ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਅਤੇ ਹਰਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹਰੀ ਅਤੇ ਹਰਾ, ਤੁਸੀਂ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੋਗੇ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਇਹ ਯਜਨਾ, ਭਾਵੇਂ ਰੁਕ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ; ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਡਕਸ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗੀ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ—ਜਗਤ ਦੇ ਪਿਤਾ—ਹਰੀ ਅਤੇ ਹਰਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਭ ਸੰਘ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।" "ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ—ਇਹ ਵੈਦਿਕ ਗਿਆਨ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰੁਦ੍ਰ, ਸਾਡੇ ਸਰਵੋਚ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰੋ।" "ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰੋ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਅਤੇ ਪੂਸ਼ਨ ਦੇ ਦੰਦ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੇ, ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਰ ਦਵੇ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਖੁਦ-ਜਨਮਿਆ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਕਰੂਣ ਅੱਖ ਵਾਲੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਖ ਵਾਲੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖ ਵਾਲੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਖਪਰੀ-ਧਾਰੀ, ਦੰਡ-ਧਾਰੀ, ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਲੱਖਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਤੇ ਅੱਗਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" "ਅਸੀਂ ਅਜਾਣਤਾ ਅਤੇ ਅਵਿਵੇਕ ਨਾਲ ਗਲਤ ਕਰ ਬੈਠੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ।" "ਤਿੰਨ ਅੱਖ ਵਾਲੇ, ਦੁੱਖ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੰਭੂ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ-ਧਾਰੀ, ਭੈਤਰੀ ਮੂੰਹ ਤੇ ਰੂਪ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ੁੱਧ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਰੁਦ੍ਰ, ਅਟੱਲ, ਸਭ ਵਿਆਪਕ, ਸਾਨੂੰ ਮਿਹਰ ਕਰ।" "ਹੇ ਕਰੂਣ-ਦੰਦ ਪੂਸ਼ਨ, ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੀ ਗਰਦਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਲੰਬ ਸਰਪ, ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਅਚ੍ਯੁਤ, ਨੀਲਾ-ਗਰਦਨ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਸਾਨੂੰ ਮਿਹਰ ਕਰ।" "ਹੇ ਡਕਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਕਰਣ ਵਾਲੇ, ਭਾਗਾ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਯਜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਸਵੀਕਾਰੋ; ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਨੀਲਾ-ਗਰਦਨ, ਸਾਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦਿਓ।" "ਚਿੱਟੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਖਪਰੀ-ਧਾਰੀ, ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਨਾਸਕ, ਹਰੇਕ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਓ, ਹੇ ਉਮਾ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡ ਤੋਂ ਜਨਮੇ।" "ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਵੇਦ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਗ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰ, ਸਾਰੇ ਤੈਨੂੰ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਦਿਖਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ।" "ਭਵਾ, ਸ਼ਰਵਾ, ਮਹਾਦੇਵ, ਧਨੁ-ਧਾਰੀ, ਰੁਦ੍ਰ, ਹਰਾ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੈਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਸਾਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦਿਓ, ਸਰਵੋਚ ਪ੍ਰਭੂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਕਾਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਭਾਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਮੁੜ ਮਿਲੇ, ਪੂਸ਼ਨ ਦੇ ਦੰਦ ਵੀ, ਡਕਸ਼ ਦਾ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇ; ਆਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਦ ਮਿਲੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਪਸ਼ੁ-ਸੁਭਾਵ ਹਟਾ ਦਿਆਂ।" "ਮੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਜੋ ਪਸ਼ੁ-ਸੁਭਾਵ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਹ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ; ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਮੁਕਤ ਹੋਵੋਗੇ।" "ਮੈਂ ਸਦਾ-ਕਾਲ, ਸਭ ਗਿਆਨ ਦਾ ਮੂਲ ਪ੍ਰਭੂ ਹਾਂ; ਪਸ਼ੁਆਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭੂਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਾਸਟਰ ਹਾਂ।" "ਇਸ ਲਈ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਹੋਵੇਗਾ; ਜੋ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਲਵੇਗਾ।" ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਗਤ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਨਿਸ਼ਚਿਤ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ; ਤੇ ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਤੇਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਹੋਰ ਤੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨਗੇ।" ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਡਕਸ਼ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਦਿਓ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਸੀ।" ਡਕਸ਼ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਵਧੀਆ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਾਲੀ ਕੁਵਾਰੀ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਦਿੰਦੀ। ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਡਕਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਚਿਤ ਰੀਤ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਤਕਾਰ ਸਹਿਤ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਡਕਸ਼ ਦੀ ਧੀ, ਗੌਰੀ, ਸਵੀਕਾਰ ਹੋਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਕੈਲਾਸਾ ਪਰਬਤ ਵਾਸ ਲਈ ਦਿੱਤਾ। ਰੁਦ੍ਰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਕੈਲਾਸਾ ਚਲੇ ਗਏ; ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ; ਬ੍ਰਹਮਾ, ਡਕਸ਼ ਸਮੇਤ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਮਹਾਤਪਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਰੁਦ੍ਰ, ਸਰਵੋਚ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਥੇ ਵੱਸ ਰਹੇ ਸਨ, ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਡਕਸ਼ ਦੀ ਰੁਦ੍ਰ ਨਾਲ ਵੈਰ ਦੀ ਯਾਦ ਆਈ ਤੇ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਡਕਸ਼ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਖੀ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਯਜਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਧਾਰ ਲਵਾਂਗੀ।" "ਤਪ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗੀ; ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਡਕਸ਼ ਕੋਲ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕਾ?" ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਭਵਾ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਧੀ, ਮਹਾਨ ਹਿਮਾਵਤ ਪਰਬਤ ਤੇ ਤਪ ਕਰਨ ਗਈ। ਉੱਥੇ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਉਸ ਨੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਘਿਸ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਜਲ ਕੇ, ਉਹ ਪਰਬਤ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਜਨਮੀ। ਉਹ ਉਮਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ, ਤੇ ਹਿਮਾਵਤ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਭ ਹੋਈ। ਮੁੜ, ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, "ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਹੈ," ਕਹਿ ਕੇ, ਗਹਿਰੀ ਤਪਸ਼ਿਆ ਕੀਤੀ। ਜਦ ਉਹ ਹਿਮਾਵਤ ਮਹਾਨ ਪਰਬਤ 'ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਤਪਸ਼ਿਆ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਇੱਕ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਆਏ—ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਬੁੱਢੇ, ਹਰ ਕਦਮ ਤੇ ਥਕਦੇ ਹੋਏ। ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਚੰਗੀ ਕੁਵਾਰੀ, ਮੈਂ ਭੁੱਖਾ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਉਚਿਤ ਭੋਜਨ ਦਿਓ।" ਉਮਾ, ਪਰਬਤ ਦੀ ਧੀ, ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫਲ ਆਦਿ ਦਿਆਂਗੀ; ਜਲਦੀ ਨ੍ਹਾ ਲਵੋ, ਫਿਰ ਜੋ ਚਾਹੋ ਖਾਓ।" ਇਸ ਉੱਤਰ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੱਡੀ ਗੰਗਾ ਨਦੀ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਕੀਤੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦ ਰੁਦ੍ਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਨ੍ਹਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਭਯਾਨਕ ਮਕਰ (ਜਲ-ਜੰਤੂ) ਬਣ ਗਏ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਫੜ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ, ਵੈਦਿਕ ਆਦਰ ਤੇ ਉਚੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਮਿਹਰ, ਤੇ ਗੌਰੀ ਦੀ ਤਪਸ਼ਿਆ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।