ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੁਤ ਜੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਗੋਕਰਣ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕਿਵੇਂ ਹੈ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕਿਵੇਂ? ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਹੱਦ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲਾਂ ਦਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਹੈ? ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਤੁਹਾਡੇ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਦੁਬਾਰਾ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ? ਇੱਥੇ ਕੌਣ, ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਯੋਗ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਯਗਯ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕੀਤੇ?” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ, ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਇਹ ਪੁਰਾਣਿਕ ਕਥਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਰਾਚਲ ਪਹਾੜ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਇੱਕ ਅਜੋਕੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਰਗੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਵਾਲਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੋਤੀ ਅਤੇ ਮੂੰਗੇ ਦੀਆਂ ਡਾਲੀਆਂ ਤੇ ਰੇਤ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਲਤਾਵਾਂ ਖਿੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੀ ਰੌਣਕ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਘਾਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤੂਆਂ ਦੇ ਚਸ਼ਮੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਕੇਤਕੀ ਅਤੇ ਕੁੰਦ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਮਹਿਕਦੇ ਹਨ। ਚਸ਼ਮੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨੀਲੇ ਨੀਲਮ ਵਾਂਗ ਸੁੱਚਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਸਥਾਨ ਇੰਦ੍ਰਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ ਮਨਮੋਹਕ ਤੇ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਮਹਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਦਿਵ੍ਯ ਜੋੜੇ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਨੱਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਲਹਾਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਹੰਸਾਂ ਤੇ ਸਾਰਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਹਿਰਣ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਵਾਲਾ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਰਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹਨ। ਝਰਨਿਆਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚਮਕਾਂ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣੀ ਬਾਗੀਚੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਮਨੋਹਰ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੇ ਯੋਗ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਸਥਾਣੁ, ਵੱਡੇ ਦੇਵ, ਕ੍ਰਿਪਾਲੂ ਤੇ ਵਰਦਾਤਾ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ (ਪਾਰਵਤੀ) ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਅਜਨਮਾ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਉੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ, ਸ਼ਰਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹੱਥ ਉੱਪਰ ਕਰਕੇ, ਬਿਨਾ ਆਸਰੇ, ਸਿਰਫ ਪਾਣੀ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਆਹਾਰ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਦਾ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਜਪ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਅਰਪਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਭਾਰੀ ਤਪਸਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਤਪ ਕਰਕੇ ਕਾਲਾ ਤੇ ਸੁਕਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰਾ ਇਹ ਰੂਪ ਦੇਖ, ਜੋ ਆਮ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ! ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਤਪਸਵੀ!” ਉਹ ਰੂਪ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ, ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਤੇ ਉਰਜਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਟਾ ਇਕੱਠੀ ਬੰਨੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਮੋਰ ਮੁਕੁਟ ਵਾਂਗ ਸਜਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ, ਲਗਭਗ ਇਕ ਵਿਅੰਗੂਠ (span) ਜਿਤਨਾ, ਸੌ ਸਿਰਾਂ ਤੇ ਸੌ ਪੇਟਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਵੀ ਸੀ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵੀ। ਉਹ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਅੰਦਰੋਂ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ ਅਤੇ ਨਿੱਤ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਜਗਤ ਦੇ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰ, ਸ਼ੰਕਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ, ਨੀਲੇ ਗਲੇ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ, ਤਿੰਨੋਂ ਕਾਲਾਂ (ਭੂਤ, ਵਰਤਮਾਨ, ਭਵਿੱਖ) ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ, ਲੀਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਭਯਾਨਕ, ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਾਸੀ, ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰਦਾਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਗਾਈ।