ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਨੰਦੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਧੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। ਹੁਕਮ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਵਿੱਚ ਹਾਂ। ਹੇ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤਿਆਂ!" ਇਸ ਉੱਤੇ ਇੰਦਰ (ਸ਼ਕ੍ਰ) ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਦੇਵਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਸ਼ਰਵ ਜੀ ਨੂੰ ਦੇਖੀਏ। ਉਹ ਅਡੋਲ, ਭਿਆਨਕ, ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਅਤੇ ਖੁਦ ਸ਼ਰਵ ਹਨ। ਹੇ ਮੁਨੀ, ਸਾਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਹ ਥਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹੈ।" ਨੰਦੀ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, ਪਸ਼ੁਪਤਿ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ: "ਹੇ ਸੁਰਪਤਿ, ਹੇ ਸੁਰਰਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸੱਚ ਸੁਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ। ਇਸ ਮੁੰਜਵਟ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਉਸ ਅਡੋਲ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੀ, ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਇਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ; ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਣ ਤੋਂ ਡਰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਗਏ। ਆਓ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੀਏ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨੰਦੀਕੇਸ਼ਵਰ ਵਲੋਂ ਵਰ ਦਿਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਚਰਿਤ੍ਰ, ਗੋਕਰਨ ਮਹਾਤਮ ਦੇ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਇਥੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਗੋਕਰਨੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਜਲੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਇੰਦਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਵੱਡੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਤੋਂ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕੀਤੀ—ਸਵਰਗ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ, ਅਤੇ ਨਾਗ ਲੋਕ—ਪਰ ਉਹ ਥਾਂ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕੇ। ਥੱਕ ਕੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕੇ। ਉਹ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ ਰਹੇ। ਵਿਅਪਕ ਉਪਵਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਿਹਾਰ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੱਭਿਆ। ਪਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਕੋਈ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਆ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਅਮਰ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੀ ਉਪਾਏ ਵੇਖਿਆ: ਵੈਰੀਤਾ ਦੀ ਭੂਸ਼ਣਾ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਣਾ। ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰ ਲਈ, ਸਿਰਫ਼ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ਲੇਸ਼ਮਾਤਕ ਜੰਗਲ ਦਾ ਖੇਤਰ ਬਾਕੀ ਸੀ। ਆਓ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੀਂ ਉਥੇ ਚੱਲੀਏ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਡਦੇ ਆਕਾਸ਼ੀ ਰਥਾਂ 'ਚ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਦੇਖੀਆਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਬਣੀਆਂ ਸਨ। ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ। ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅੰਦਰ ਗਏ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਦਰਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਘਣੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦ ਉਹ ਕਿਸੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਦਿਸਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਪਹਾੜੀ ਨਦੀ ਦੇ ਰੇਤਲੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਹੰਸਾਂ, ਚੰਬੇਲੀ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਥਾਂ-ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਰੇਤ, ਮੋਤੀ ਦੀ ਚੂਰਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਥੇ, ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨੀ ਦੇਵਤੇ ਮੈਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਮੈਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਧਿਆਨ ਲਗਾਇਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਉੱਚੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਖਿਆਕਾਰੀ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਦੰਦ ਸੁੰਦਰ ਸਨ, ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਚਿੱਟੇ ਚਿੱਟੇ ਧੱਬੇ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਹੋਠ ਬਿੰਬਾ ਫਲ ਵਾਂਗ ਲਾਲ, ਜੀਭ ਤੇ ਮੂੰਹ ਤਾਮਬੇ ਵਾਂਗ ਰੰਗੀਨ, ਅਤੇ ਦੰਦ ਨਵੇਂ ਅੰਕੁਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਭੱਜ ਪਏ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸਦੇ ਸਿੰਗ ਦੇ ਸਿਰੇ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਕੇਸ਼ਵ (ਵਿਸ਼ਣੁ) ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸਿੰਗ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਸਿੰਗ ਦਾ ਸਿਰਾ ਇੰਦਰ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਵਿਚਲਾ ਹਿੱਸਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਅਸੀਂ ਸਿੰਗ ਫੜ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਗਏ।