ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸਤੀ ਸਤ੍ਰੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬੜੀ ਹੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਥੇ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇਸਤਰੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਤੱਕਦੀ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ, ਉਹ ਵੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੋਂ ਬਚੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸਨੇ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਸਾਫ-ਸੁਥਰਾ ਰੱਖਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਤੇ ਚੰਗਾ ਆਚਰਨ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਰੇ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਜਿਹੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਇਸਤਰੀ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਹੀ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਜੋ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਜੋ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ। ਇੱਥੇ 'ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਮਹਾਤਮ' ਨਾਮਕ ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਦੁਬਾਰਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਉੱਤਮ ਜੀਵ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਇਹ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਜਿਗਿਆਸਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।" ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਜੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਤੇਜ਼ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਨਿਰਣੇ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਿਅ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰਿਅ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਂ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਧਰਮ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਦਾ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਕਰਮ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ ਕਰਤਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰੇਰਕ ਹੈ? ਕਿਸ ਵੈਰ ਨਾਲ ਮਨ ਇਹ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਜੇ ਇਹ ਗੱਲ ਐਸੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਇੱਕ ਐਸਾ ਰਾਜ਼ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।" ਜਦ ਨਾਰਦ ਨੇ ਇਹ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਧਰਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਯਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੇਰੇ ਸਵਾਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਕਰਤਾ ਜਾਂ ਪ੍ਰੇਰਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਜਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਲੋਂ ਸੰਸਾਰ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਇਸ਼ਤਰੀ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਕੀਤਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਚੇਤਨਾ ਹਵਾ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਉੱਠਾ ਲੈਂ। ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਝੂਠਾ ਬੋਲ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਗਤ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਖਤਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ-ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਜੀਵ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਅਪਵਾਦ ਲੈ ਆਇਆ, ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮੰਦਾ ਬੁੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਦੁੱਖ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮੰਦਾ ਫਲ ਪਾ ਕੇ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਅਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚੰਗਾ ਫਲ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਸੁਗਤੀ (ਸਵਰਗ) ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਾਪ ਨਾਲ ਨਰਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਉੱਤੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਕੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੁੰਨ ਦੇ ਘਟਣ ਜਾਂ ਪਾਪ ਦੇ ਨਾਸ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ? ਕੀ ਮਨ, ਕਰਮ, ਤਪस्या ਜਾਂ ਆਚਰਨ ਨਾਲ ਇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?" ਯਮ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਪ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਸਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿਆਂਗਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਪਾਪ ਤੇ ਪੁੰਨ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕ—ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਚਲ—ਸਾਰੇ ਰਚੇ। ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸਮਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜੋ ਤੱਤ, ਪੁਰੁਸ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਨਾਸਵੰਤ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ, ਗੁਣ ਅਤੇ ਅਗੁਣ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ, ਸਦਾ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਸਤੀ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ, ਅਤੇ ਪਾਪ-ਪੁੰਨ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਗੁਪਤ ਵਿਧੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।