾੜ 'ਤੇ, ਇਹ ਵੰਡ ਸੌ ਗੁਣਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਮਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਦੇਵ, ਦੈਤ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਨਾਗ, ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਾਂ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੇ ਵਿਦਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਪੌਲਸਤਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰਾਵਣ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਸਮੇਤ, ਗੋਕਰਣ ਦੇ ਅਟੱਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਦਾ ਵਰ ਮੰਗਿਆ। ਅਤੇ, ਸਰਵੋਚ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਉਹ ਚੋਟੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਜਰਪਾਣੀ ਨੇ ਕਦੇ ਉਠਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਜਦ ਤੱਕ ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਉਸ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਖਾੜਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲਤਾ ਹੋਈ। ਦੱਖਣੀ ਗੋਕਰਣ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੋ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ। ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿੰਗੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ—ਇਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਗੋਕਰਣ, ਸ੍ਰਿੰਗੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਦੂ ਸੌ ਸੋਲ੍ਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿਚ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਵਰਾਹ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਈ ਸੰਵਾਦ ਸੁਣਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਸਭ ਕੁਝ ਸਰਵੋਚ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਸੀ, ਠੀਕ ਠੀਕ ਦੱਸਿਆ। ਉਸ ਦੇਵਤਮਈ, ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ, ਅਤੇ ਅਦਵਿਤੀਯ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਸਥਾਣੂ ਦੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਸਿੰਗ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ—ਇਹ ਸੱਚ-ਮੁੱਚ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਪੌਲਸਤਿਆ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਬਾਕੀ ਜੋ ਕੁਝ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਉਹ ਦੱਸੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੇ ਨਿਸਚਿਤ ਫਲ— ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਆਦਰਯੋਗ ਢੰਗ ਵਿੱਚ, ਵਰਣਨ ਹੋਈ।