ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ—ਚਾਹੇ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਪਿਆਰਾ—ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਿਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਪ੍ਰਿਯ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਧਰਮ ਦਾ ਮਾਰਗ ਸਦਾ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, "ਇਹ ਕਰਮ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ? ਕਰਤਾ ਕੌਣ ਹੈ ਜਾਂ ਪ੍ਰੇਰਕ ਕੌਣ ਹੈ? ਕਿਹੜੀ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਮਨ ਇੰਝ ਕਰਦਾ ਹੈ?" ਜੇ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਐਸਾ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਔਖਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਜਦੋਂ ਇੰਝ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਧਰਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਯਮ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਕਰਤਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰੇਰਕ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ। ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਸਾਰ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੈਵੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮੰਡਲੀ ਹੈ, ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਜੋ ਚੇਤਨਾ ਹਵਾ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਉਭਾਰੇ। ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜੋ ਸ਼ਬਦ ਝੂਠੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭਟਕਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਜੀਵ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਦੋਸ਼ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਵਲ ਝੁਕਣ ਵਾਲੀ ਬੁੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੁੱਖ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਪ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ, ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਫਲ ਪਾ ਕੇ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਅਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸਵਰਗ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪਾਪ ਤੋਂ ਨਰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੁੰਨ ਘਟ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਇਹ ਮਨ, ਕਰਮ, ਤਪੱਸਿਆ ਜਾਂ ਆਚਰਨ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਯਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਸਦਾ ਪਾਪ ਤੇ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਢੰਗ ਤੈਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸਾਂਗਾ।" ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਪੁੰਨ ਤੇ ਪਾਪ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕ—ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਚਲ—ਸਭ ਰਚੇ ਹਨ। ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸਮਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਸਵੈ-ਸੰਯਮੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ। ਜੋ ਤੱਤ, ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਅਸਲਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਨਾਸਵੰਤ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ, ਗੁਣ ਅਤੇ ਅਗੁਣ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ, ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ, ਸਦਾ ਅਹਿੰਸਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਵਾਸਨਾ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੀਚੇਲੇ ਸੰਯਮਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਵਾਸਨਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹੇ, ਚਾਹੀਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨਾ ਕਰੇ। ਉਹ ਆਸਥਾਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰੇ, ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਤੋਂ ਬਚੇ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਦਾ ਅਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਯੋਗ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿੰਦਤ ਕਰਮ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਅੰਤਰ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਤੀਰਥ ਆਦਿ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉੱਠ ਕੇ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੋਲ ਜਾਵੇ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਠੀਕ ਤੇ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਤੇ ਕਾਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੱਚ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਬੜੀ ਸੁਚੱਜੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।