ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਉੱਚਤਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਫ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਹੀ ਸੋਚਿਆ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿ ਕੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਉਪਦੇਸ਼' ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੌ ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ ਅਧਿਆਯ, ਜੋ ਕਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਵਰਾ੍ਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਗੋਕਰਨੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਅਤੇ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਰਵਤ ਮੇਰੂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਕਿ ਪਰਵਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਇੱਕਾਗ੍ਰ ਸੀ, ਸੋਚ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਗਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਝੁਕਾਇਆ, ਚਰਨ ਫੜੇ ਅਤੇ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੱਚ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੂੰ ਹੀ ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਗੋਕਰਣ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਕਿਵੇਂ ਹੈ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਸੀਮਾ ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲਾਂ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਸਾਰਾ ਸਤਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ, ਤੇਰੇ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਮੁੜ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ? ਉੱਥੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੌਣ, ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਸੰਸਕਾਰ ਕੀਤੇ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਆਦਰਨੀਯ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਰ ਪਰਵਤ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ, ਜੋ ਕਿ ਪਰਵਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜੈਯ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਚਟਾਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੂੰਗੇ ਦੀਆਂ ਕੋਪਲਾਂ ਤੇ ਰੇਤ ਹੈ। ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤੂਆਂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਹ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਥੇ ਕੇਤਕੀ ਅਤੇ ਕੁੰਦ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਝਰਨਿਆਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨੀਲੇ ਨੀਲਮ ਵਾਂਗ ਸੁੱਚਾ ਤੇ ਧੋਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਥਾਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ, ਅਤੇ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਮਹਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ। ਉਥੇ ਦਿਵਿਆ ਜੋੜੇ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗੋਹਲੇ ਨੱਚਦੇ ਹਨ। ਕਲਹਾਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਹੰਸਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰਸਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਹਰਣਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਨਰਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਡਿੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚਮਕਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਜੰਗਲਾਤੀ ਬਾਗ, ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਮਨਮੋਹਣ, ਵਿਖਿਆਤ ਅਤੇ ਯੋਗ੍ਯ ਪਰਵਤ ਉੱਤੇ, ਉਥੇ ਭਗਵਾਨ ਸਥਾਣੁ, ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ, ਵਰ ਦਿੰਦ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ, ਤੇ ਪਰਵਤ ਰਾਜ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੋ ਵੀ ਦਿਵਿਆ ਵਾਹਨਾਂ 'ਚ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਅਜਨਮਾ, ਅਵਿਨਾਸੀ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਉਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਥੇ ਉਤਰਨਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਹੱਥ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਆਸਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਸਿਰਫ ਪਾਣੀ, ਹਵਾ ਅਤੇ ਅੱਗ ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਕੇ, ਸਦਾ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਪ ਤੇ ਫੁੱਲ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਭਾਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸੁੱਕ ਕੇ ਕਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਵੇਖ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ; ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਮੁਨੀ।