ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ, "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦਾ ਧਨ ਚੁਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮਣਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਜਾਂ ਮਿੱਤਰ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਹੜਪ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਖੰਡ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੱਦਾਂ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਿਆਂ ਨਹੀਂ ਹੈ—ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?" ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਲੋਕ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਉਧਾਰ ਦਾ ਰਾਹ ਹੈ?" ਤਦ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਉੱਚਾ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਸਵਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਸਵਰੂਪ ਹੈ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ। ਜਿਹੜੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਭਗਤ ਇਸ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਨ, ਬੋਲ ਅਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜਨਮ-ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਜਿਹੜਾ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ, ਇਸ ਵਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਚਾਹੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ—ਦੋਵੇਂ ਪੱਖਾਂ ਦੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਉੱਤੇ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮਨਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਮਨ, ਬੋਲ ਜਾਂ ਕਰਮ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਵਰਤ ਉਸ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।" "ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ੰਖ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਨਾ ਪੀਓ, ਨਾ ਮੱਛੀਆਂ ਜਾਂ ਸੂਰ ਮਾਰੋ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹਦੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਪਾਪੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੁਕਲ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਇਕ ਵਾਰੀ ਭੋਜਨ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਕਰੇ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਭਾਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਚੰਗੀ ਗਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।" "ਇਹ ਦਵਾਦਸ਼ੀ, ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਇਹ ਵਰਤ ਕੀਤਾ, ਉਹਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਦਵਾਦਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਦਿਨ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹਨੂੰ ਕਰੋੜਾਂ ਗੁਣਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਰਾਤ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਜਿਸ ਦਿਨ ਹਰੀ ਸੁੱਤਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਰੀ ਦੇ ਸੁੱਤਣ, ਜਾਗਣ ਜਾਂ ਹਿਲਣ-ਡੁਲਣ—ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਦਿਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਲੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਿਨ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਨੰਤ ਪੁੰਨ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਉੱਚਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਘੜਾ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਮੱਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਹ ਵਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਵਰਤ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।