ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਮੁਲ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਇੱਕ ਉੱਚਤਮ ਤੀਰਥ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਪੂਰਾ ਇਕ ਸਾਲ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਤੁੱਲ ਯੋਗ ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਗੋਰਕਸ਼ਕ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਂਡ ਦੇ ਚਰਨ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਥੇ, ਗੌਰੀ ਦੀ ਚੋਟੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਧ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਓਥੇ ਹੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਭਗਵਤੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਖੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਗਵਤੀ, ਵਾਗਮਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਥੱਲੇ ਉਤਰਨ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਉਮਾ ਦੇ ਸਤਨ-ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪੰਚਨਦ ਤੀਰਥ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਥੇ ਨਕੁਲੋਹੇ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਹੋਰ ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਧ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮੋਦਯਾ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਤਕਲੀਫ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ। ਉਥੇ, ਜਦ ਕੋਈ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੇ ਕੋਈ ਦੁਜਾ-ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਉਥੇ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਦੁਜਾ-ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਉਥੇ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਰਹਿ ਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਜਾਪ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਨਿਆਏਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕੋਈ ਉਤਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਗਮਤੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜੰਮਦਾ, ਬਲਕਿ ਸੁਖੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜੰਮਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਾਸਨਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਥੇ ਜਾਵੇ। ਉਥੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਫਲ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਉਥੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਫਲ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ, ਦਾਨੀ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਵਧਕੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਖੇਤ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ, ਹਰਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਥੇ ਹਰ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ, ਸਭ ਪੂਰਨ ਤੀਰਥ ਬਣ ਗਈ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗੋਕਰਨੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਜਲੇਸ਼ਵਰ ਮਹਿਮਾ' ਦਾ ਵਿਅਖਿਆਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੋ-ਸੌ ਪੰਦਰਾਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਗੋਕਰਣ, ਸ਼੍ਰਿੰਗੇਸ਼ਵਰ ਆਦਿਕ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹਰਣ-ਰੂਪੀ ਭਗਵਾਨ ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਨਾਮਕ ਥਾਂ ਤੋਂ ਚਲਿਆਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਿੰਗ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ। ਹੇ ਦੇਵੀ! ਵਜ੍ਰਪਾਣੀ ਨੇ ਉਸ ਸਿੰਗ ਦੇ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ, ਦਿਵ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਜੜ ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨਾਲ, ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਉਸੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੌ ਹਿੱਸੇ ਹਰਣ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਰਸਤੇ, ਉਸ ਸਰੀਰ ਰਾਹੀਂ, ਪਰਮਪੂਜਨੀਯ ਅਤੇ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਭਗਵਾਨ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰ ਗਏ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੇ, ਉਹ ਵੰਡ ਸੌ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਆਚਾਰਯ ਨੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਨਾਥ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ, ਦੇਵ, ਦੈਤ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸਪ, ਸਭ ਨੇ ਉਥੇ ਆ ਕੇ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ।