ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਹਸਤੀਆਂ ਆਏ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਉਤਾਵਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਜਲਦ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੈਰ-ਪਖਾਰ ਅਤੇ ਹੱਥ ਧੋਣ ਲਈ ਜਲ ਆਦਿ ਦੇ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਆਸਨ ਦਿੱਤੇ। ਉਥੇ ਆਦਿਤਯ, ਵਸੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਮਾਰੁਤ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਵਿਸ਼ਵਾਵਸੁ, ਹਾਹਾ, ਹੂਹੂ, ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਤੁੰਬੁਰੂ, ਵਾਸੁਕੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਮਹਾਨ ਨਾਗ ਰਾਜਾ ਵੀ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਯਕਸ਼, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਗ੍ਰਹ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪਹਾੜ—all ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਵਰਸਾਏ: "ਹੇ ਮੁਨਿਵਰ, ਪਸ਼ੁਪਤਿ ਦੇਵ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿਣ।" "ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੁਹਾਡੀ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਆਵਾਜਾਈ ਅਡੋਲ ਹੋਵੇ।" "ਤੁਸੀਂ ਰੋਗ ਰਹਿਤ, ਅਮਰ ਅਤੇ ਸੁਖੀ ਰਹੋਗੇ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਨੰਦੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਹੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੁਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਦੇਸ਼ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਧੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹਾਂ। ਆਗਿਆ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤੇ ਇੰਦਰ (ਸ਼ਕ੍ਰ) ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਮੁਨਿਵਰ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖ, ਉਸ ਅਡੋਲ, ਭਯਾਨਕ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਸਰਵ ਨੂੰ ਦੇਖੀਏ। ਸਾਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨਿ, ਉਹ ਥਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?" ਨੰਦੀ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਪਸ਼ੁਪਤਿ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਹਕੀਕਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮੁੰਜਵਟ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਅਡੋਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਇਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਗਏ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਡਰਦਾ ਹਾਂ। ਆਓ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਅਸੀਂ ਲਗਨ ਨਾਲ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੀਏ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨੰਦੀਕੇਸ਼ਵਰ ਵਲੋਂ ਵਰ ਦਿਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਚੌਦਵੀਂ ਅਧਿਆਏ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੋਕਰਣ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਗੋਕਰਣੇਸ਼ਵਰ ਤੇ ਜਲੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ: ਇੰਦਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤਾ ਵੱਡੇ ਪੱਥਰੀਲੇ ਢੇਰ ਤੋਂ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ—ਸਵਰਗ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਅਤੇ ਨਾਗ ਲੋਕ—ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਉਹ ਥਾਂ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਲੱਭੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਥੱਕ ਗਏ ਤੇ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਿਤ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦੇ ਰਹੇ। ਵਿਅਪਕ ਉਪਵਨਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵਿਹਾਰਿਕ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੱਭਿਆ, ਪਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਸਮਾ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਅਮਰ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਸ਼ਰਨ ਲਏ। ਮੈਂ ਇਕੋ ਹੀ ਉਪਾਇ ਵੇਖਿਆ—ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੋਗ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ। ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਜ ਕਰ ਲਈ, ਸਿਰਫ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ਲੇਸ਼ਮਾਤਕ ਜੰਗਲ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਛੱਡ ਕੇ। ਆਓ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੀਂ ਉਥੇ ਚਲੀਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਡਦੇ ਵਿਮਾਨਾਂ 'ਚ ਉਸ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੇਖੀਆਂ। ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਾਚ ਕੀਤੀ। ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੋਏ। ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਖੋਹਾਂ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗਏ। ਜਦ ਉਹ ਕਿਸੇ ਜੰਗਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਾ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਪਹਾੜੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਰੇਤਲੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਹੰਸਾਂ, ਚੰਬੇਲੀ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਥਾਂ-ਥਾਂ 'ਤੇ ਰੇਤ ਮੋਤੀ ਦੀ ਚੂਰਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਥੇ, ਸਾਰੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕੀਤਾ।